Թեոֆիլո Սթիվենսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թեոֆիլո Սթիվենսոն Boxing pictogram.svg
Լուսանկար
Ընդհանուր տեղեկություններ
ՔաղաքացիությունFlag of Cuba.svg Կուբա
Ծննդյան ամսաթիվմարտի 29, 1952(1952-03-29)[1][2]
ԾննդավայրPuerto Padre, Las Tunas Province, Կուբա
Մահվան ամսաթիվհունիսի 11, 2012(2012-06-11)[3][1][2] (60 տարեկան)
Մահվան վայրՀավանա, Կուբա[4]

Թեոֆիլո Սթիվենսոն Լոուրենս (իսպ.՝ Teófilo Stevenson Lawrence; մարտի 29, 1952(1952-03-29)[1][2], Puerto Padre, Las Tunas Province, Կուբա - հունիսի 11, 2012(2012-06-11)[3][1][2], Հավանա, Կուբա[4]), կուբացի սիրողական բռնցքամարտիկ, Օլիմպիական եռակի չեմպիոն (1972, 1976, 1980, բռնցքամարտի երեք եռակի օլիմպիական չեմպիոններից մեկը), աշխարհի եռակի չեմպիոն (1974, 1978, 1986), Պանամերիկյան խաղերի կրկնակի չեմպիոն (1975, 1979), «Բարեկամության-84»-ի չեմպիոն (1984)։ Վել Բարկերի գավաթակիր (1972) և օլիմպիական շքանշանակիր (1987), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1972)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել Է Կուբայում գտնվող Պուերտո Պադրա քաղաքում[5]։ Նրա հայրը Տեոֆիլո Ստիվենսոն Պատերսոնն (Teófilo Stevenson Patterson) էր՝ ներգաղթած Սենտ Վինսենտից։ Նրա մայրը՝ Դոլորես Լորենսը, ծնվել է Կուբայում, սակայն նրա ծնողները Սենտ Կիտսի ներգաղթյալներ են եղել։ Թեոֆիլոն Կուբա է ժամանել 1923 թվականին՝ աշխատելով այնտեղ, որտեղ հնարավոր է։ Իր կառուցվածքի շնորհիվ նա ներգրավված է եղել բռնցքամարտում տեղացի մարզիչների կողմից և մասնակցոեկ է յոթ մարտերի, մինչև որ հիասթափվել է սկսնակ մարտիկներին վճարվող կոռումպացված համակարգից[6]։

Հանդես է եկել ծանր քաշային կարգում (ավելի քան 81 կգ), հաղթել է 1972, 1976 և 1980 թվականներին։ Բոլոր երեք օլիմպիադաներում Սթիվենսոնը Կուբայի դրոշակակիր է եղել՝ 1974 թվականին (Հավանա), 1978 թվականին (Բելգրադ) և 1986 թվականին (ԱՄՆ)։

1972 թվականին Սթիվենսոնին շնորհվել է Վել Բարկերի գավաթը՝ որպես Օլիմպիական խաղերի ամենատեխնիկական բռնցքամարտիկ։

1976 թվականի Կանադական Օլիմպիական խաղերից հետո ամերիկացի պրոմոուտեր Դոն Քինգը Սթիվենսոնին առաջարկել է երկու միլիոն դոլար պրոֆեսիոնալներ տեղափոխվելու և Մոհամեդ Ալիի հետ մենամարտի համար[7][8]։ Առաջարկվածն այդ ժամանակամիջոցում վնասակար էր նույնիսկ պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի աստղերի համար, սակայն Կուբայից հեռանալը, որի դեմ գործում էին (և գործում են մինչ օրս) ամերիկյան տարատեսակ պատժամիջոցները և շրջափակումը, նշանակում էր չվերադառնալ հայրենիք, և Թեոֆիլոն հրաժարվել է՝ պատասխանելով բառացիորեն հետևյալը․ «Երկու միլիոն դոլարից ես նախընտրում եմ ութ միլիոն կուբացիների սերը»[9]։

Միակ մարդը, ով երկու անգամ հաղթել է Սթիվենսոնին, խորհրդային բռնցքամարտիկ Իգոր Վիսոցկին է[10]։ Նրան նաև հաղթել է խորհրդային բռնցքամարտիկ Ալեքսանդր Լուկստինը[11]։

20-ամյա կարիերայի ընթացքում սիրողական բռնցքամարտում Սթիվենսոնը հաղթել է 332 մենամարտերից 310-ում[11]։

1987 թվականին Թեոֆիլ Սթիվենսոնը պարգևատրվել է օլիմպիական շքանշանով[12]։

1988 թվականին ավարտել է մարզական կարիերան։ Տեղափոխվել է մարզչական աշխատանքի, զբաղեցրել Է Կուբայի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահի պաշտոնը։ Աշխատել է սպորտի և ֆիզիկական դաստիարակության ազգային ինստիտուտում։

2012 թվականի հունիսի 11-ին հայտնի բռնցքամարտիկը մահացել է սրտամկանի ինֆարկտից[13]։

Ֆիլատելիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեոֆիլ Սթիվենսոնին նվիրված Է Հյուսիսային Կորեայի փոստային բլոկը 70 չոն անվանական արժեքով՝ 1980 թվականի հոկտեմբերի 20-ին թողարկված «Օլիմպիադա-80»-ի հաղթողների մասին շարքից։ Նամականիշի վրա պատկերված է Օլիմպիադայի ոսկե մեդալի ֆոնին բռնցքամարտիկի ուրվագիծը, գրված է նրա անունը, երկիրը և կարգը, ձախից՝ «Խորհրդանիշ Աղավնի», օլիմպիադայի խորհրդանշանի, Հյուսիսային Լորեայի դրոշի և Կուբայի դրոշի ոճային պատկերը։ Բլոկի դաշտերում պատկերված են անգլերեն (անգլ.՝ 1980 Winners of Olympic Games) և կորեերեն (կորեերեն՝ 올림픽경기우승자들) տեքստը, Սպասյան աշտարակը, Հյուսիսային Կորեայի դրոշը և օլիմպիական Պիկտոգրամները[14][15]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 3,2 Cuban official: Olympic boxer Stevenson dies
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #1025177231 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. Las Tunas-born Teofilo Stevenson: a Legend that Lives on. Periodico
  6. In the Red Corner. John Duncan. p77-79
  7. Различные источники приводят другие цифры предложения Кинга: от 2 до 5 миллионов долларов.
  8. Скончался Теофило Стивенсон, gazeta.ru Կաղապար:Проверено
  9. Teófilo Stevenson, el púgil fiel — Mundo Deportivo (Իսպաներեն) «Prefiero el amor de ocho millones de cubanos que dos millones de dólares»
  10. На Кубе скончался великий боксер Теофило Стивенсон, bbc.co.uk Կաղապար:Проверено
  11. 11,0 11,1 Умер непобедимый кубинский боксер Теофило Стивенсон, rg.ru Կաղապար:Проверено
  12. Olympic Order (und) // Olympic Review.. — Lausanne, Switzerland: The International Olympic Committee. — Т. 235—236.
  13. Olympic boxer Teofilo Stevenson dies
  14. 조선우표목록 Korean Stamp Catalogue (1946-1998). — Pyongyang: 조선우표사 Korea Stamp Corporation, 1998. — С. 132. — 288 с.
  15. «Teofilo Stevenson -Boxing»։ Colnect։ Վերցված է 2020-09-06 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]