Մարթա Բուրխարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարթա Բուրխարդ
Ausstellung 'Der Zeit voraus - Drei Frauen auf eigenen Wegen' - Stadtmuseum Rapperswil - Marianne Burkhardt 2015-09-05 16-27-33.JPG
Ծնվել էապրիլի 30, 1874(1874-04-30)[1][2]
ԾննդավայրԱրաուКатегория:Википедия:Страницы с неоднозначными геоцепочками
Վախճանվել էհունվարի 12, 1956(1956-01-12)[1][2] (81 տարեկանում)
Մահվան վայրRapperswilКатегория:Википедия:Страницы с неоднозначными геоцепочками, Rapperswil-Jona
Մասնագիտություննկարչուհի և լուսանկարիչ
Martha Burkhardt Վիքիպահեստում

Մարթա Բուրխարդ (ֆր.՝ Martha Burkhardt, ապրիլի 30, 1874(1874-04-30)[1][2], ԱրաուКатегория:Википедия:Страницы с неоднозначными геоцепочками - հունվարի 12, 1956(1956-01-12)[1][2], RapperswilКатегория:Википедия:Страницы с неоднозначными геоцепочками, Rapperswil-Jona), շվեյցարացի նկարչուհի, լուսանկարիչ: Ծնվել է Աարաու քաղաքում, մանկությունն անցել է Ռապերսվիլում: Հասուն տարիքում ևս ապրել է այստեղ:

Վաղ կյանք և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Kinderhochzeit am Ganges (մանկամուսնություն Գանգես գետի վրա), գունամատիտ

Մարթա Բուրխարդի ընտանիքը Ռապերսվիլ է տեղափոխվել 1880 թվականին, որտեղ նրա տատիկն ու պապիկը նախագիծ էին ղեկավարում Fischmarktstrasse 6-ում և որտեղ նա անց է կացրել իր մանկությունը: Մեկ տարի անց Մարթան ու նրա փոքր եղբայրը` Մաքսը, կորցրել են իրենց պապիկին ու ու հորը և մեծացել են տատիկի ու մայրիկի խնամքի տակ: Քույն որ եղբայրը արտիստիկ տաղանդ ունեին, և Մաքսը դարձել է դեկորատիվ նկարիչ, իսկ հետագայում` լուսանկարիչ: Ազատամիտ երիտասարդ Մարթան արհամարհում էր սոցիալական սահմանափակումները, որոնք ճնշում էին կանանց 20-րդ դարի սկզբին: Նա «առաջիններից էր, որ սկսել է հեծանիվ քշել` սարսափ պատճառելով վախեցած մտքերին»: Իր եղբոր նման Մարթան նույնպես հետաքրքրվել է նկարչությամբ: Մոտավորապես 15 տարեկան հասակում նա Լոզանում սկսել է աշխատել որպես տնային գործեր կատարող` անցնելու համար այսպես կոչված Welschlandjahr-ը, որն այդ ժամանակ անցնում էին Արևմտյան Շվեյցարիայում ապրող կանայք` բարելավելու ֆրանսերեն լեզվի իրենց գիտելիքը: Այստեղ մի ուսուցիչ նկատում է Մարթայի արտիստիկ տաղանդը, սակայն արվեստի դաշնային ակադեմիան թույլատրում էր սովորել միայն տղաներին: Իր առաջին նկարներն արել է Փարիզում, 1898 թվականին: 1901-1906 թվականներին սովորել է Մյունխենում (Գերմանիա)` լինելով պրոֆեսորներ Ջանկի և Ֆելդբախի աշակերտը[3][4]:

Ճամփորդություններ և աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերադառնալով Շվեյցարիա` Մարթա Բուրխարդը Ռապերսվիլում հիմնադրել է իր սեփական արվեստանոցը` որպես նկարիչ անկախ աշխատելու և ցուցահանդեսների մասնակցելու համար: Նա հաջողություն է ունեցել, և իր նկարների վաճառքից ստացած եկամուտը թույլ է տվել նրան տարվա մեջ մեկ անգամ, մի քանի շաբաթով մեկնել արտերկիր` Իտալիա, Սկանդինավյան երկրներ և Մարոկկո, ինչպես նաև` ճամփորդել դեպի Ֆրանսիա, Իսպանիա, Ռուսաստան և անգամ Կոստանդնուպոլիս: Կրթություն է ստացել նաև Նիդեռլանդներում և Շվեդիայում: Մետա Կիրչներից հրավեր է ստանալու մասնակցել Ջորջ 5-րդ թագավորի գահակալության արարողությանը Հնդկաստանում, որտեղից նա ընդարձակ ուղևորություն է կատարել դեպի ասիական երկրներ, չնայած այդ տարիներին հազվադեպ կանայք էին ճամփորդում առանց տղամարդկանց ուղեկցության: Մեծապես տպավորվելով ասիական հոգևոր արժեքներով` նա արտահայտել է Հնդկաստանից, Չինաստանից ու Ճապոնիայից ստացած իր տպավորություններն իր նկարներում, ինչպես նաև` գրել է հոդվածներ ամսագրերի համար և գրքեր, որոնք հենց ինքը պատկերազարդել է[3][4]: Վերադառնալով Ռապերսվիլ` արվեստագետն սկսել է մասնակցություն ունենալ հանրային կյանքում: Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ մասնակցել է քաղաքում հումանիտար օգնություն հավաքելու գործընթացին, ինչպես նաև` 1918 թվականի Իսպանական գրիպի համաճարակի ժամանակ հիմնադրել է հիվանդանոց: Հիմնադրել է նաև կանանց և երեխաներին աջակցություն ու խնամք տրամադրող կազմակերպություններ:

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մետա Կիրչենը և Մարթա Բուրխարդը (աջից) Հնդկաստանում, 1911 թվական
  • Chinesische Kultstätten Und Kultgebräuche. Erlenbach 1920, 2010 reprint by Kessinger Publishing, 978-1168541581.
  • Rapperswil die Rosenstadt erzählt aus ihrer ereignisvollen Vergangenheit sowie von ihrem tätigen und vergnüglichen Leben der Gegenwart zu hundert Zeichnungen. Erlenbach-Zürich und Leipzig 1921.
  • Magie und Mystik, Gegensatz und Zusammenhang. Zürich und Leipzig 1935.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SIKART — 2006.
  3. 3,0 3,1 «Burkhardt, Martha (1874–1956)» (German)։ kunstbreite.ch։ Վերցված է 2015-09-07 
  4. 4,0 4,1 Information boards on occasion of the 2015 exhibition Der Zeit voraus – Drei Frauen auf eigenen Wegen, Stadtmuseum Rapperswil-Jona

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]