Լավաշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox mets.png
Լավաշ
լավաշ
Pan armenio en el mercado de Yerevan.JPG
Լավաշի տեսակներ Երևանի շուկայում
հայկական
Ծագում
Տեսակ սննդամթերք
Ենթատեսակ լոշիկ
Առաջացման երկիր Հայկական լեռնաշխարհ
Բաղադրամասեր
Հիմնական ալյուր, աղ,ջուր
Lavash Վիքիպահեստում

Լավաշ, հայկական ավանդական հաց, որը թխում են թոնիրում։ Այն անալի սպիտակ հաց է, որը պատրաստվում է ցորենի ալյուրից բարակ բլիթների տեսքով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին ժամանակներում առավելապես Հայկական լեռնաշխարհի երկրներում երկար ժամանակ թարմ հաց ունենալու համար ստեղծվեց լավաշը։ Գաղափարը կայանում էր նրանում, որ սովորական հացը թխելուց հետո կարելի է օգտագործել շատ սուղ ժամանակաընթացքում, իսկ լավաշը պատրաստելուց հետո կարելի է երկար պահել, և այն չի փչանա։ Լավաշի չորանալուց հետո նրա վրա ցանում էին ջուր, և այն փափկում էր ու նորից դառնում օգտագործման ենթակա։ Այն պատրաստում են թոնրում։

Լավաշն առավելապես տարածված է Հայաստանում, Իրանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Թուրքիայում և կովկասյան ու արևելյան այլ երկրներում։

Պատրաստման եղանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երևանյան փոքրիկ ռեստորանում հացթուխները լավաշ են թխում։

Լավաշը պատրաստում են ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (ավանդաբար հայկական թթխմորից) և աղից։ Լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի և գրտնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար և լայն թերթիկների։ Լավաշ թխելիս խմորի գունդը սկզբում գրտնակում են, հետո օդի մեջ, մի ձեռքից մյուսին գցելով, քաշում-ձգում-բացում են։ Լավաշի բարակությունը կախված է նրանից, թե որքան բարակ է այն գրտնակված։ Հայաստանում լավաշ սովորաբար թխում են ավանդական ճանապարհով. խմորը բարակ գրտնակում են և կպցնում կավե թոնրի տաք պատերին։

Լավաշը մշակութային արժեք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոյեմբերի 26-ին Փարիզում ընթացող ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին կոնվենցիայի միջկառավարական կոմիտեի 9-րդ նիստին[1] որոշում է կայացվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում ներառել Հայաստանի կողմից ներկայացված «Լավաշ. ավանդական հացի պատրաստումը, նշանակությունը և մշակութային դրսեւորումները Հայաստանում» հայտը[2]։

Կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988 թվականին «Հայֆիլմում» նկարահանվել է «Կախարդական լավաշը» անիմացիոն ֆիլմը։

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դրոշը ՅՈԻՆԵՍԿՕ
ոչ նյութական համաշխարհային ժառանգություն , օբյեկտ № 00985[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]