Հովհաննես Ադամյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հովհաննես Ադամյան
Adamian3.jpg
Ադամյանը աշխատանքի պահին
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե Հովհաննես
Ծնվել է 1879, փետրվարի 5
Ծննդավայր Բաքու
Մահացել է 1932, սեպտեմբերի 12
Վախճանի վայր Լենինգրադ
Ազգություն հայ
Գործունեություն Ճարտարագետ
Գործունեության տարիներ 1900 թ.
Պորտալ Portal.svg Տեխնոլոգիա


'Հովհաննես Ադամյան' Աբգարի (փետրվարի 5 (17), 1879, Բաքու, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1] - սեպտեմբերի 12, 1932(1932-09-12)[1], Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), հայ ճարտարագետ և գյուտարար, գունավոր հեռուստացույցի հայտնագործող։

Ավելի քան 20 հայտնագործությունների (հիմնականում հեռուստատեսության և լուսահեռագրման բնագավառներում) և լուսահեռագրման համակարգի հեղինակ[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճարտարագետ-գյուտարար Հովհաննես Ադամյանը ծնվել է Բաքվում՝ խոշոր նավթարդյունաբերողի ընտանիքում։ Դեռ աշակերտական նստարանից Հովհաննեսի մեջ նկատելի էր պրպտելու և ուսումնասիրելու ձգտումը։ Ուսանելով Մյունխենի, Ցյուրիխի և Բեռլինի համալսարաններում՝ նա մասնագիտանում է տեխնիկական գիտությունների բնագավառում[3]։

Որոշ ժամանակ անց Ադամյանը մեկնում է Փարիզ և դասախոսություններ լսում Սորբոնի համալսարանում։ Ուսումնառությունից հետո նա սկսում է զբաղվել պատկերները հեռավորության վրա հաղորդելու խնդրով և սերտ կապեր է հաստատում եվրոպական մի շարք երկրների գիտական ու բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և նշանավոր գիտնականների հետ։

Գերմանիայում Ադամյանը սեփական միջոցներով ստեղծել էր լաբորատորիա և կատարել մի շարք գյուտեր (1908 թվականին առաջին անգամ հիմնավորել էր էլեկտրականության միջոցով պատկերի հաղորդման ու վերարտադրման հնարավորությունը, իրագործել գունավոր պատկերը հաղորդալարերով 600 կմ հեռավորության վրա հաղորդելու առաջին փորձը)։ 1913 թվականի վերջերին Ադամյանը տեղափոխվել է Ռուսաստան և մշտական բնակություն հաստատել Պետրոգրադ (Լենինգրադ) մինչև 1932 թվականը։ Այստեղ նույնպես սեփական միջոցներով ստեղծել է լաբորատորիա և շարունակել գիտական փորձերը։ Այս ժամանակահատվածում նա ստացել է 21 արտոնագիր, որոնցից երկուսը՝ հեռուստատեսության բնագավառում։ 1918 թվականին նա ստեղծեց Ռուսաստանում առաջին սարքը, որը ցուցադրում էր սև և սպիտակ պատկերներ (ստատիկ պատկերներ), ինչը մեծ քայլ էր հեռուստատեսության զարգացման բնագավառում[2]։

Հովհաննես Ադամյանը գունավոր հեռուստատեսության և լուսահեռագրության գյուտարարն է. 1925 թ. Երևանի համալսարանում ստեղծված հատուկ լաբորատորիայում Ադամյանը պատրաստել և գործողության մեջ ցուցադրել է «Հեռատես» եռագույն պատկերման սարքը։ Համանման համակարգ արտասահմանում ներկայացվեց միայն 1928 թ. Մեծ Բրիտանիայում Ջոն Բեյրդի կողմից։

1945-1951 թվականներին ԱՄՆԿոլումբիա (CBS) ռադիոընկերությունը Նյու Յորքում կատարել է փորձնական ցուցադրում, իսկ 1951-1953 թվականներին Ադամյանի համակարգն ընդունվել է որպես կայուն համակարգ և օգտագործվել գունավոր պատկերներ ցուցադրելու համար[4]։

Ադամյանն օժտված էր արտակարգ ընդունակություններով և տիրապետում էր եվրոպական մի քանի լեզուների։ Տեխնիկական գիտություններին զուգընթաց նա ուսումնասիրում էր նաև գեղանկարչություն և ճարտարապետություն, սիրում էր երաժշտություն, իսկ շախմատի նրա մշտական խաղընկերներն էին Սանկտ Պետերբուրգի հայտնի շախմատիստները։ Փարիզում եղած ժամանակ նա հանդիպում է ունեցել աշխարհի չեմպիոն Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկայի հետ։ Ադամյանը նաև գեղեցիկ նկարել է. Բեռլինի սրճարաններից մեկում (ընկերների՝ բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի և բանասեր Գարեգին Լևոնյանի հետ) Ադամյանը սեղանի մարմարե տախտակին գեղեցիկ ու նուրբ մի պատկեր է նկարել, որը հիացած սրճարանատերը ապակիով ծածկել ու պահպանել է։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հակոբ Սիմոնի Հակոբյան, Հովհաննես Աբգարի Ադամյան: Գունավոր հեռուստատեսության և լուսահեռագրության գյուտարար, Միտք, 1968, 237 էջ[5]:
  • Шмаков П. В., «Пути развития цветного и объёмного телевидения» (Москва, 1954)
  • Акопян А. С., «Ованес Абгарович Адамян» (Изд-во Ереванского университета, Ереван, 1981)
  • А. М. Рохлин «Так рождалось дальновидение»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Адамян Ованес Абгарович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 Ադամյան Հովհաննես Աբգարի - Սովետական Մեծ Հանրագիտարան
  3. «Адамян Ованес Абгарович | Биографии великих людей»։ www.great-people.ru։ Վերցված է 2019-02-05 
  4. «ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԱԴԱՄՅԱՆ»։ www.ysu.am։ Վերցված է 2019-02-05 
  5. Հակոբյան Հակոբ Սիմոնի (1968)։ Հովհաննես Աբգարի Ադամյան: Գունավոր հեռուստատեսության եւ լուսահեռագրության գյուտարար (հայերեն)։ Միտք 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]