Լիդիա Մանուցցու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լիդիա Մանուցցու
Lidia Mannuzzu.jpg
Ծնվել էապրիլի 21, 1958(1958-04-21)
Սասսարի, Սարդինիա, Իտալիա
Մահացել էհոկտեմբերի 24, 2016(2016-10-24) (58 տարեկան)
Սասսարի, Սարդինիա, Իտալիա
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա
Մասնագիտությունկենսաբան
Ալմա մատերԿալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի և University of Sassari?
Գիտական աստիճանփիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինիտալերեն

Լիդիա Մանուցցու (իտալ.՝ Lidia Mannuzzu, ապրիլի 21, 1958(1958-04-21), Սասսարի, Սարդինիա, Իտալիա - հոկտեմբերի 24, 2016(2016-10-24), Սասսարի, Սարդինիա, Իտալիա), իտալացի կենսաբան, ֆիզիոլոգ և ակադեմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիդիա Մ․ Մանուցցուն ծնվել է Սասսարիում, Իտալիա։ Նա գրող Սալվատորե Մանուցցուի դուստրն էր, և ուներ քույր՝ Մարին։ Մանուցցուն 1984 թվականին ավարտել է Սասսարիի համալսարանի բժշկության ֆակուլտետը՝ պաշտպանելով ֆավիզմի մասին թեզը։ Շարունակել է իր ուսումը Լոնդոնի Մաքս Պլանկի գիտական հետազոտությունների ընկերությունում, ապա Վեստֆալիայի Աաչեն բժշկության դպրոցում։

Ուսումն ավարտելուց անմիջապես հետո և մինչև 1986 թվականը որպես հետազոտող աշխատել է Թուրինի համալսարանի Բիոքիմիայի և գենետիկայի ֆակուլտետում` մասնակցելով խցաբջիջների և արյան ձևավոր տարրերի բջջաթաղանթի ուսումնասիրությամբ, որոնք հիմնային դեր են խաղում հոմեոստազում։

Կալիֆոռնիայի Բերքլի համալսարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1987 թվականին նա լքել է Իտալիան՝ Կալիֆոռնիայի Բերքլի համալսարանում ֆիզիոլոգիայի ոլորտում մագիստրոսի աստիճան ստանալու համար։ Այստեղ 1990 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1990-ական թվականներին իր գործընկերների՝ Մարիո Մորրոնեի և Էհուդ Իսաքոֆֆի հետ, ուսումնասիրել է բջջում վոլտաժով սահմանափակված իոնային ալիքները[1]։ Երեք հետազոտողները մշակել են նոր տեխնիկա՝ վերահսկելու համար տարբեր ամինաթթուների շարժը բջջաթաղանթների իոնային ալիքային սպիտակուցներում`դրանք ֆտորոֆորներով պիտակավորելով[2]։

Նա մշակեց և արտոնագրեց բիոաբժշկական տեխնոլոգիաները, որոնք թիրախավորված էին արյան կարմիր բջիջների գործընթացների և նյարդային համակարգի բջիջների գործառույթների բարելավմանը։ 2000 թվականին Լիդիան՝ որպես պրոֆեսոր, աշխատում էր Բերքլիում՝ շարունակելով սինափսի ուսումնասիրությունները։ 2005 թվականին նա լքում է Բերքլին՝ Նանո բժշկական տեխնոլոգիան հիմնելու համար, որն ուսումնասիրում էր բջջային թաղանթների դիսֆունկցիայի հետ կապված հիվանդությունների համար նոր դեղամիջոցների օգտագործումը։

Նրա աշխատանքներից շատերը հրապարակվել են այնպիսի ամսագրերում, ինչպիսիք են PNAS-ը (ԱՄՆ-ում Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի պաշտոնական պարբերականը)[3], Nature[4] և Science[5]։

