Գյուտ
 |
Տեղեկությունը այս հոդվածում կամ նրա որոշ բաժիններում հնացել է: Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ թարմացնելով այն և դրանից հետո հեռացնել կաղապարը: |
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյուտ (այլ կիրառումներ)
Գյուտ, գյուտարարություն, ստեղծագործական գործընթացի արդյունք, որը նպաստում է արտադրության, տեխնիկայի, մշակույթի, առողջապահության, պաշտպանության ն այլ բնագավառների խնդիրների նորարարական և արդյունավետ լուծմանը։
Գյուտարարական իրավունքը կարգավորում է գյուտարարության հետ առնչվող հասարակական հարաբերությունները։ Գյուտարարական իրավունքի նորմերը կոչված են նպաստելու տեխնիկական նորամուծությունների արագ օգտագործմանն ու զարգացմանը, գյուտարարների նյութական և բարոյական շահերի ապահովմանը։ Գյուտարարական իրավունքը սահմանում է նաև գյուտի օգտագործման կարգը։
Գյուտարարական իրավունքը սահմանում է գյուտարարների և ռացիոնալիզատորների գույքային և ոչ գույքային իրավունքները։
Ներդրված գիտական կամ ժողովրդատնտեսական խոշոր խնդիրներ լուծող գյուտերի հեղինակներին կարող է շնորհվել գիտությունների թեկնածուի, իսկ առավել նշանավորներին, առանց դիսերտացիայի պաշտպանության, բացառության կարգով՝ գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Ներդրված բոլոր գյուտարարական առաջարկությունների, դրանց վճարումների մասին նշվում է գյուտարարի աշխատանքային գրքույկում։
Գյուտի արտոնագրի մասին
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արտոնագիրը ինտելեկտուալ սեփականության տեսակ է, որը տալիս է իր տիրոջը օրինական իրավունք՝ 다른 անձանց արգելելու գյուտը պատրաստելը, օգտագործելը կամ վաճառելը որոշակի ժամանակահատվածի ընթացքում՝ փոխանակման համար համապատասխան գյուտի բացահայտման հրապարակմամբ[1][2][3]։ Շատ երկրների մեծ մասով արտոնագրային իրավունքները относятся к частному праву, և արտոնագրի տերը պետք է դատական հայց ներկայացնի արտոնագրի խախտող անձի դեմ՝ իր իրավունքները պաշտպանելու համար։
Գյուտի արտոնագիրն իրավական իրավունք է, որը տրվում է գյուտարարներին՝ արգելելու մյուսներին արտադրել, օգտագործել, վաճառել կամ ներմուծել իրենց գյուտը որոշակի ժամանակահատվածով, սովորաբար մինչև 20 տարի դիմումի ներկայացման օրվանից։ Այս արտոնագրի տեսակը պաշտպանում է գյուտի գործառնական և տեխնիկական կողմերը, ինչպիսիք են նրա աշխատանքի սկզբունքը կամ արտադրության մեթոդը[4]։ Բարեբախտաբար, իրավական տեսանկյունից արտոնագիրը տալիս է իրավունք՝ արգելելու մյուսներին պատրաստել, օգտագործել, վաճառել, առաջարկել վաճառքի կամ ներմուծել արտոնագրված գյուտը արտոնագրի ուժի ժամկետի ընթացքում[5][6][7], որը սովորաբար կազմում է 20 տարի դիմումի ներկայացման օրվանից, եթե տարեկան տուրքեր վճարվել են։ Սակայն տնտեսական և գործնական տեսանկյունից արտոնագիրը լավ և, գուցե, ճշգրիտ է դիտարկել որպես տիրոջը տրամադրող «իրական հնարավորություն արգելելու փորձ անել՝ արտոնագիրը պաշտպանելով դատարանում», քանի որ շատ գործարկված արտոնագրեր անվավեր են ճանաչվում հենց նրանց տերերը դատարանում պաշտպանելու փորձ են անում։ Արտոնագիրը սահմանափակ սեփականության իրավունք է, որը կառավարությունը տալիս է գյուտարարներին՝ նրանց համաձայնությամբ կիսվել իրենց գյուտի մանրամասներով հանրության հետ[8]։ Ինչպես ցանկացած այլ սեփականության իրավունք, այն կարող է վաճառվել, լիցենզավորվել, գրավադրվել, փոխանցվել կամ զրկվել, նվիրաբերվել կամ պարզապես կասեցվել։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Inventing The Future» (PDF). www.zis.gov.rs. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Patent Law: What Are the Types of Intellectual Property?». fzlaw.com. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «What is a Patent?». research.mcmaster.ca. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Invention Patents Full Guide». www.patentarea.com. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Patents - Information». www.inapi.cl. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Patent Services». www.hasanandsingh.com. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Patent Right - an overview». www.sciencedirect.com. Վերցված է 2025-12-20-ին.
- ↑ «Patents - Basic info and FAQs - Adler Pollock & Sheehan P.C.». www.apslaw.com. Վերցված է 2025-12-20-ին.
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ԳՅՈՒՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ, ԳՅՈՒՏԱՐԱՐԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ, ՀՍՀ, էջ135։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ 
|
 | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գյուտ» հոդվածին։ |
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գյուտ» հոդվածին։ |
| ||||||||||||
