Կոտորած Սեմմելում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Զանգվածային սպանություն հյուսիսային Իրաքի Սեմմել գյուղում (ներկայում՝ քաղաք) ( ասորերեն. ܦܪܡܬܐ ܕܣܡܠܐ Premta d-Simele ) 1933 թ. Իրաքում բազմաթիվ ջարդերից մեկն էր : Իրաքի Դոհուկ նահանգում սպանվել է 3000 ասորի- քրիստոնյաներ :

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1925 թ.դեկտեմբերի 26-ին Ազգերի լիգան Հաքյարը հանձնում է Թուրքիային, իսկ Մոսուլը՝ Իրաքին՝ ի չիք դարձնելով ասորական ինքնավարության հույսերը : Այսպիսով, ասորիների վրա տնտեսական և այլ կարգի ճնշումներ գործադրելով՝ վերջիններիս պարտադրեցին լքել իրենց պապենական հողերը : 1925 թ. դեկտեմբերի 16-ին տխրահռչակ որոշումը ստիպեց ասորիներին Իրաքում ապրել Բրիտանական հովանու ներքո : Կյանքն այստեղ անտանելի էր : Ասորիները պահանջում էին վերադարձի երաշխիքներ : Սակայն անգլիացիները նպատակ չունեին իրենց ձեռքերից բաց թողնել ասորի զինվորիներին և բանվորներին[1] : Նրանց սիրաշահելու համար անգլիացիները Մոսուլի վիլայեթում տարածեցին « Ասորական թագավորություն » ստեղծման վարկածը : Այս կերպ նրանք ցանկանում էին զրկել Ֆրանսիային Մոսուլի վիլայեթի նկատմամբ հավակնություններից և ասորիներին պահել իրենց ճամբարում : Այսպիսով, Մոսուլի նավթի շուրջը բորբոքվում է պայքար, որը տևում է 8 տարուց քիչ ավել և ավարտվում անգլիացիների հաղթանակով : Այդ հաղթանակը ձեռք բերելու մեջ ևս անկասկած կարևորագույն դեր խաղաց ասորական հարցը : Կարևոր է նաև նշել, որ ի շնորհիվ ռազմաշունչ ասորիների ջանքերի, որոնք վճռականորեն պաշտպանում էին Իրաքի սահմանները, թուրքերին չհաջողվեց ռազմական ճանապարհով գրավել հյուսիսային Իրաքը : Սակայն ամբողջ խնդիրը կայանում է նրանում, որ այդ բոլորից իրենք ասորիները չշահեցին :

1932 թ. Իրաքում բրիտանական « հովանավորչության » ժամկետը լրանալուց հետո 70 հազար ասորիներ խնդրանքով դիմեցին իրենց բնակավայրերում հողակտորներ ստանալու համար : Սակայն Բաղդադը թշնամաբար ընդունեց այդ բնական ու համեստ պահանջը և ուժեղացրեց իր բռնաճնշումները : Իսկ անգլիացիները, որոնք այլևս ասորիների ծառայությունների կարիքը չունեին, լքեցին նրանց, այդ ժողովրդի ճակատագիրը թողնելով բախտի քմահաճույքին : Ավելին, երես թեքելով իրենց նախկին դաշնակիցներից, անգլիացիները նրանց մատնեցին Իրաքի հետադիմության ձեռքը, որը չհապաղեց հաշվեհարդար տեսնել ասորիների հետ՝ կազմակերպելով նրանց ջարդերը :

1933 թ. հուլիսի 18-ին Մար-Շիմունը Իրաքում համարվեց անցանկալի անձնավորություն և ստիպված եղավ մեկնել Կիպրոս : Այստեղ նա իր ձայնը բարձրացրեց բրիտանական անտարբերության դեմ :

Հյուսիսային Իրաքի ասորական գյուղեր, որտեղ իրականացվել է 1933 թ. ջարդերը

Ըստ Ռ. Ստաֆֆորդի, որն Իրաքի արտաքին գործերի նախարարության նախկին վարչական տեսուչն էր՝

