Լրտեսը կամ Պատմվածք չեզոք տարածքի մասին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լրտեսը կամ Պատմվածք չեզոք տարածքի մասին
անգլ.՝ The Spy
Տեսակգրավոր աշխատություն
Ժանրվեպ
ՀեղինակՋեյմս Ֆենիմոր Կուպեր
ԵրկիրFlag of the United States (1795-1818).svg ԱՄՆ
Բնագիր լեզուանգլերեն
Հրատարակություն1821

Լրտեսը կամ Պատմվածք չեզոք տարածքի մասին (անգլ.՝ The Spy: a Tale of the Neutral Ground), Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերի վեպը, որը լույս է տեսել 1821 թվականին։

Գրքի պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կուպերը սկսել է աշխատել իր նոր վեպի վրա անմիջապես այն բանից հետո, երբ ավարտում է «Նախազգուշություն» վեպը։ Իր կնոջ խորհրդով նա որոշում է գիրք գրել, որի գործողությունները տեղի կունենային Ամերիկայում[1]։

Վեպի գրման աշխատանքները ավարտվում են 1821 թվականի ամռան և աշնան ընթացքում։ Որոշ ժամանակ Կուպերը տարակուսանքի մեջ էր այն հարցի շուրջ, թե ինչպես տալ տեքստը հրատարակողին. նա վստահ չէր այն բանում, որ հասարակությունը, որը կրթվել է անգլիական գրականությամբ, արդյոք կհետաքրքրվի ամերիկյան իրականությունը նկարագրող գրքով։ Այնուամենայնիվ գիրքը դեկտեմբերին լույս է տեսնում։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Լրտես»֊ի գործողությունները տեղի են ունենում տասնութերորդ դարի վերջին, երբ ամերիկյան գաղութները անկախության պատերազմ էին մղում անգլիական գաղութարարների դեմ ։ Գլխավոր հերոս Հարվի Բըրչը, համեստ ամերիկացի է, որը իրենց սովորական առևտրական է ձևացնում, սակայն իրականում անգլիական զորքերից զինվորական ինֆորմացիա հավաքող է՝ Մայրցամաքային բանակի համար։ Բացի դրանից, վեպում նկարագրվում են Ուորթընների հարուստ հողատերերը, որոնք դուր են գալիս անգլիացիներին(քանի որ նրանց որդին ՝ Հենրի Ուորթընը, ծառայում էր թագավորական բանակին), սակայն նրանց կրտսեր դուստրը՝ Ֆրենսիսը սիրահարված է Մայրցամաքային բանակի սպա Դանվուդին։ Գրքի վերջում Դանվուդին ամուսնանում է Ֆրենսիսի հետ, իսկ Բըրչը հանդիպում է Վաշինգտոնի հետ և չի ընդունում իրեն հասանելիք մրցանակը։ Նա մահանում է 30 տարի անց՝ անգլիացիների հետ հաջորդ պատերազմի ժամանակ, և կապիտան Դանվուդին (սպայի և Ֆրենսիսի որդին) իմանում է Բըրչի իրական գործունեության մասին։

Ռեակցիա և նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լրտեսն ունեցել է մեծ հաջողություն. առաջին կես տարվա ընթացքում Ամերիկայում տպագրման նպատակով համաձայնեցվել էր արդեն երեք հրատարակչության հետ։ Արդեն երկու ամսից գիրքը լույս է տեսնում Անգլիայում, իսկ հետո սկսում են հայտնվել ֆրանսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն և այլ լեզուներով թարգմանություններ։ Առաջին անգամ ամերիկյան ստեղծագործությունն ունենում է այսպիսի հաջողություն։

Գրախոսները շատ դրական են արտահայտվում են գրքի մասին, ավելացնելով, որ այս հրապարակումը տալիս է հարմար պատասխան այն հարցին, թե արդյոք բավականաչափ հարուստ է ամերիկյան պատմությունը և ամերիկյան մշակույթը այն բանի համար, որ նրանց հիման վրա կարելի լինի զարգացնել պատմական վեպի ժանրը։

Ֆենիմոր Կուպերը դարձել է հայտնի շնորհիվ իր երկրորդ գրքի, որը համարվում է հանրաճանաչ առաջատարն օրիգինալ ամերիկյան գրականություն։ Կյանքի վերջին շրջանում գրողը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որպեսզի ապրի մշակութային կյանքի ամենաէական նշանակություն ունեցող վայրում և վերջնականորեն կապում է իր կյանքը գրական աշխատանքին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]