Կոսովոյի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոսովոյի թանգարան
Museum of Kosovo.jpg
Տեսակպատմության հուշարձան, ազգային թանգարան և թանգարան
ԵրկիրFlag of Kosovo.svg Կոսովո[1]
ՏեղագրությունՊրիշտինա[1]
Հիմնադրված է1949
Կոորդինատներ: 42°39′56.02″ հս․ լ. 21°9′58.00″ ավ. ե. / 42.6655611° հս․. լ. 21.1661111° ավ. ե. / 42.6655611; 21.1661111
Կայքmuzeu-rks.org

Կոսովոյի թանգարան (ալբ․՝ Muzeu i Kosovës; սերբ.՝ Muzej Kosova / Музеј Косова), Կոսովոյի ազգային թանգարան, որը գտնվում է Պրիշտինա քաղաքում[2][3][4]: Հիմնադրվել է 1949 թվականին և համարվում է Կոսովոյի խոշորագույն թանգարանը: Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1889 թվականին, որը նախագծվել է ավստրո-հունգարական շինարարության ոճին համապատասխան, և նրա իրական նպատակն է եղել Ավստրո-Հունգարական կայսրության ռազմական հրամանատարության շտաբի ստեղծումը:

Թանգարանը համարվում է Կոսովոյի ամենավաղ շրջանի մշակութային ժառանգության հաստատություն, որը ստեղծվել է տարածաշրջանում շարժական ժառանգության պահպանման, վերականգնման և ցուցադրման նպատակով: Այն գտնվում է հատուկ վայրում՝ քաղաքի հին կենտրոնում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1949 թվականին Կոսովոյի թանգարանում բացվեցին հնագիտության, ազգագրության և բնագիտության բաժիններ, որոնց 1959 թվականին ավելացավ ազգային ազատագրական պայքարի պատմության ուսումնասիրության բաժինը: Թանգարանը ակտիվորեն մասնակցում է հնագիտական պեղումների և այլ գիտական աշխատանքների ֆինանսավորմանը: 1956 թվականից սկսվեց հրատարակվել «Buletin i Muzeut të Kosovës» («Կոսովոյի թանգարանի տեղեկագիր») անվանումով ամենամյա ամսագիրը ալբաներեն լեզվով հոդվածներով (ամփոփումները՝ ֆրանսերեն, անգլերեն և գերմաներեն)[5]:

Թանգարանը բաղկացած է երեք մասից` Կոսովոյի թանգարան, Էմին Գժիկի Բնակելի համալիր, որտեղ ներկայացված է ազգագրական ցուցահանդեսը և Անկախության թանգարան: Թանգարանը բաղկացած է չորս բաժիններից` հնագիտական, ազգագրական, պատմական և բնական: Թանգարանի հիմնական շենքը բաղկացած է 3 սրահներից (պատկերասրահ) և դրանցից մեկը ծառայում է մշտական հնագիտական ցուցահանդեսների համար, բայց առանձին ցուցանմուշներ ներկայացված են նաև թանգարանի ներքին բակում, ինչպես նաև լապիդարիայում, համապատասխանաբար հնագիտական պուրակում, որը գտնվում է թանգարանի շենքի աջ կողմում: Թանգարանի նկուղում գտնվում են հազարավոր գտածոների պահեստներ, հնագիտական նյութեր և դրանց բեկորներ, որոնք համակարգված ձևով պահվում են հատուկ պայմաններում, հատուկ ուշադրության և խնամքի ներքո: Կոսովոյի թանգարանի շենքում, մասնավորապես երրորդ հարկում, համապատասխան աշխատանքային պայմաններ են ստեղծված Կոսովոյի հնագիտական ինստիտուտի կողմից իրականացվող հնագիտական և մասնագիտական հետազոտությունների կազմակերպման համար[6]:

Ազգաբանական թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազգաբանական թանգարանը համարվում է Կոսովոյի թանգարանի անբաժանելի մասը, որը գտնվում է չորս շենքերից բաղկացած հին բնակելի համալիրում, որոնցից երկուսը վերագրվում են 18-րդ դարին, մյուս երկուսը՝ 19-րդ դարին: Բնակելի համալիրը կառուցվել է Գինոլլի ընտանիքի կամ Էմին Գիկի կողմից, որոնք հետագայում՝ 1958-1959 թվականներին, տեղափոխվեցին Թուրքիա: Հետագայում այս բնակելի համալիրում բացվեց բնության թանգարանը: 2006 թվականին այս բնակելի համալիրում տեղակայվեց Կոսովոյի թանգարանի մշտական ազգաբանական ցուցահանդեսը:

Ազգաբանական թանգարանի հայեցակարգը հիմնված է չորս թեմաների վրա, որոնք ներկայացնում են կյանքի ցիկլերը՝ սկսած սերբերի ծագումից, կյանքից մինչև մահ և հոգևոր ժառանգություն:

Քարե տունը կամ սինագոգը նույնպես համարվում է թանգարանի մի մասը, որը 1950-ական թվականներին Պրիշտինա քաղաքի հին մասից տեղափոխվեց բնակելի համալիր: Այսօր այն ծառայում է որպես ժամանակակից արվեստի կենտրոն` Ստացիա[7]:

Հնագիտական պուրակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոսովոյի թանգարանի հնագիտական պուրակի վիմագիր արձանագրությունները դարձել են Կոսովոյի հնագիտական ժառանգության բաց ցուցահանդեսի լրացուցիչ մասը: Ճարտարապետական բեկորները, վիմագիր արձանագրությունները, զոհասեղաններն ու տապանաքարերը բացի հուղարկավորության դիցաբանական տեսարաններից ներկայացնում են այդ հողերի նախկին բնակիչներին՝ արտահայտելով Դարդանիայի հոգևոր և նյութական աշխարհը:

Կոսովոյի թանգարանի հնագիտական պուրակը նախագծվել է որպես վիմագիր արձանագրությունների, քարե հուշարձանների և հնագիտական նշանակության ճարտարապետական պատառիկների ցուցադրության վայր: Պուրակը ծառայում է որպես հնության, և հին քաղաքակրթության հուշարձան, այնտեղ կազմակերպվում են մշակութային և կրթական միջոցառումներ երեխաների և երիտասարդների համար:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Monuments database — 2017.
  2. «National Museum, Prishtinë (Priština), Kosovo»։ National Geographic։ Western Balkins Geotourism MapGuide: Land of Discovery։ Վերցված է 7 мая 2014 
  3. «Kosovo Museum»։ TripAdvisor։ Վերցված է 7 мая 2014 
  4. «Kosovo Museum»։ Google+։ Google։ Վերցված է 7 мая 2014 
  5. Riedlmayer András (March–June 2000)։ Museums in Kosovo: a first postwar assessment։ Bosnia Report։ UK: Bosnian Institute։ Վերցված է 23 февраля 2013 
  6. «Kosovo Museum – About»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-12-ին։ Վերցված է 2013-02-22 
  7. «The Ethnological Museum»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-12-ին։ Վերցված է 2013-02-22