Կնատյացություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կնատյացություն (միզոգոնիա, հին հուն․՝ μῖσος «ատելություն» և հին հուն․՝ γυνή` «կին» բառերից), հասկացություն, որ բնորոշում է ատելություն, հակակրանք կամ արմատացած կանխակալ վերաբերմունք կանանց հանդեպ[1]: Կնատյացը մարդ է, որին հատուկ է կնատյացությունը: Միզոգոնիան կարող է արտահայտվել սեքսիզմի, կնոջը ստորացման, կանանց նկատմամբ բռնության կամ կանանց սեռական առարկայացման միջոցով:

Միզոգոնիան առանձնացվում է որպես դիցաբանական, կրոնական և փիլիսոփայական շատ համակարգերի վառ արտահայտված գիծ[2]: Մասնավորապես, շատ հեղինակներ նշում են Հին Հունաստանի մշակույթի կնատյացությունը[3][4], ինչպես նաև` այնպիսի փիլիսոփաների կնատյացությունը, ինչպիսիք են Օտտո Վեյնինգերը, Արթուր Շոպենհաուերը և Ֆրիդրիխ Նիցշեն:

Միզոգոնիան կրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քրիստոնեության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քրիստոնեության մեջ գոյություն ունեն իրարից տարբերվող բազմաթիվ վերանվանումներ: Կնատյացության մեջ նախատինքը սովորաբար առաջ է բերում հարցեր կանանց քահանայության, Վատիկանի հակաաբորտային քաղաքականության և պատմական այնպիսի օրինակների մասին, ինչպիսին է կնոջ լռությունը եկեղեցում:

Իսլամում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ղուրանի Ան-Նիսա սուրան քննատադվել է միզոգոնիկ տեքստի համար:

Aquote1.png Տղամարդիկ կանանց խնամատարն են, քանի որ Ալլահը նրանցից մեկին առավելություն է տվել մյուսի նկատմամբ, և քանի որ նրանք ծախսում են իրենց հարստությունից: Ճշմարիտ կանայք հնազանդ են և ամուսինների բացակայության դեպքում Ալլահի հոգածության շնորհիվ պահպանում են այն, ինչ պետք է պահել: Իսկ այն կանանց, որոնց հավատարմությանը դուք կասկածում եք, խրատեք, խուսափեք նրանցից: Եթե նրանք հնազանդվեն ձեզ, նրանց դեմ ուղիներ մի փնտրեք: Իրապես, Ալլահը Երկնային է ու Մեծ[5]: Aquote2.png


Հինդուիզմում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանուի օրենքը պահանջում է, որ կինն իր ամբողջ կյանքը, կախված տարիքից, ապրի հոր, ամուսնու, որդու, ազգականի, իսկ նրանց բացակայության դեպքում` իշխանի հովանավորության տակ, և արգելում է նրան անկախության ձգտել:

Միզոգոնիան 18-19-րդ դարերի արևմտյան փիլիսոփայության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ արևմտյան փիլիսոփաներ արտահայտել են միզոգոնիկ հայացքներ: Օտտո Վեյնինգերն իր «Սեռ և բնավորություն» գրքում մարդու «կանացի» սկիզբը «ոչնչություն» է անվանել, որը զուրկ է իրական գոյությունից, գիտակցությունից ու ռացիոնալությունից[6]:

Միզոգոնիկ է Արթուր Շոպենհաուերի «Կանանց մասին» էսսեն, որտեղ նա հայտարարում է, որ «կինն իր էությամբ դատապարտված է հնազանդության», ինչպես նաև` «տղամարդկանց միջև բնությունից եկող պարզ անտարբերություն կա, իսկ կանանց մոտ` բնությունից եկող թշնամանք»[7]:

Ֆրիդրիխ Նիցշեն քաղաքակրթության բարձր տեսակները կապել է կանանց հանդեպ առավել դաժան վերահսկողության հետ (Բարուց և չարից անդին):

Առցանց միզոգոնիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միզոգոնիկ հռետորաբանությունը լայնորեն տարածված է համացանցում: Գենդերային հարձակումների վերաբերյալ հանրային քննարկումներն աճում են, ինչը բերում է քաղաքական միջամտության և ավելի մեծ արձագանքների պահանջի այնպիսի սոցիալական ցանցերի կողմից, ինչպիսիք են Ֆեյսբուքը և Թվիթթերը[8][9]:

2016 թվականին Դեմոս վերլուծական կենտրոնի կողմից իրականացված հետազոտությունը եզրակացրել է, որ Թվիթթերում կնատյաց գրառումների 50%-ը պատկանում է կանանց[10]:

Միզոգոնիայից տառապողների մեծ մասը հանրային կանայք են, որոնք խոսում են ստացվող սպառնալիքների մասին, և այն կանայք, որոնց կապում են ֆեմինիզմի հետ: Կնատյաց հաղորդագրությունների հեղինակները սովորաբար անհայտ են կամ դժվար ճանաչելի: Նրանց հռետորաբանությունը ներառում է կնատյաց մակդիրներ, գրաֆիկական և սեռականացված կերպարներ, կանանց արտաքինի վրա կենտրոնացում, և սեռական բռնությունը ներկայացվում է իբրև այդ կանանց ուղղելու միջոց:

Տարբեր կանանց ուղղված վիրավորանքներն ու սպառնալիքները սովորաբար շատ նման են:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Definition of misogyny in English by Oxford Dictionaries (British & World English)»։ Oxford Dictionaries | English։ Վերցված է 2017-12-09 
  2. Lorraine Code (2000). Encyclopedia of Feminist Theories (1st ed.). Լ.: Routledge. p. 346. ISBN 0-415-13274-6
  3. Блох И. История проституции
  4. J. W. Roberts (2002-06-01). City of Sokrates: An Introduction to Classical Athens. ISBN 978-0-203-19479-9.
  5. Коран / Пер. Кулиева.
  6. Gerald N. Izenberg, Chandak Sengoopta (June 2001). Review of Chandak Sengoopta’s Otto Weininger: Sex, Science, and Self in Imperial Vienna. The American Historical Review, Vol. 106, No. 3 : 1074—1075. doi:10.2307/2692497. JSTOR 2692497.
  7. Артур Шопенгауэр. О женщинах
  8. Jane, Emma Alice 'Back to the kitchen, cunt': speaking the unspeakable about online misogyny(անգլ.) // Կաղապար:Нп3 : journal. — 2014. — Т. 28. — № 4. — С. 558—570. — doi:10.1080/10304312.2014.924479
  9. Philipovic, Jill Blogging While Female: How Internet Misogyny Parallels Real-World Harassment(անգլ.) // Կաղապար:Нп3 : journal. — 2007. — Т. 19. — № 2. — С. 295—303.
  10. Twitter abuse — '50 % of misogynistic tweets from women', BBC

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Фрейд З. Леонардо да Винчи. Воспоминание детства // Фрейд З. Художник и фантазирование / Общ. ред., сост., вступ. ст. Р. Ф. Додельцева, К. М. Долгова; Пер. с нем. Р. Ф. Додельцева, А. М. Кесселя, М. Н. Попова. — М.: Республика, 1995. — 396 с. — (Прошлое и настоящее). — ISBN 5-250-02522-6.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]