Լաս Կրուսես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Լաս Կրուսես (Las Cruses), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում, Նյու Մեքսիկո նահանգի Դոնյա Անա շրջանի վարչական կենտրոն։ Նահանգի՝ բնակչության թվաքանակով երկրորդ մեծ քաղաքն է։

Քաղաք
Դրոշ
Flag of Las Cruces, New Mexico.svg

City of Las Cruces.jpg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Հիմնադրված է1849 թ.
Մակերես199,521237 կմ², 198,470253 կմ², 199,506948 կմ², 199,256107 կմ², 0,250841 կմ²
ԲԾՄ1191±1 մետր
Բնակչություն111 385 մարդ (ապրիլի 1, 2020)[1][2]
Ժամային գոտիUTC-7 և MDT?
Հեռախոսային կոդ575
Փոստային ինդեքսներ88001, 88005, 88007, 88011, 88012
Պաշտոնական կայքlas-cruces.org(անգլ.)
##Լաս Կրուսես (ԱՄՆ)
Red pog.png

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաս Կրուսեսը Մեսիլլայի բերքառատ հովտի աշխարհագրական և տնտեսական կենտրոնն է։ Հովիտը գտնվում է Ռիո Գրանդե գետի ողողադաշտում, որը ձգվում է Նյու Մեքսիկոյի Հաթչից մինչև Տեխասի Էլ Պասոն։

Լաս Կրուսեսում է գտնվում Նյու Մեքսիկոյի Համալսարանը։

Քաղաքում հիմնական գործատուն համարվում է դաշնային կառավարությունը, մասնավորապես՝ ԱՄՆ բանակի Ուայթ Սենդս հրթիռային հրաձգարանը և Ուայթ Սենդս փորձարարական կայանը։ Քաղաքից 70 կմ դեպի հյուսիս տեղակայված է Ամերիկա մասնավոր տիեզերակայանը, որից իրականացրել է մի քանի մերձուղեծրային թռիչքներ։ Լաս Կրուսեսում է տեղակայված նաև Virgin Galactic մասնավոր ընկերության կենտրոնական գրասենյակը.վերջինս նախատեսում է իրականացնել ուղեծրային տուրիստական թռիչքներ[3].:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչ եվրոպացիների հայտնվելը քաղաքի տարածքը բնակեցված էր մանսո ցեղախմբի հնդկացիներով։ 1598 թվականին Խուան Օնյատեն Ռիո Գրանդեից հյուսիս գտնվող տարածքները հայտարարեց Նոր Իսպանիայի սեփականությունը և սկսվեց այդ տարածքների զավթումը իսպանացիների կողմից։ 1821 թվականի սեպտեմբերի 15-ին ստորագրվեց Մեքսիկայի անկախության հռչակագիրը և 1821 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Նոր Իսպանիայի տարածքների սեփականությունն անցավ Առաջին Մեքսիկական կայսրությանը։ Այնուհետ տվյալ տարածքների իրավունքները անցան 1836 թվականին ինքորոշված Տեխասի Հանրապետությանը։ 1845 թվականին այն բռնակցվեց ԱՄՆ-ին, իսկ ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի ավարտին Գվադելուպա-Իդալգո համաձայնագրի շրջանակներում այն վերջնականապես ճանաչվեց ԱՄՆ-ի սեփականությունը։ 1849 թվականին հիմնվեց Լաս Կրուսես բնակավայրը, որը քաղաքի կարգավիճակ ստացավ 1907 թվականին։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լաս Կրուսեսի տեսքը վերևից

Լաս Կրուսեսի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1191 մ։ Համաձայն ԱՄՆ Չափագրումների բյուրոյի տվյալների՝ Լաս Կրուսեսն ունի 198, 5 կմ2 տարածք, որից ցամաքը զբաղեցնում է 198, 1 կմ2, իսկ ջրային տարածությունները՝ 0, 4 կմ2[4]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային անապատային տիպ է՝ մեղմ ձմեռներով և չոր ու շոգ ամառներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը  +7 °C է, հուլիսինը՝   +27 °C.

Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Լաս Կրուսես, Նյու Մեքսիկո, ԱՄՆ
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ տարին
բացարձակ առավելագույնը (°C) 26 30 32 36 40 43 43 41 35 39 35 26 43
միջին առավելագույնը (°C) 14,8 17,5 21,2 25,4 30,4 34,9 34,9 33,4 30,9 25,9 19,6 14,3 25,3
միջին ջերմաստիճանը (°C) 3,6 2,8 2,2 1,9 2,4 3,6 8,3 9,4 5,9 4,8 3,1 3,7 51,7
միջին նվազագույնը (°C) −1,6 0,4 3,4 7,2 12,1 16,9 20,0 19,3 15,5 8,6 2,1 −1,6 8,5
բացարձակ նվազագույնը (°C) −23 −21 −13 −7 −3 2 6 7 −1 −7 −20 −17 −23
տեղումների քանակը (մմ) 13 10 5,6 7,4 10 17 39 56 34 24 12 20 247

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լաս Կրուսեսի բնակչությունը կազմում է 97 618 մարդ[5]։ Էթնիկ և ռասսայական պատկանելիությունն ունի հետևյալ կառուցվածքը.

  • 34.3% Ոչ իսպանական ծագումով սպիտակամորթներ
  • 2.4% Աֆրոամերիկացիներ կամ սևամորթներ
  • 1.7% Բնիկ ամերիկացիներ
  • 1.6% Ասիացիներ
  • 0.1% Բնիկ հավայացիներ և այլ կղզիաբնակներ
  • 3.5% Երկու և ավելի ռասսայի խառնածիններ
  • 56.8% Իսպանա- և Լատինոամերիակցիներ

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեքսիկա Մեքսիկա Լերդո, Դուրանգո, Մեքսիկա

Գերմանիա Գերմանիա Նինբուրգ, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Explore Census Data – Las Cruces city, New MexicoUnited States Census Bureau.
  2. 2020 United States Census / United States Census Bureau
  3. [http: //www.virgingalactic.com/ Virgin Galactic] (անգլ.)
  4. Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Las Cruces city, New Mexico". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Retrieved November 3, 2015
  5. "Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Las Cruces city, New Mexico". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Retrieved November 3, 2015.