Ասորիների հետապնդումը «Իսլամական պետության» կողմից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

2014 թ., հունիսին Հյուսիսային Իրաքը գրավելուց հետո[1] [2] ԴԱԻՇ ծայրահեղ իսլամիստական խմբավորումը սկսում է ասորիների հանդեպ հետապնդումները[3][4] [5]:

Ասորիների հետապնդումը «Իսլամական պետության» կողմից
Տեսակիրադարձություն
ՏեղադրանքԻրաք
Կոորդինատներ: 36°20′ հս․ լ. 43°7′ ավ. ե. / 36.333° հս․. լ. 43.117° ավ. ե. / 36.333; 43.117
ԻԼԻՊ- ի կողմից ասորիների հետապնդում
Territorial control of the ISIS - 12-31-2014
ՏեսակԷթնիկ զտումներ, բռնի իսլամացում
Գրոհի վայրՀյուսիսային Իրաք
ՏեղադրանքԻրաք
Գրոհի նպատակասորիներ
Զոհվածներտասնյակ[6]
Վիրավորներ200 հազար փախստականներ[7]
Կասկածյալ
Իսլամական պետություն
Իսլամական պետություն
Կոորդինատներ: 36°20′ հս․ լ. 43°7′ ավ. ե. / 36.333° հս․. լ. 43.117° ավ. ե. / 36.333; 43.117{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծայրահեղ իսլամիստների կողմից քրիստոնյաների հետապնդումը սկսվում է Իրաքյան պատերազմից անմիջապես հետո : Ըստ Իրաքի ասորիների, Իրաքում բնակվող ասորիների երկու երրորդը 2003 թ. մինչև 2011 թ. ստիպված էին լքել երկիրը, կամ էլ իրենց կամքին հակառակ փոխել իրենց բնակության վայրը : 2014 թ. հետո ԴԱԻՇ- ի կողմից հետապնդումների հետևանքով ասորիները ստիպված էին փախչել Թուրքիա կամ էլ Իրաքյան Քուրդիստան[8].

Ժամանակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոսուլի գրավում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զավթելով Մոսուլը՝ ԴԱԻՇ-ի զինյալները պահանջեցին այնտեղ բնակվող ասորի քրիստոնյաներից ընդունել իսլամը կամ էլ հավատքի տուրք (խարաչ) վճարել[9] :

ԴԱԻՇ-ի գրոհայինները պիտակավորում էին այն տները, որտեղ ապրում էին քրիստոնյաները նուն (արաբ.ن ) տառով, որը առաջին տառն էր նասարա բառի ( արաբ. نصارى‎- քրիստոնյա )[10] :

Քրիստոնյա ասորիները ստիպված էին փախչել Մոսուլից[11] :

Մար Բեխնամի վանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիրիական կաթոլիկ եկեղեցու վանք Մար Բեխնամի գրավումից հետո ԴԱԻՇ-ը վտարեց բոլոր վանականներին[12] :

Նայնավայի անկումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նայնավայի ուղղությամբ հարձակման ժամանակ ԴԱԻՇ-ին հաջողվեց գրավել Բաղդիդ, Բարտալլա, Թել-Քայֆ և Քարեմլաշ քաղաքները , որոնց բնակիչների բաղկացուցիչ մասը կազմում էին ասորիներ, որոնք ստիպված էին փախչել : 100 հազարից ավել քրիստոնյաներ փախստական էին դարձել ՝ թողնելով իրենց գույքը[13] :

Հարձակում Էլ- Խասակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թ. թետրվարի 23-ին Թուրքիայի սահմանը հատելու անհաջող փորձից ԴԱԻՇ-ի գրոհայինները ասորիների կոտորած կազմակերպեցին Խասեկ նահանգում : Սպանվեցին տասնյակ մարդիք, հարյուրավոր մարդիք ստիպված եղան փախչել ԴԱԻՇ-ի կողմից չվերահսկվող տարածքները[14] :

Գրոհայինները այրեցին տեղի քրիստոնեական եկեղեցին, ավերեցին ասորիների տները[15][16] :

Բազմաթիվ ասորիների գրոհայինները գերի են վերցրել[17]՝ փրկագին պահանջելով :


Մշակութային ժառանգության ոչնչացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԻԼԻՊ-ի խմբավորման գրոհայինները ոչնչացրել են 14 հնագույն հուշարձաններ [18], որոնց մեջ Դուր-Շարրուկ հնագույն ասորական քաղաքի ( թևավոր ցուլերի քաղաք ) փլատակները , հայտնի է իր քարե խորաքանդակներով : Նիմրուդի դարպասների պահապանները, թևավոր կեսցուլեր, կեսմարդիք 3000 տարի կանգնած էին այդտեղ մինչև չներխուժեց « Իսլամական պետությունը » . Մարտի 5-ին հայտնի դարձավ, որ ԻԼԻՊ- ի գրոհայինները բուլդոզերներով հավասարեցրել են հողին Նիմրոդը[19] : Այդ տեղեկատվությունը հաստատեցին Իրաքի ուսումնասիրման բրիտանական ինստիտուտը, իսկ Ւրաքի հնությունների դեպարտամենտից հայտնում են, որ ահաբեկիչները արդեն ապամոնտաժում են հնագույն Նինվեյի պատերը և վաճառում քարե բլոկները : 2016 թ. հունիսին գրոհայինները պայթեցրել են Նաբու ասորական աստվածի տաճարը : Ոչնչացված համալիրի տարիքը ավելի քան երկուսուկես հազար տարի է[20] :

