Հայաստանի Հանրապետության խորհրդանիշներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հայաստանի Հանրապետության խորհրդանիշներ, հայ ժողովրդի ազգային խորհրդանիշներ, որոնք ընդգրկված են պետական ավանդություններում։ Հայաստանի գլխավոր խորհրդանիշը Արարատ լեռն է, որի շուրջը դարեր շարունակ բնակություն են հաստատել հայերը[1]։

Պետական խորհրդանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկեր Անվանում Նկարագրություն Ամսաթիվ
Flag of Armenia.svg
Հայաստանի դրոշ
Դրոշը բաղկացած է երեք հավասար հորիզոնական շերտերից՝ կարմիր (վերևում), կապույտ (կենտրոնում) և նարնջագույն (ներքևում)։ Գույների նշանակության մասին կան բազմաթիվ մեկնաբանություններ։ ՀՀ դրոշի մասին ՀՀ օրենքում ասվում է. «Կարմիր գույնը խորհրդանշում է Հայկական բարձրավանդակը, հայ ժողովրդի մշտական պայքարը հարատևման, քրիստոնեական հավատքի, Հայաստանի անկախության և ազատության համար։ Կապույտ գույնը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ապրելու կամքը խաղաղ երկնքի ներքո։ Նարնջագույնը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի արարչական տաղանդը և աշխատասիրությունը»։

Ունի 1։2 համամասնություն[2]։

Ընդունվել է 1990 թվականի օգոստոսի 24-ին[3]։
Coat of arms of Armenia.svg
Հայաստանի զինանշան
Զինանշանը բաղկացած է հետևյալ տարրերից․ կենտրոնում` վահանի վրա պատկերված են Արարատ լեռը` Նոյյան տապանով և պատմական Հայաստանի թագավորություններից չորսի` վերևից ձախ` Բագրատունիների,  վերևից աջ` Արշակունիների, ներքևից ձախ` Արտաշիսյանների, ներքևից աջ` Ռուբինյանների զինանշանները։ Վահանը  պահում են արծիվը (ձախից) և առյուծը (աջից), իսկ վահանից ներքև պատկերված են սուր, ճյուղ, հասկերի խուրձ, շղթա և ժապավեն։

Հայաստանի Հանրապետության զինանշանի հիմնական գույնն է ոսկեգույնը, պատմական Հայաստանի թագավորություններինը`  վերևից ձախ` կարմիր, վերևից աջ` կապույտ, ներքևից ձախ` կապույտ, ներքևից աջ` կարմիր, և կենտրոնում` վահանի վրա պատկերված Արարատ լեռը` նարնջագույն։ Նշված գույները խորհրդանշում են  Հայաստանի Հանրապետության դրոշի գույները[4]։

Ընդունվել է 1992 թվականի ապրիլի 19-ին[3]։
ՀՀ օրհներգ Հայաստանի Հանրապետության օրհներգը Հայաստանի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից է, հանդիսավոր երաժշտական  ստեղծագործություն է, որը կատարվում է սույն օրենքով սահմանված կարգով վոկալ, գործիքային, նվագախմբային, երգչախմբային, նվագախմբային-երգչախմբային տարբերակներով։ Տեքստի հեղինակը Միքայել Նալբանդյանն է, երաժշտության հեղինակը՝ Բարսեղ Կանաչյանը[5]։ Ընդունվել է 1991 թվականի հուլիսի 1-ին[3]։

Ազգային խորհրդանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկեր Անվանում Նկարագրություն
Ararat view from plane under Naxicivan Sharur.jpg
Արարատ լեռ
Արարատը, ըստ երևույթին, Հայաստանի գլխավոր խորհրդանիշն է։ Ըստ Աստվածաշնչի՝ Նոյյան տապանը համաշխարհային ջրհեղեղից հետո հանգրվանել է Արարատ լեռան վրա, որտեղից էլ ծագել է նոր կյանք։
Maroon Arevakhach.jpeg
Արևախաչ
Արևախաչը Հայաստանի և հայության գլխավոր ոչ նյութական խորհրդանիշն է։
328 Monastère de Sanahin Khatchkar.JPG
Խաչքար
Խաչքարը Հայաստանի խորհրդանիշն է։ Խաչքարի նախնիները՝ վիշապները, գոյություն են ունեցել դեռևս Ուրարտու պետության ժամանակներից, իսկ ամենահին հայկական խաչքարը թվագրված է 879 թվականով և պահվում է Գառնու տաճարում։ Աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում խաչքարերի տարածվածությունը վկայում է հինավուրց Հայաստանի պատմության և մեծության մասին։
Duduk (landscape).jpg
Հայկական դուդուկ
Դուդուկը հայկական ժողովրդական երաժշտական գործիք է։ Աշխարհի հնագույն գործիքներից մեկն է։ Դուդուկն ավանդաբար պատրաստվում է ծիրանի ծառից։ 2005 թվականից հայկական դուդուկը և դրա երաժշտությունը ճանաչվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ոչ նյութական մշակութային ժառանգության օբյեկտ[6]։
Apricots.jpg
Ծիրան
Հայկական ծիրանը հնուց ի վեր աճեցվել է հայերի կողմից և արտացոլել Հայկական լեռնաշխարհի բնությունը։
Wine grapes04.jpg
Խաղող
Համաձայն աստվածաշնչյան ավանդության՝ Նոյը, տապանից դուրս գալով, տնկել է խաղողի որթաթունկ, այնուհետև գինի պատրաստել։ Խաղողը հայերի համար խորհրդանշում է առատություն և կենսուրախություն։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. LLC Helix Consulting։ «Հայաստանի մասին - Ընդհանուր տեղեկություններ - Հայաստանի Հանրապետության Կառավարություն»։ www.gov.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-09-20 
  2. «Legislation: National Assemly of RA»։ parliament.am։ Վերցված է 2019-09-20 
  3. 3,0 3,1 3,2 «National Assembly of Armenia | Official Web Site | parliament.am»։ parliament.am։ Վերցված է 2019-09-20 
  4. «Legislation: National Assemly of RA»։ parliament.am։ Վերցված է 2019-09-20 
  5. «Legislation: National Assemly of RA»։ parliament.am։ Վերցված է 2019-09-20 
  6. «UNESCO - Duduk and its music»։ ich.unesco.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-09-20