Էտիեն Այդու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էտիեն Այդու
ֆր.՝ Étienne Hajdu
Ծնվել էօգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրՏուրդա, Cluj County, Ռումինիա
Վախճանվել էմարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4][5] (88 տարեկանում)
Մահվան վայրԲանյո
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of France.svg Ֆրանսիա
Կրթություն1927՝ Վիեննայի գեղարվեստի դպրոց
Մասնագիտությունքանդակագործ
ՈճQ993247?
ՈւսուցիչԷմիլ Անտուան Բուրդել
Ներշնչվել էԲրինկուշիի կողմից
Պարգևներ

Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգև
(1965)

«Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակ
(1993), Ֆրանսիաայան ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին
(1996)
ստորագրություն
Étienne Hajdu (signature).jpg
Étienne Hajdu Վիքիպահեստում

Էտիեն Այդու (Իշթվան Հայդու, հունգ.՝ Hajdú István ֆր.՝ Étienne Hajdú; օգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][4][5], Տուրդա, Cluj County, Ռումինիա - մարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4][5], Բանյո), ֆրանսիացի ճարտարապետ, գրաֆիկ, գրքեր նկարազարդող։ Պատկանում է Փարիզի դպրոցին[6]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն ծնվել է 1907 թվականի օգոստոսի 12-ին, Ռումինայի Տրանսիլվանիա պատմական շրջանում։ 1927 թվականին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի դպրոցում, նույն թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, սովորել է Գրանդ Շոմիեր ակադեմիայում Էմիլ Անտուան Բուրդելի մոտ։ 1930 թվականին ստացել է ֆրանսիական քաղաքացիություն[7]:

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930-ական թվականներին Էտիենն Այդուն գաղթում է Փարիզ, որտեղ դառնում է հունգարական գեղարվեստի ոլորտի անդամ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն դառնում է ֆրանսիական դիմադրության շարժման ակտիվ գործիչ։ Նրա հետ միասին դիմադրում էին նաև բազմաթիվ հունգարացիներ, այդ թվում նաև արվեստագետներ, գրողներ և այլ մարդիկ։ Շատերը պայքարում էին Փարիզի սահմաններից դուրս, քանի որ օտարները պաշտոնապես տարհանվել էին 1939 թվականի սեպտեմբերի պատերազմի սկսվելուց հետո։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպել է 1939 թվականին, Փարիզում՝ Ժաննա Բյուշեի պատկերասրահում (Արփադ Սենեշեմի և Մարիա Վիեյրա դա Սիլվայի հետ միասին)։ Էտիենը զբաղվել է նաև Պիեռ Լեկյուիրի, Ժան Դյուպենի և այլ հեղինակների գրքերի ձևավորմամբ։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչի մասին առաջին մենագրությունը պատկանում է Միշել Սյոֆորուի գրչին:

1965 թվականին արժանացել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգևի։ 1993 թվականին «Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակին, իսկ 1996 թվականին Ֆրանսիայի ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին:

Վախճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն մահացել է Ֆրանսիայի Բանյո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Pierre Tal Coat: Bilder. Etienne Hajdu: Reliefs und Skulpturen. Bern: Kunsthalle, 1957
  • Étienne Hajdu. Paris: Éditions des musées nationaux, 1973.
  • Étienne Hajdu. Paris: Fondation de Coubertin, 1993.
  • Seuphor M. Etienne Hajdu. París, 1950.
  • Ganzo R. Etienne Hajdu. París, 1957
  • Jianou I.Etienne Hajdu. Paris: Arted, 1972
  • Deac M. Etienne Hajdu. Bucarest: Meridian, 1976
  • Dupin J. La sculpture d’Etienne Hajdu// Dupin J. L’Espace autrement dit. Paris: Galilée, 1982, p. 81-89.
  • Descargues P. Etienne Hajdu, Dessins. París: Aréa,1987
  • Kurucz Gy. Hajdu István. Budapest: Corvina, 1989.
  • Hajdu, bas-reliefs et hauts-reliefs. Paris: Louis Carré & Cie, 1999

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]