Aquote1.png Ասորական հարցն ինքնին քաղաքական հարց է Aquote2.png

1933 թ. օգոստոսի վերջին, երբ 1000 ասորիներ փորձում էին Սիրիա՝ ֆրանսիական հովանավորչության գոտի տեղափոխել իրենց ընտանիքները, Տիգրիս գետի ափին Իրաքի իշխանությունները զենք գործադրեցին նրանց նկատմամբ : Ասորիները պատասխան քայլերի դիմեցին և հաջողությամբ անցան Սիրիա : Իրաքյան բանակը այս պարտության վրեժը լուծեց ասորական գյուղերի խաղաղ բնակչությունից : Միայն Սեմմել ասորաբնակ գյուղում զոհվում է երեք հազար մարդ : Սեմմելի եկեղեցում հայտնաբերվում են ողջակիզված երեխաների բազմաթիվ դիակներ : Պետք է նկատել, որ այս ջարդերին Իրաքյան կառավարությունը ոչնչով չխոչընդոտեց: Ավելին ջարդերի կազմակերպիչը ստացավ գեներալի կոչում : Իրաքի կառավարության զինված գործողություններն իրականացվել են մինչև օգոստոսի 16-ը : Հարձակումների մասին հաղորդագրությունները շարունակում էին ժամանել մինչև ամսվա վերջ [2]: Այս դեպքերի մասին վկայող իրաքյան արխիվները փակվեցին թագավոր Ֆայսալ I-ի մահից հետո :

1933 թ. ողբերգական դեպքերը պատճառ հանդիսացան, որ ասորիները ցրվեն աշխարհով մեկ. սկզբում սահմանակից երկիրներ, ապա Եվրոպա, Ամերիկա և Ավստրալիա :

Հետևանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասորական միջազգային լրատվական գործակալությունների 73 էջանոց զեկույցի համաձայն, որը հրապարակվել է 2007 թ-ի ամռանը, 2003 թ. Իրաքում աճել են կոտորածները, էթնիկ զտումները և խտրականությունը[3][4][5] :

2008 թ. հունվարի 6-ին ռմբակոծվեցին հինգ ասորական եկեղեցիներ, մեկ հայկական եկեղեցի և Բաղդադում ու Մոսուլում գտնվող վանքերը[6] [7] Երկու օր անց, հունվարի 8-ին, ևս երկու եկեղեցի ռմբակոծվեց[8] : Իրաքյան պատերազմի սկսվելուց ի վեր, ռմբակոծվել է առնվազն 46 եկեղեցիներ և վանքեր[9] .

Օգոստոսի 7-ը, որը գրված է սիրիական լեզվով՝ բազում ասորական կազմակերպությունների խորհրդանիշ է : Ասորիները պաշտոնապես օգոստոսի 7-ը անվանում են Նահատակների Օր, կամ Սգո Օր :

Church Of Martyrs — եկեղեցի Սեմմելում, ի հիշատակ 1933 թ. կոտորածների

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

http://aua.net/assyrian-martyrs-day/

https://www.fidh.org/IMG/pdf/iq350a.pdf

Տես նաև՝[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասորիների ցեղասպանություն

Հաքյարիի 1843 թ. և 1846 թ. ասորիների ջարդերը

Ասորիների հետապնդումը «Իսլամական պետության» կողմից

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Stafford R.S., The tragedy of the Assyrians, London, 1935, p.119
  2. Խոսրոևա Անահիտ (2004)։ Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ XXIII Ասորիներն Առաջին Համաշխարհային պատերազմից հետո։ Հովհաննիսյան Ն.Հ.։ ISBN 99930-2-947-5 
  3. «Assyrian International News Agency» 
  4. Bandow Doug (July 2, 2007) ,, Thrown to the Lions " Spectator org. Archived from the original on July 5, 2007
  5. Lattimer Mark (2006-10-06) ,, In 20 years there will be more Christians in Iraq " The Guardian London Retrived (2010- 04-25)
  6. http://www.ankawa.com/forum/index.php/topic,157932.0.html 
  7. «Churches, monastery bombed in Iraq: Police» 
  8. «Car bombings target churches in north Iraq» 
  9. «Church Bombings in Iraq Since 2004»