Լա Շո դը Ֆոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Լա Շո դը Ֆոն
ֆր.՝ La Chaux-de-Fonds
Զինանշան
La Chaux-de-Fonds-coat of arms.svg

La Chaux de Fonds.jpg
Կոորդինատներ: 47°5′58.66″ հս․ լ. 6°49′46.41″ ավ. ե. / 47.0996278° հս․. լ. 6.8295583° ավ. ե. / 47.0996278; 6.8295583
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Մակերես5566 կմ², 55,72 կմ²
ԲԾՄ1039 մետր, 997 մետր
Պաշտոնական լեզուֆրանսերեն
Բնակչություն38 965 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2016)
Հեռախոսային կոդ032
Փոստային ինդեքսներ2300
Ավտոմոբիլային կոդNE
Պաշտոնական կայքchaux-de-fonds.ch
##Լա Շո դը Ֆոն (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Լա Շո դը Ֆոն-(ֆր.՝ La Chaux-de-Fonds, գերմ.՝ Tschuderifung), քաղաք և համայնք Շվեյցարիայում, որը Բիլ քաղաքի հետ միասին շվեյցարական ժամացույցների խոշորագույն արտադրողն է։ Հարևան Լը Լոկլ քաղաքի հետ ընդգրկված է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես ակնառու նմուշ արդյունաբերական հեղափոխության դարաշրջանի «գործարան-քաղաքի»-ի , որը մասնագիտացած է որոշակի արտադրության, տվյալ դեպքում՝ ժամացույցների արտադրության մեջ[1][2]։

Տեսարան Լա Շո դը Ֆոնից

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լա Շո դը Ֆոն քաղաքը գտնվում է Շվեյցարիայի արևմտյան մասում, Նևշատել կանտոնի հյուսիս-արևմուտքում: Լա Շո դը Ֆոնը մեծությամբ երրորդ քաղաքն է այսպես կոչված՝ Ֆրանսիական Շվեյցարիայում՝ Ռոմանդիայում (Ժնևից և Լոզանից հետո) և ամենամեծ քաղաքը Վերին Յուրայի տարածաշրջանում: Գտնվում է ծովի մակերևույթից 992 մետր բարձրության վրա և այդ առումով ամենաբարձրադիր բնակավայրերից մեկն է Եվրոպայում: Զբաղեցնում է 55.66 քառակուսի կիլոմետր տարածք:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լա Շո դը Ֆոն քաղաքի գլխավոր փողոցը

Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 37 433 մարդ: Բնակչության 85,5%-ը ֆրանս-շվեյցարացիներ են, 3,6%-ը իտալա-շվեյցարացիներ, 3,2%-ը պորտուգալացիներ, 2,4%-ը գերմանա-շվեյցարացիներ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լա Շո դը Ֆոնը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1350 թվականին՝ որպես La Chaz de Fonz: Դեռևս 16-րդ դարում այն մի աննշան բնակավայր էր՝ մեկ տասնյակից մի փոքր ավելի փայտե խրճիթներով։ Լա Շո դը Ֆոն քաղաքի բուռն զարգացումը սկսվել է 17-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Ժամացույցի արտադրությունն այստեղ սկիզբ է առել 18-րդ դարի սկզբին, և նույն դարի վերջին Լա Շո դը Ֆոնը վերածվել է արդյունաբերական կենտրոնի։

1794 թվականին քաղաքի 3/4 մասը ավերվել է հրդեհների պատճառով, այնուհետև այն վերակառուցվել է՝ ժամացույցի արտադրության կարիքներին համապատասխանեցված պլանավորումով։ Մինչև 1806 թվականը քաղաքը հայտնվել է Նևշատելի իշխանության տակ, որը կապված էր Պրուսիայի հետ անհատական ունիայով։ Այնուհետև 1806-1815 թվականներին դարձել է Ֆրանսիայի մաս կազմող քաղաք։

Անվանի անձինք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լա Շո դը Ֆոն քաղաքում ծնվել են՝

  • Շառլ Էդուար լը Կորբյուզիե - մոդեռնիստ ճարտարապետ, այստեղ է կառուցել իր առաջին շենքերը՝ տուն ծնողների համար (Սպիտակ վիլլան), Շվոբ վիլլան և կինոթատրոն։
  • Լուի Շևրոլե - մեքենայի դիզայներ և ավտոարշավորդ, Chevrolet ապրանքանիշի ստեղծողը
  • Պիեռ-Ժակ Դրոզ - մաթեմատիկոս և մեխանիկ, ժամացույցների, ավտոմատ տիկնիկների կոնստրուկտոր
  • Բլեզ Սանդրար, բանաստեղծ, գրող եւ էսսեիստ

1848 թվականին Լա Շո դը Ֆոն քաղաքում հիմնադրվել է Omega ժամացույցների արտադրության ընկերությունը։

1895 թվականին հիմնադրվել է Rotary ժամացույցների արտադրության ընկերությունը։

1992 թվականին հիմնադրվել է Bell & Ross ժամացույցների արտադրության ընկերությունը։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում է Լա Շո դը Ֆոն երկաթուղային կայարանը, Les Eplatures օդանավակայանը և Լա Շո դը Ֆոն տրոլեյբուսի համակարգը։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է արդյունաբերության և ժամացույցների արտադրության վրա։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Шо-де-Фон»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. La Chaux-de-Fonds. Brief Description