Կատա Դալստրյոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կատա Դալստրյոմ
Kata Dalström 1928.JPG
Ծնվել էդեկտեմբերի 18, 1858(1858-12-18)[1]
ԾննդավայրQ10466186?, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[1]
Մահացել էդեկտեմբերի 11, 1923(1923-12-11)[1] (64 տարեկանում)
Մահվան վայրStockholm City, Over-Governor of Stockholm, Շվեդիա[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[2]
Մասնագիտությունգրող, agitator և քաղաքական գործիչ
ԱմուսինGustaf Dalström?
Ծնողներհայր՝ Johan Oscar Carlberg?
Քաղաքական կուսակցությունՇվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն[1]
ԵրեխաներRuth Stjernstedt?
Kata Dalström Վիքիպահեստում

Աննա Մարիա Կատարինա «Կատա» Դալստրյոմ (շվեդ.՝ Kata Dalström, ի ծնե՝ Կարլբերգ, Carlberg, դեկտեմբերի 18, 1858(1858-12-18)[1], Q10466186?, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[1] - դեկտեմբերի 11, 1923(1923-12-11)[1], Stockholm City, Over-Governor of Stockholm, Շվեդիա[1]), շվեդ սոցիալիստ և գրող, հայտնի է որպես Շվեդիայում «սոցիալիստական բանվորական շարժման մայր»[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կ. Դալստրյոմը Կոմունիստական ինտերնացիոնալի երկրորդ կոնգրեսում (1920): Դիմանկարը՝ Իսահակ Բրոդսկու

Կատա Դալստրյոմը ծնվել է 1858 թվականի դեկտեմբերի 18-ին հարուստ պրոֆեսորի ընտանիքում: Նրա հայացքները ձևավորվել են Էլլեն Կեյի և Կնուտ Վիկսելլի մտավոր շրջանում, որոնք տանում էին նախ ազատականությանը, իսկ այնուհետև սոցիալիզմին: 1870-1880-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Շվեդիայում արմատական ​​բուրժուական կանանց շարժմանը: Զբաղվել է սոցիալական աշխատանքով, երեխաներին և երիտասարդ մայրերին օգնություն ցուցաբերելով, ինչպես նաև մշակույթի պատմությամբ:

1894-1917 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության ակտիվիստ: Համագործակցել է «Socialdemokraten», «Stormklockan» և «Politiken» սոցիալիստական հրատարակչությունների հետ: Մասնակցել է կուսակցության համագումարներին 1897 թվականին Ստոկհոլմում, 1900 թվականին Մալմյոյում և 1902 թվականին նորից Ստոկհոլմում: 1900-1905 թվականներին եղել է Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՇՍԴԿ) գործկոմի անդամ՝ դառնալով շվեդական կուսակցությունների ղեկավարությանը մասնակցած առաջին կինը: 1910 թվականին Կոպենհագենում կայացած Սոցիալիստական միջազգային կոնգրեսում եղել է շվեդական պատվիրակության անդամ:

1898 թվականից մասնակցել է արհմիութենական աշխատանքներին: 1902 թվականից ներառված է եղել համաշվեդական գործադուլային կոմիտեի կազմում, ներգրավվել է 1905, 1908 և 1911 թվականների խոշոր գործադուլների կազմակերպմանը: Համարվել է Շվեդիայի բանվորական շարժման ամենաուժեղ և հանրաճանաչ ագիտատորներից մեկը: Հանդես է եկել Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորության դադարեցման և Շվեդիայից Նորվեգիայի անկախացման օգտին:

Չնայած Կատա Դալստրյոմը, լինելով անարխիզմի հակառակորդ, սատարել է Կարլ Բրանտինգին ընդդեմ Հինկե Բերգեգրենի, բայց միշտ պատկանել է սոցիալ-դեմոկրատների ձախ թևին: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ միացել է Ցիմերվալդի ձախերին[3]:

1917 թվականին միացել է Շվեդիայի կոմունիստական կուսակցությանը: Կատա Դալստրյոմը մասնակցել է Կոմինտերնի 2-րդ կոնգրեսի աշխատանքներին (Մոսկվա, 1920): Այնուամենայնիվ, նա անհանգստացած էր ԽՍՀՄ-ում աճող հակաժողովրդավարական տենդենցներից և Ցետ Հյոգլունդի հետ հեռացել է կոմունիստական կուսակցությունից՝ մնալով բավականին արմատական ձախ դիրքերում:

Կոմունիստական կուսակցության հետ անհամաձայնության պատճառների թվում էր նաև կրոնական հարցը. որպես տոլստոյականության և քրիստոնեական կոմունիզմի կողմնակից՝ Դալստրյոմը սոցիալիստական գաղափարները գտել է միանգամայն համատեղելի քրիստոնեական վարդապետության հետ և պաշտպանել է վերադարձը «սկզբնական քրիստոնեությանը» («Կոմունիստը կարո՞ղ է լինել քրիստոնյա» հարցին նա պատասխանել է. «Իսկ կապիտալիստը կարո՞ղ է քրիստոնյա լինել»[3]): Իր կյանքի վերջում նա իրեն հայտարարել է բուդդիստ[3]:

Դալստրյոմը գրել է մի շարք աշխատանքներ Շվեդիայի բանվոր դասակարգի դրության մասին, գեղարվեստական ստեղծագործություններ, աշխատանքներ սկանդինավյան դիցաբանության և լեգենդների վերաբերյալ, ինչպես նաև շվեդերեն է թարգմանել Կարլ Մարքսի որոշ աշխատանքներ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Anna Maria Katarina (Kata) Dalström — 1917.
  2. LIBRIS — 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Anna Maria Katarina (Kata) Dalström, urn:sbl:17232, Svenskt biografiskt lexikon, hämtad 2015-11-17.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]