Վերադարձ Իտալիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանուցցուն 2006 թվականին Իտալիայի գիտական հետազոտությունների ծրագրի շնորհիվ, որն աջակցում էր իտալացի գիտնականների ներգաղթին, վերադարձել է հայրենիք։ Նա Սասսարիի համալսարանի Բիոբժշկական ֆակուլտետում շարունակել է իր հետազոտական աշխատանքները։ Սասսարիում նա ուսումնասիրել է արյան կարմիր գնդիկների և հեմոլիտիկ սակավարյունության միջև եղած կապը։

Մահացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ թոքային  զարկերակի թրոմբոէմբոլիայից[6]։

Արտոնագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արտոնագիր համար 5,756,351, հունվարի 13, 1997 թվական, Բիոմոլեկուլային օպտիկական սենսորներ։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Conformational switch between slow and fast gating modes: allosteric regulation of voltage sensor mobility in the EAG K+ channel. Roland Schönherr, Lidia M Mannuzzu, Ehud Y Isacoff, Stefan H Heinemann. Neuron 35:935-49 2002-10-09[7]
  • Structural rearrangements in single ion channels detected optically in living cells. AloisSonnleitner, Lidia M Mannuzzu, Susumu Terakawa, Ehud Y Isacoff. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 99:12759-64 2002-09-12 [8]
  • Independence and Cooperativity in Rearrangements of a Potassium Channel Voltage Sensor Revealed by Single Subunit Fluorescence[9]
  • Increased Red Cell Calcium, Decreased Calcium Adenosine Triphosphatase, and Altered Membrane Proteins During Fava Bean Hemolysis in Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase-Deficient (Mediterranean Variant) Individuals, By Franco Turrini, Anna Naitana, Lidia Mannuzzu, Gianpiero Pescarmona, and Paolo Arese[10]
  • Estimate of the number of urea transport sites in erythrocyte ghosts using a hydrophobic mercurial[11]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Russell Peter J., ed. (2008)։ Biology: The Dynamic Science, Volume 1։ Cengage Learning։ էջ 127։ ISBN 9781111795559 
  2. Brownlee Christen (2006)։ «Gateways to Collaboration»։ ACS Chemical Biology 1 (1): 10–13։ doi:10.1021/cb0600048 
  3. Sonnleitner Alois, Mannuzzu Lidia M., Terakawa Susumu, Isacoff Ehud Y. (2002-10-01)։ «Structural rearrangements in single ion channels detected optically in living cells»։ Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 99 (20): 12759–12764։ ISSN 0027-8424։ PMC 130533։ PMID 12228726։ doi:10.1073/pnas.192261499 
  4. Glauner K. S., Mannuzzu L. M., Gandhi C. S., Isacoff E. Y. (1999-12-16)։ «Spectroscopic mapping of voltage sensor movement in the Shaker potassium channel»։ Nature (անգլերեն) 402 (6763): 813–817։ ISSN 0028-0836։ doi:10.1038/45561 
  5. Mannuzzu Lidia M., Moronne Mario M., Isacoff Ehud Y. (1996-01-12)։ «Direct Physical Measure of Conformational Rearrangement Underlying Potassium Channel Gating»։ Science (անգլերեն) 271 (5246): 213–216։ ISSN 0036-8075։ PMID 8539623։ doi:10.1126/science.271.5246.213 
  6. «MANNUZZU LIDIA»։ Necrologie։ Վերցված է 2016-11-02 
  7. Cell.com, Neuron, Volume 35, Issue 5, p935–949, 29 August 2002
  8. Pubmed 12228726
  9. Mannuzzu LM, Isacoff EY։ «Independence and cooperativity in rearrangements of a potassium channel voltage sensor revealed by single subunit fluorescence»։ J Gen Physiol 115 (3): 257–68։ PMC 2217208։ PMID 10694254։ doi:10.1085/jgp.115.3.257 
  10. Blood journal
  11. The Journal of Membrane Biology, April 1993, Volume 133, Issue 1, pp 85–97