Կրիշյանիս Բարոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կրիշյանիս Բարոն
լատիշ․՝ Krišjānis Barons
Krišjānis Barons 1910.gads.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 19 (31), 1835[1]
ԾննդավայրStruteles muiža, Jaunpils Parish, Յաունպիլսի շրջան, Լատվիա
Վախճանվել էմարտի 8, 1923(1923-03-08)[1] (87 տարեկան)
Վախճանի վայրՌիգա, Լատվիա[2]
ԳերեզմանՄեծ գերեզմանատուն
Մասնագիտությունգրող, բանահավաք, հրապարակախոս և լրագրող
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of Latvia.svg Լատվիա
ԿրթությունՏարտուի համալսարան
Krišjānis Barons Վիքիպահեստում

Կրիշյանիս Բարոն (լատիշ․՝ Krišjānis Barons, հոկտեմբերի 19 (31), 1835[1], Struteles muiža, Jaunpils Parish, Յաունպիլսի շրջան, Լատվիա - մարտի 8, 1923(1923-03-08)[1], Ռիգա, Լատվիա[2]), լատվիացի գրող, բանահավաք և հասարակական գործիչ, դաինաների՝ լատիշական ազգային երգերի հավաքող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիշյանիս Բարոնը ծնվել է 1835 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Ստրուտելեում, որտեղ հայրն աշխատում էր որպես կառավարիչ։ Սովորել է Վենտսպիլսում և Ելգավայում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Դորպատի համալսարանում, որտեղ ծանոթանում է Կրիշյանիս Վալդեմարի հետ և ակտիվորեն մասնակցում լատիշ ուսանողների հավաքներին։ Միջոցների սակավության պատճառով Բարոնն ուսումը կիսատ է թողնում։

1862 թվականին մասնակցում է պետերբուրգյան «Pēterburgas Avīzes» թերթի խմբագրմամբ, իսկ արդյունքում դառնում է գլխավոր խմբագիրը։ 1865 թվականին արգելվում է թերթի լույս ընծայումը, իսկ Կրիշյանիս Բարոնը, որպես քաղաքական անցանկալի անձ, ենթարկվում է ոստիկանության հսկողությանը։

Գրեթե երեսուն տարի աշխատել է Վորոնեժի մարզում որպես տնային ուսուցիչ կալվածատեր Իվան Ստանևիչի ընտանիքում։

Կրիշյանիս Բարոնի տապանաքարը (1985)

1893 թվականին վերադառնում է հայրենի Լատվիա։ Հեղինակն այստեղ սկսեց զբաղվել աշխարհագրությամբ և լեզվագիտությամբ։ Ամբողջ կյանքը նվիրեց լատիշերեն ազգային երգերի հավաքմանը, մշակմանը։ Նա հավաքեց ավելի քան 217 996 տեքստ, որը դարձավ բանահավաքության կարևոր աշխատանքներից մեկն աշխարհում։

Կրիշյանիս Բարոնն իր մահկանացուն կնքել է 1923 թվականի մարտի 8-ին Ռիգայում՝ ութսունյոթ տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Ռիգայի Մեծ գերեզմանոցում։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լատիշերեն ազգային երգեր (1894-1915) 6 հատորով

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118922890 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]