Մատնաքաշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Մատնաքաշ
Matnakash.JPG
Ենթատեսակհաց և սննդամթերք
Առաջացման երկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
Matnakash Վիքիպահեստում

Մատնաքաշ, հայկական հացատեսակ։ Թխում են ցորենի ալյուրից։ Լինում է երկարավուն կամ կլոր։ Անվանումն առաջացել է հացի երեսին մատներով ակոսներ անելու հետևանքով։ Այժմ մատնաքաշ թխում են հացի գործարաններում, և Հայաստանում տարածված հիմնական հացատեսակներից է։

Ռուսաստանում հայտնի է նաև որպես «կովկասյան լավաշ»։

Մատնաքաշը պատրաստում են կշռովի կամ հատով։ Դրա պատրաստելու առանձնահատկությունն այն է, որ թխելուց առաջ խմորի երեսին քաղցր խաշված են քսում։ Մատնաքաշը լինում է ձվաձև և կլոր 5-6 երկայնակի ակոսներով, որոնք արվում են խաչմերուկ կամ երկայնական, կամ էլ բոլորակած ամբողջ մատնաքաշի շուրջը. բոլորակը 6 սմ լայնություն ունի։ Մատնաքաշը թխում են 96, 85, 72, և 30 տոկոսանոց ալյուրից։ Այդ հացի կշիռն ու չափը կախված է ալյուրի որակից։ Կշռովի հացի կշիռը կարող է լինել, 1,5-2,2 կգ, հատով արտադրանքներինը՝ 1 կգ: Կշռովի հացի երկարությունը լինում է 50-55 սմ, լայնությունը 30-35 սմ հատով մատնաքաշի երկարությունը լինում է 30— 46 սմ լայնությունը՝ 21-26 սմ: Խմորը պատրաստում են երկփուլանի և եռփուլանի եղանակներով՝ թթխմորով, հեղուկ կամ մամլած դրոժով։ Պատրաստի խմորը մշակվում է ձեռքով կամ մեքենայացված։ Խմորի կտորները գնդում և 8-10 րոպե թողնում են՝ մինչև նստի։ Դրանից հետո գնդին տափակ ձև են տալիս, երկայնակի ակոսներ են անցկացնում և շուրջը բոլորակ են անում։ Մատնաքաշը թխում են վառարաններում։ Պատրաստի մատնաքաշի երեսի կեղևը պետք է ոսկեգույն կամ ոսկեդարչնագույն լինի։ Մատնաքաշը առաձգական, ո՛չ թթու և ո՛չ էլ շատ անալի։ Փափուկ միջուկի խոնավությունը պետք է պահպանվի 43—48 %-ի, իսկ թթվությունը՝ 3-6 %-ի սահմաններում ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 293 CC-BY-SA-icon-80x15.png