Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ
Marie Ebner Eschenbach 1916.jpg
Ծննդյան անունանգլ.՝ Baroness Marie Dubský von Třebomyslice
Ծնվել էսեպտեմբերի 13, 1830(1830-09-13)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրՏրոուբկի-Զդիսլավցե, Կրոմերիժի շրջան
Վախճանվել էմարտի 12, 1916(1916-03-12)[1][2][3][4][5] (85 տարեկանում)
Վախճանի վայրՎիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[6]
Մասնագիտությունգրող և դրամատուրգ
Լեզուգերմաներեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Austria.svg Ավստրիա
Ժանրերսոցիալական վեպ, պատմվածք, թատրոն և վեպ
Ուշագրավ աշխատանքներԱշխարհիկ երեխան
Ստեղծագործությունների ցանկQ1385007?
ՊարգևներՎիեննայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[7] և պատվավոր դոկտոր[8]
Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ Վիքիքաղվածքում
Marie von Ebner-Eschenbach Վիքիպահեստում

Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախ (գերմ.՝ Marie Freifrau Ebner von Eschenbach, սեպտեմբերի 13, 1830(1830-09-13)[1][2][3][4][5], Տրոուբկի-Զդիսլավցե, Կրոմերիժի շրջան - մարտի 12, 1916(1916-03-12)[1][2][3][4][5], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[6]), ավստրիացի գրող, դրամատուրգ: 19-րդ դարի վերջին նրան ճանաչում են բերել հոգեբանական վեպերն ու պատմվածքները: Նրա ամենահայտնի աշխատանքը 1887 թվականին գրված «Աշխարհիկ երեխան» վեպն է։

Հայտնի է նաև իր մեջբերումներով[9]:

Ավստրիացի գրողը հիմնականում աշխատել է գերմաներենով։

Մահացել է 1916 թ. մարտի 12-ին Վիեննայում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա ֆոն Էբներ-Էշենբախը ծնվել է 1830 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ավստրիայի Կրոմերժիժոմ քաղաքում։ Մեծացել է խորթ մոր խնամատարության ներքո, որը նրա մեջ սեր է արթնացրել գերմանական գրականության նկատմամբ, ինչը վճռել է նրա հետագա ճակատագիրը: Ապրելով Մորավիայի հոր կալվածքում, կամ Ավստրիայի մայրաքաղաքում, Մարիան հնարավորություն ուներ ուսումնասիրել իր ստեղծագործություններում պատկերված միանգամից երկու հասարակական շերտ՝ Մորավիայի գյուղացիներին և ավստրիական արիստոկրատիան[10]:

Վիեննական Բուրգ թատրոնի ազդեցությամբ իր ուժերը փորձել է դրամատիկական արվեստում, բայց 1860 թվականին Կարլսրուեում բեմադրված «Maria Stuart in Schottland» ներկայացումը հաջողություն չունեցավ ոչ բեմի վրա, ոչ էլ քննադատների շրջանում: Դրան հետևեցին՝ «Marie Roland» (1867), «Doctor Ritter» (1872) և «Männertreue» կատակերգությունը (1874)[10]:

1875 թվականին «Erzählungen»- հաջողությունը հստակեցրեց գրողի իր շնորհի իրական կիրառման ոլորտը , որն ավելի մեծ ուժով դրսևորվել է «Dorf- und Schlossgeschichten»-ում:

Ստեգծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Aus Franzensbad. 6 Episteln von keinem Propheten (6 epistles from no prophet). Leipzig: Lorck - 1858
  • Maria Stuart in Schottland. Drama in five acts. Vienna: Ludwig Mayer - 1860
  • Das Veilchen (The Violet). Comedy in one act. Vienna: Wallishausser - 1861
  • Marie Roland. Tragedy in five acts. Vienna: Wallishausser - 1867
  • Doktor Ritter. Dramatic poem in one act. Vienna: Jasper - 1869
  • Die Prinzessin von Banalien. A fairy tale. Vienna: Rosner - 1872
  • Das Waldfräulein (Maid of the woods) - 1873
  • Božena. A story. Stuttgart: Cotta - 1876
  • Die Freiherren von Gemperlein - 1878
  • Lotti, die Uhrmacherin (Lotti, the clock maker), in: "Deutsche Rundschau" - 1880
  • Aphorismen. Berlin: Franz Ebhardt - 1880
  • Das Gemeindekind (Child of the neighborhood) Novel - 1887
  • Unsühnbar. A story. Berlin: Paetel - 1890
  • Drei Novellen (Three novellas) - 1892
  • Glaubenslos? A story. Berlin: Paetel - 1893
  • Das Schädliche. Die Totenwacht. Two stories. Berlin: Paetel - 1894
  • Rittmeister Brand. Bertram Vogelweid. Two stories. Berlin: Paetel - 1896

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118528661 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 filmportal.de — 2005.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 FemBio
  6. 6,0 6,1 6,2 Эбнер-Эшенбах Мария фон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/maria-freifrau-von-ebner-eschenbach-dr-phil-hc
  8. http://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=68635
  9. q:Мария фон Эбнер-Эшенбах в Викицитатнике
  10. 10,0 10,1 «Эбнер-Эшенбах, Мария»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907