Էտիեն Այդու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էտիեն Այդու
ֆր.՝ Étienne Hajdu
Etienne Hajdu exposition à la mediatheque Louis Aragon de Bagneux Photo Olivier Dumay.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՏուրդա, Կլուժ, Ռումինիա
Վախճանվել էմարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4] (88 տարեկան)
Մահվան վայրԲանյո
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա և Flag of France.svg Ֆրանսիա[5]
Կրթություն1927՝ Վիեննայի գեղարվեստի դպրոց
Մասնագիտությունքանդակագործ
ՈճQ993247?
ՈւսուցիչԷմիլ Անտուան Բուրդել
Ներշնչվել էԲրինկուշիի կողմից
Պարգևներ

Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգև
(1965)

«Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակ
(1993), Ֆրանսիաայան ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին
(1996)
ստորագրություն
Étienne Hajdu (signature).jpg
Étienne Hajdu Վիքիպահեստում
Ուրանոս Երկրորդ, քանդակ, որը գտնվում է Լիսաբոնի Ամորեյրասի պարտեզում:

Էտիեն Այդու (Իշթվան Հայդու, հունգ.՝ Hajdú István ֆր.՝ Étienne Hajdú; օգոստոսի 12, 1907(1907-08-12)[1][2][3][…], Տուրդա, Կլուժ, Ռումինիա - մարտի 24, 1996(1996-03-24)[1][2][4], Բանյո), ֆրանսիացի ճարտարապետ, գրաֆիկ, գրքեր նկարազարդող։ Պատկանում է Փարիզի դպրոցին[6]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն ծնվել է 1907 թվականի օգոստոսի 12-ին, Ռումինայի Տրանսիլվանիա պատմական շրջանում։ 1927 թվականին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի դպրոցում, նույն թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, սովորել է Գրանդ Շոմիեր ակադեմիայում Էմիլ Անտուան Բուրդելի մոտ։ 1930 թվականին ստացել է ֆրանսիական քաղաքացիություն[7]:

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930-ական թվականներին Էտիենն Այդուն գաղթում է Փարիզ, որտեղ դառնում է հունգարական գեղարվեստի ոլորտի անդամ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն դառնում է ֆրանսիական դիմադրության շարժման ակտիվ գործիչ։ Նրա հետ միասին դիմադրում էին նաև բազմաթիվ հունգարացիներ, այդ թվում նաև արվեստագետներ, գրողներ և այլ մարդիկ։ Շատերը պայքարում էին Փարիզի սահմաններից դուրս, քանի որ օտարները պաշտոնապես տարհանվել էին 1939 թվականի սեպտեմբերի պատերազմի սկսվելուց հետո։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպել է 1939 թվականին, Փարիզում՝ Ժաննա Բյուշեի պատկերասրահում (Արփադ Սենեշեմի և Մարիա Վիեյրա դա Սիլվայի հետ միասին)։ Էտիենը զբաղվել է նաև Պիեռ Լեկյուիրի, Ժան Դյուպենի և այլ հեղինակների գրքերի ձևավորմամբ։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչի մասին առաջին մենագրությունը պատկանում է Միշել Սյոֆորուի գրչին:

1965 թվականին արժանացել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի նկարչական պարգևի։ 1993 թվականին «Ֆրանսիայի ազգային մեծ պարգև» մրցանակին, իսկ 1996 թվականին Ֆրանսիայի ազգային շքանշան Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանին:

Վախճան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտիեն Այդուն մահացել է Ֆրանսիայի Բանյո քաղաքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Pierre Tal Coat: Bilder. Etienne Hajdu: Reliefs und Skulpturen. Bern: Kunsthalle, 1957
  • Étienne Hajdu. Paris: Éditions des musées nationaux, 1973.
  • Étienne Hajdu. Paris: Fondation de Coubertin, 1993.
  • Seuphor M. Etienne Hajdu. París, 1950.
  • Ganzo R. Etienne Hajdu. París, 1957
  • Jianou I.Etienne Hajdu. Paris: Arted, 1972
  • Deac M. Etienne Hajdu. Bucarest: Meridian, 1976
  • Dupin J. La sculpture d’Etienne Hajdu// Dupin J. L’Espace autrement dit. Paris: Galilée, 1982, p. 81-89.
  • Descargues P. Etienne Hajdu, Dessins. París: Aréa,1987
  • Kurucz Gy. Hajdu István. Budapest: Corvina, 1989.
  • Hajdu, bas-reliefs et hauts-reliefs. Paris: Louis Carré & Cie, 1999

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]