Հին Արևելքի մասնագետները. ՅՈՒՆԵՍԿՕ կազմակերպությունը պահանջում են դադարեցնել շարունակվող վանդալիզմը :

Անհետացման եզրին է կանգնած համաշխարհային մշակույթի մի շերթ, որը գիտնականներն ուսումնասիրել են ավելի քան մեկ դար :

Արձագանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2014 թ. օգոստոսի 2-3-ին ասորական սփյուռքի հազարավոր ներկայացուցիչներ բողոքի ցույցեր անցկացրին Իրաքում և Սիրիայում իրենց հայրենակիցների հետապնդումների դեմ և պահանջեցին ՄԱԿ-ի միջամտություն[21][22] :

Տես նաև՝[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասորիների ցեղասպանություն

Հաքյարիի 1843 թ. և 1846 թ. ասորիների ջարդերը

Կոտորած Սեմմելում

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. CNN By Josh Levs։ «Will anyone stop ISIS?»։ CNN։ Վերցված է 2019-09-26 
  2. «Will anyone stop ISIS? - CNN.com»։ web.archive.org։ 2014-08-07։ Վերցված է 2019-09-26 
  3. «Chicago-area Assyrians march against ISIS, others protest airstrikes - Chicago Tribune»։ web.archive.org։ 2014-08-09։ Վերցված է 2019-09-26 
  4. «Isis persecution of Iraqi Christians has become genocide, says religious leaders | World news | The Guardian»։ web.archive.org։ 2014-08-09։ Վերցված է 2019-09-26 
  5. McQuade Romsin (2014-07-30)։ «Iraq’s persecuted Assyrian Christians are in limbo» (en-GB)։ ISSN 0307-1235։ Վերցված է 2019-09-26 
  6. http://www.aina.org/releases/20140815163513.htm
  7. http://www.aina.org/releases/20140815163513.htm
  8. «Christian exodus as Iraqi town falls» (en-GB)։ 2014-08-07։ Վերցված է 2019-09-24 
  9. «Iraqi Christians flee from Mosul» (en-GB)։ 2014-07-18։ Վերցված է 2019-09-24 
  10. «Iraqi Christians flee from Mosul» (en-GB)։ 2014-07-18։ Վերցված է 2019-09-24 
  11. Olson Carl E.։ «For the first time in 1600 years, no Masses said in Mosul»։ www.catholicworldreport.com (en-US)։ Վերցված է 2019-09-24 
  12. «Iraq monastery 'seized by militants'» (en-GB)։ 2014-07-21։ Վերցված է 2019-09-24 
  13. Technologies Peyotto։ «ԴԱԻՇ-ի գրոհայինները մզկիթ են պայթեցրել Իրաքի Նայնավա նահանգում»։ 1in.am։ Վերցված է 2019-09-24 
  14. AAE։ «ԴԱԻՇ-ի գրոհայինները 15 երիտասարդ ասորի քրիստոնյայի են սպանել» (en-US)։ Վերցված է 2019-09-25 
  15. «​ԻՊ-ի ահաբեկիչները սպառնում են 180 քրիստոնյա ասորիների մահապատժի ենթարկել»։ www.ankakh.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-09-24 
  16. «Боевики "Исламского государства" учинили расправу над ассирийцами в провинции Эль-Хасика»։ ТАСС։ Վերցված է 2019-09-24 
  17. Technologies Peyotto։ «Ասորիները ԴԱԻՇ-ի գերությունից փրկագնի դիմաց ազատել են 25 քրիստոնյաների, Սիրիայի հյուսիսում. աղբյուր»։ 1in.am։ Վերցված է 2019-09-25 
  18. www.m24.ru https://www.m24.ru/articles/terrorizm/06102015/86691։ Վերցված է 2019-09-25 
  19. (ռուսերեն) Боевики ИГИЛ разрушили археологический памятник — древний город на севере Ирака. Новости. Первый канал, https://www.1tv.ru/news/2015-03-08/20868-boeviki_igil_razrushili_arheologicheskiy_pamyatnik_drevniy_gorod_na_severe_iraka, վերցված է 2019-09-24 
  20. (ռուսերեն) Боевики ИГ сняли уничтожение храма Набу в Нимруде. Видео, https://www.vesti.ru/doc.html?id=2763558, վերցված է 2019-09-25 
  21. «Thousands rally against ‘silent genocide’»։ www.dailytelegraph.com.au (անգլերեն)։ 2014-08-02։ Վերցված է 2019-09-25 
  22. «Assyrians Demonstrate Worldwide Against ISIS Persecution»։ www.aina.org։ Վերցված է 2019-09-25