Մարտ (զինված ընդհարում)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարտ Լեսնոյ գյուղի մոտ
Մարտ գերմանացիների և ֆրանսիացիների միջև 1870-1871 թվականներին ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ, 1870 թվական, Սեդան։
Վլադիմիր Տաբուրին, Մուկդենի ճակատամարտ Խաուխ աշտարակի մոտ։

Մարտ, կազմակերպված զինված բախում՝ սահմանափակված տարածքով և ժամանակով։

Մարտը իրենից ներկայացնում է հարվածների, կրակի և զորքերի (ուժերի) ամբողջություն, որը ունի հստակ նպատակ, վայր և ժամանակ։ Մարտը զորքերի միավորների և ուժերի միավորների մարտական գործողությունների հիմնական ակտիվ ձևն է ՝ զինծառայողների, ստորաբաժանումների, զորամասերի (նավերի), միավորումների, մարտավարական մասշտաբում։

Aquote1.png Ճակատամարտը մարդուց նախ և առաջ պահանջում է ինքնազոհաբերության կարողություն, այնուհետև գործելու այնպիսի կարողություն, որ այդ զոհաբերությունը, հնարավորության դեպքում, օգտակար լինի իր հայրենակիցների համար, կործանարար՝ թշնամու
- Միքայել Դրագոմիռով, Բնօրինակ և թարգմանված հոդվածների ժողովածու, հատոր II, Սանկտ Պետերբուրգ, 1881, էջ 7
Aquote2.png


Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկինում Ռուսաստանի ռազմական գործերում մարտը ընկալվում էր որպես ընդհանուր հասկացություն՝ երկու թշնամական կողմերի միջև բախում[1]։ Մարտը բաժանվում էր հետևյալ տեսակների[1].

Որոշ փոփոխություններով այս աստիճանավորումը պահպանվել է մինչ օրս։

Ըստ զորքերի կամ ուժերի գործողության վայրի՝ մարտը բաժանվում էր հետևյալ խմբերի.

  • դաշտային
  • ծովային
  • քաղաքային
  • և այլն։

Ըստ զորքերի (ուժերի) գործողությունների՝ մարտը բաժանվում էր հետևյալ խմբերի.

Մարտական բոլոր տարատեսակները նպատակ ունեին հնարավորինս մեծ վնաս պատճառել և, հնարավորինս չափ թուլացնել թշնամուն, պատերազմի ընդհանուր նպատակի (ռազմական գործողություններ) պահանջով[1]։

Հիմա, կախված նրանից, թե որ կողմն է սկսում մարտը, այն կոչվում է պաշտպանողական, հարձակողական կամ հանդիպական։

Կախված նրանից, թե ինչպիսի զինուժի (ԶՈՒ), ԶՈՒ տիպի զորքերի (ուժերի) տեսակներից են մարտում ներգրավված, մարտը լինում է․

  • համազորային[2]
  • տանկային
  • հակաօդային[2]
  • օդային[2];
  • ծովային[2]

Կախված նրանից, թե զինված ուժերի ինչ տիպի զորքերի (ուժերի) որ կազմավորումներն են ներգրավված մարտում, այն ունի իր առանձնահատկությունները.

  • վաշտերում, էսկադրիլիայում
  • գումարտակում, դիվիզիոնում
  • գնդում
  • բրիգադում
  • դիվիզիայում

Մենամարտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պայքար կոչվում է նաև անձի կամ մարդկանց խմբի ակտիվ փոխազդեցությունը մեկ այլ անձի, մարդկանց խմբի հետ՝ նպատակ ունենալով փոխադարձ ոչնչացնել սառը զենքի, հրազենի, այլ զենքերի կամ առանց զենքի օգտագործման։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Бой»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Источник: Военный энциклопедический словарь. — М.: Военное издательство, 1984.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]