Կոռնել Ուեյսկու հուշարձան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
Կոռնել Ուեյսկու հուշարձան
PolandSzczecinUjejskiMonument.JPG
Կոռնել Ուեյսկու հուշարձանը
Կոորդինատներ53°25′31″ հս․ լ. 14°32′55″ ավ. ե.HGЯO
Գտնվում էԼեհաստան Լեհաստան
Լվով (1901-1944)
Շչեցին (2006), Հաղթանակի հրապարակ
Կառուցվել է1901
Շինության ձևըբրոնզե, գրանիտե հուշարձան
Կառուցել էԱնտոն Պոպել
Ներկա վիճակըկանգուն

Կոռնել Ուեյսկու հուշարձան (լեհ.՝ Pomnik Kornela Ujejskiego), լեհ գրող և դրամատուրգ Կոռնել Ուեյսկու պատվին տեղադրված կիսանդրի։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար տարիներ Լվովում ապրած Կոռնել Ուեյսկու հուշարձանի ստեղծման գաղափարն առաջ է եկել 1897 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ էլ կազմակերպվել է հուշարձանի շինարարության կոմիտե, որի նախագահ է ընտրվել Լվովի քաղաքապետ Գոդզիմիր Մալախովսկին։ 1898 թվականի հոկտեմբերին սկսվել է հուշարձանի շինարարության համար նվիրատվությունների հավաքագրումը[1]։

Հատված Կոռնել Ուեյսկու հուշարձանից, Շչեցին

Բանաստեղծի բրոնզե կիսանդրու կառուցման աշխատանքները հանձնարարվել է քանդակագործ Անտոն Պոպելին (հետագայում՝ Լվովում տեղադրված Ադամ Միցկևիչի հուշարձանի հեղինակ)։ Կիսանդրու ձուլման աշխատանքներն իրականացրել է Ֆրիդրիխ Կրուպի վիեննական ընկերությունը։ Բանաստեղծի բրոնզե կիսանդրու հանդիսավոր բացումը կայացել է 1901 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ Ակադեմիական փողոցի (այժմ՝ Շևչենկոյի պողոտա) վրա գտնվող Քաղաքային խաղատան գլխավոր մուտքի դիմաց։

Հուշարձանի գրանիտե պատվանդանի վերնաճակատին պատկերված է բրոնզե քնար՝ կտրտված շղթաներով (պոեզիայի ազատության խորհրդանիշ), և այդ ֆոնի վրա մակագրված է «Kornel Ujejski» («Կոռնել Ուեյսկի»), հակառակ կողմում՝ մի հատված պոետի «Հրդեհների ծխից», բանաստեղծությունից, որը ծառայել է որպես լեհական ազգային օրհներգ 19-րդ դարի վերջին (Narodzie mój bądź szczęśliwy» K. Ujejski («Իմ ժողովուրդ եղիր երջանիկ»)), իսկ դրա ներքևում փոքր տառերով ստորագրություն՝ «Կ. Ուեյսկի» (լեհերեն)[2]։

Հուշարձանը կանգուն է մնացել մինչև 1946 թվականը, որից հետո խորհրդային իշխանությունների կողմից ապամոնտաժվել է և 1950 թվականին հանձնվել է Լեհաստանին։ Մի քանի տարի հուշարձանը պահպանվել է Վիլյանուվյան պալատի վարշավյան պուրակում, իսկ 1956 թվականին տեղափոխվել է Շչեցին։ Շչեցինում հուշարձանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ Լվովում առաջին անգամ հուշարձանի բացման 105-ամյակի կապակցությամբ[3][4], այդպիսով ընդգծելով Շտետտինի լեհականությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Encyklopedia Szczecina, Tom II, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000, ISBN 83-7241-089-5
  • Literatura polska, przewodnik encyklopedyczny, Tom I, PWN, Warszawa 1984, ISBN 83-01-05368-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]