Էթենն Այդու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էթենն Այդու
ֆր.՝ Étienne Hajdu
Ծնվել է օգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Տուրդա, Cluj County, Ռումինիա
Վախճանվել է մարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4] (88 տարեկանում)
Մահվան վայր Բանյո
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of France.svg Ֆրանսիա
Կրթություն 1927՝ Վիեննայի գեղարվեստի դպրոց
Մասնագիտություն քանդակագործ
Ոճ Q993247?
Ուսուցիչ Էմիլ Անտուան Բուրդել
Ներշնչվել է Բրինկուշիի կողմից
Պարգևներ

Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգև
(1965)

«Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակ
(1993), Ֆրանսիաայան ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին
(1996)
ստորագրություն
Étienne Hajdu (signature).jpg
Étienne Hajdu Վիքիպահեստում

Էթենն Այդու (Իշթավան հայդու, հունգ.՝ Hajdú István ֆր.՝ Étienne Hajdú; օգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][4], Տուրդա, Cluj County, Ռումինիա - մարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4], Բանյո), ֆրանսիացի ճարտարապետ, գրաֆիկ, գրքերի նկարիչ։ Պատկանում է Փարիզի դպրոցին[5]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթենն Այդուն ծնվել է 1907 թվականի օգոստոսի 12-ին, Ռումինայի Տրանսիլվանիա պատմական շրջանում։ 1927 թվականին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի դպրոցում, նույն թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, սովորել է Գրանդ Շոմերի ակադեմիայում Էմիլ Անտուան Բուրդելի մոտ։ 1930 թվականին ստացել է ֆրանսիական քաղաքացիություն[6]:

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930-ական թվականներին Էթենն Այդուն գաղթում է Փարիզ, որտեղ դառնում է հունգարական գեղարվեստի ոլորտի անդամ։

Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթենն Այդուն դառնում է ֆրանսիական դիմադրության շարժման ակտիվ գործիչ։ Նրա հետ միասին դիմադրում էին նաև բազմաթիվ հունգարացիներ, այդ թվում նաև արվեստագետներ, գրողներ և այլ մարդիկ։ Շատերը պայքարում էին Փարիզի սահմաններից դուրս, քանի որ օտարները պաշտոնապես տարհանվել էին 1939 թվականի սեպտեմբերի պատերազմի սկսվելուց հետո։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1939 թվականին Փարիզի Ժաննա Բրյուշեի անվան պատկերասրահում (Արպադոմ Սենեշեմի և Մարիա Վիեյրա դա Սիլվայի հետ միասին)։ Էթեննը զբաղվել է նաև գրքերի ձևավորմամբ (Պիեռ Լեկյուրիայի, Ժաննա Դյուպենայի գրքերի և այլ գրքերի ձևավորմամբ)։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչի մասին առաջին մենագրությունը պատկանում է Միշել Սյոֆորուն:

1965 թվականին արժանացել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգևի։ 1993 թվականին «Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակին, իսկ 1996 թվականին Ֆրանսիայի ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին:

Վախճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթենն Այդուն մահացել է Ֆրանսիայի Բանյո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Pierre Tal Coat: Bilder. Etienne Hajdu: Reliefs und Skulpturen. Bern: Kunsthalle, 1957
  • Étienne Hajdu. Paris: Éditions des musées nationaux, 1973.
  • Étienne Hajdu. Paris: Fondation de Coubertin, 1993.
  • Seuphor M. Etienne Hajdu. París, 1950.
  • Ganzo R. Etienne Hajdu. París, 1957
  • Jianou I.Etienne Hajdu. Paris: Arted, 1972
  • Deac M. Etienne Hajdu. Bucarest: Meridian, 1976
  • Dupin J. La sculpture d’Etienne Hajdu// Dupin J. L’Espace autrement dit. Paris: Galilée, 1982, p. 81-89.
  • Descargues P. Etienne Hajdu, Dessins. París: Aréa,1987
  • Kurucz Gy. Hajdu István. Budapest: Corvina, 1989.
  • Hajdu, bas-reliefs et hauts-reliefs. Paris: Louis Carré & Cie, 1999

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]