Իվան Զվորիկինի տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Իվան Զվորիկինի տուն
Rostov on don 1.jpg
Տեսակ ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Երկիր Ռուսաստան
Տեղագրություն Դոնի Ռոստով
Իվան Զվորիկինի տունը գտնվում է Ռուսաստանում
Իվան Զվորիկինի տուն
Կոորդինատներ: 47°13′29.11000800001″ հս․ լ. 39°42′41.069987999991″ ավ. ե. / 47.2247527800000029° հս․. լ. 39.71140832999999759° ավ. ե. / 47.2247527800000029; 39.71140832999999759

Իվան Զվորիկինի տուն (ռուս.՝ Дом Ивана Зворыкина, Զասլավսկայայի տուն, ռուս.՝ Дом Заславской), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Պուշկինի փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի խաչմերուկում։ Կառուցվել է 1914 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Պոպովի նախագծով[1]։ Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը տանն ապրել է Ռոստովի քաղաքագլուխ, գեներալ-մայոր Իվան Նիկոլաևիչ Զվորիկինը[2]։ 1923-1926 թվականներին տանն ապրել է խորհրդային թատերագիր Վլադիմիր Կիրշոնը[3]։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ[4]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքը կառուցվել է 1914 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Պոպովի նախագծով։ Տանը տեղակայված էին Դոնի Ռոստովի քաղաքային վարչությունը և քաղաքագլուխ Իվան Զվորիկինի բնակարանը[1]։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո տունն ազգայնացվեց։ Այնտեղ տեղակայվեցին տարբեր գրասենյակներ, հիմնարկություններ, բնակարաններ և խորկուսդպրոցի հանրակացարանը։ Սկզբնական դեկորի մի մասը կորսվեց[2]։

1923-1926 թվականներին տանն ապրել է խորհրդային թատերագիր Վլադիմիր Կիրշոնը։ Նրա կոմունալ բնակարանի համարը 10-ն էր, պատուհանները նայում էին դեպի բակ[3]։ Նրա կինը՝ Ռիտա Կոռն-Կիրշոնը, հիշում էր. «Փոքր, մաքուր, միշտ խնամված սենյակում կային գրասեղան, երկու աթոռ, մահճակալ։ Սեղանին գրքերի կույտ էր, թարմ ամսագրեր»[5]։

2000-ական թվականներին տան երկրորդ հարկը զբաղեցրել է Ռոստովի մարզի նահանգապետ Վլադիմիր Չուբը։ Այնտեղ նա բնակվում էր իր ընտանիքի հետ[6]։ Շենքը վերանորոգվել է, և այնտեղ տեղադրվել է նոր իտալական վերելակ[2]։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Дом градоначальника Зворыкина.JPG
Дом градоначальника И Н Зворыкина DSC00323.JPG

Եռահարկ շենքը[1] զբաղեցնում է թաղամասի անկյունային հատվածը, նրա գլխավոր ճակատները դուրս են գալիս դեպի Պուշկինի փողոց և Սեմաշկոյի նրբանցք։ Տունը կառուցվել է մոդեռն ոճով գոթիկայի տարրերով։ Ճակատների միասնական ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը որոշում են լուսամուտատեղերի ձևերը, էրկերները և ելուստավորումները։ Ցոկոլային հարկը երեսպատված է կոպտատաշ քարով։ Գոթիկայի տարրերից շենքի ձևավորման մեջ առկա են երեքքառորդային սյուներով ծոփորները, առաջին հարկի պատուհանների վերևում` դեկորատիվ ծաղկամանները։ Շենքի ճակատները պսակված են սլաքաձև խորշերով ատտիկոսներով։ Շքամուտքն ունի սլաքաձև կամարի տեսք։ Շենքի անկյունն ընդգծվում է վեցանկյուն էրկերով, երկրորդ հարկի մակարդակում` եզրակալված պատշգամբով և փոքր աշտարակներով պսակված գմբեթով[3]։ Սկզբնապես աշտարակի քիվապատին տեղակայված էին ասպետների ֆիգուրներ (ապամոնտաժվել են 1960-ական թվականներին)։

Իվան Զվորիկինի տան հատակագիծն ունի բարդ կառուցվածք։ Այն բաժանված է առանձին մուտքերով երկու հատվածի` Պուշկինի փողոցի և Սեմաշկոյի նրբանցքի կողմից։ Յուրաքանչյուր հատվածում առկա են երկբազուկ սանդուղք և վերելակ։ Աստիճանասրահի շուրջ գտնվում են բնակարանները[3]։

Հուշատախտակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1962 թվականին շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով[3].

Aquote1.png Այս տանը 1923-1926 թվականներին ապրել և աշխատել է խորհրդային հայտնի թատերագիր Վլադիմիր Միխայլովիչ Կիրշոնը` Ռոստովի գրողների կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը։ Aquote2.png


Երկրորդ հուշատախտակը, որը տեղադրվել է 1997 թվականին, նվիրված է բանահավաք Ֆեոդոր Տումիլևիչին[1]։ Տախտակին գրված է.

Aquote1.png Այս տանը (1932-1964) ապրել է Դոնում հայտնի բանահավաք, գիտնական, գրող Տումիլևիչ Ֆեոդոր Վիկտորովիչը Aquote2.png


Հիշատակում գրականության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իվան Զվորիկինի տունը հիշատակվում է ռոստովցի բանաստեղծ Սերգեյ Կորոլյովի ստեղծագործությունում[1][5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Волошинова Л. Ф. Пушкинская улица. — Ростов-на-Дону: «Донской издательский дом», 2000. — С. 57—64. — (Серия "Судьбы улиц, площадей, зодчих"). — ISBN 5-87688-250-X
  2. 2,0 2,1 2,2 Мария Бондаренко (2008-04-21)։ «Жив еще Ростов купеческий»։ Независимая газета։ Վերցված է 2013-10-18 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Шулепова Э. А. Дом, в котором с 1923 по 1926 г. жил и работал драматург В. М. Киршон // Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990.
  4. «Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)»։ Официальный портал Правительства Ростовской области։ Վերցված է 2013-10-18 
  5. 5,0 5,1 В три уровня. — газета «Первое сентября», 2001. — № 77.
  6. «Избушка для губернатора»։ газета «Южный репортёр»։ Վերցված է 2013-10-18