Կոկանդի խանություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կոկանդի խանություն, ֆեոդալական պետություն Միջին Ասիայում (Ֆերգանայի հովտում) XVIII-XIX դարեր։ Կենտրոնը՝ Կոկանդ։ Մոտ 1710 թվականին Բուխարայի էմիրությունից անջատված ոչ մեծ տիրույթը, 1750-ական թվականներին ընդարձակվելով, վերջնականապես կազմավորվեց որպես Կոկանդի խանություն։ XIX դարի առաջին քառորդին նրան միացվեցին Տաշքենդ և Խոջենտ քաղաքները, կառուցվեցին նոր բերդեր՝ Աուլիե-Աթա (այժմ՝ Զամբուլ), Բիշբեկ (այժմ՝ Բիշկեք)։ Ներքին խառնակություններն ու ապստամբությունները, ինչպես նաև Բուխարայի էմիրի ռազմական գործողությունները XIX դարի 40-ական թվականներին, խիստ թուլացրին Կոկանդի խանությունը։ 1865 թվականի մայիսի 17-ին ռուսական զորքերը գրավեցին Տաշքենդը, իսկ 1866 թվականի մայիսի 24-ին՝ Խոջենտը։ Հաջորդած հակաֆեոդալական ապստամբությունը վերջնականապես քայքայեց Կոկանդի խանությունը։ 1876 թվականի փետրվարի 19-ին Կոկանդի խանությունը վերացվեց և նրա տեղում կազմավորվեց Ֆերգանայի մարզը, որը մտավ Ռուսական կայսրության Թուրքեստանի գեներալ-նահանգապետության մեջ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 525 CC-BY-SA-icon-80x15.png