Լավաշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Լավաշ
լավաշ
Pan armenio en el mercado de Yerevan.JPG
Լավաշի տեսակներ Երևանի շուկայում
հայկական
Ծագում
Ենթատեսակ լոշիկ և finger food
Առաջացման երկիր Հայկական լեռնաշխարհ
Բաղադրամասեր
Հիմնական ալյուր, աղ, ջուր
Lavash Վիքիպահեստում

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին ժամանակներում առավելապես Հայկական լեռնաշխարհի երկրներում երկար ժամանակ թարմ հաց ունենալու համար ստեղծվեց լավաշը։ Գաղափարն այն էր, որ սովորական հացը թխելուց հետո կարելի է օգտագործել շատ սուղ ժամանակաընթացքում, իսկ լավաշը պատրաստելուց հետո կարելի է երկար պահել, և այն չի փչանա։ Լավաշի չորանալուց հետո նրա վրա ցանում էին ջուր, և այն փափկում էր ու նորից դառնում օգտագործման ենթակա։ Այն պատրաստում են թոնրում։

Լավաշն առավելապես տարածված է Հայաստանում, Իրանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Թուրքիայում և կովկասյան ու արևելյան այլ երկրներում։

Պատրաստման եղանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երևանյան փոքրիկ ռեստորանում հացթուխները լավաշ են թխում։

Լավաշը պատրաստում են ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (ավանդաբար հայկական թթխմորից) և աղից։ Լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի և գրտնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար և լայն թերթիկների։ Լավաշ թխելիս խմորի գունդը սկզբում գրտնակում են, հետո օդի մեջ, մի ձեռքից մյուսին գցելով, քաշում-ձգում-բացում են։ Լավաշի բարակությունը կախված է նրանից, թե որքան բարակ է այն գրտնակված։ Հայաստանում լավաշ սովորաբար թխում են ավանդական ճանապարհով. խմորը բարակ գրտնակում են և կպցնում կավե թոնրի տաք պատերին։

Լավաշը մշակութային արժեք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոյեմբերի 26-ին Փարիզում ընթացող ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին կոնվենցիայի միջկառավարական կոմիտեի 9-րդ նիստին[1] որոշում է կայացվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում ներառել Հայաստանի կողմից ներկայացված «Լավաշ. ավանդական հացի պատրաստումը, նշանակությունը և մշակութային դրսևորումները Հայաստանում» հայտը[2]։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դրոշը ՅՈԻՆԵՍԿՕ
ոչ նյութական համաշխարհային ժառանգություն , օբյեկտ № 00985[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]