Զոնգուլդաք (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Zonguldak2.jpg
ԵրկիրԹուրքիա Թուրքիա
Մակերես272 կմ²
ԲԾՄ60 մետր
Բնակչություն125 339 մարդ (2018)
Ժամային գոտիUTC+3
Պաշտոնական կայքzonguldak.bel.tr(թուրքերեն)
##Զոնգուլդաք (քաղաք) (Թուրքիա)
Red pog.png

Զոնգուլդաք քաղաք, Զոնգուլդաքի մարզի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Թուրքիայի սևծովյան տարածաշրջանում։ Այն հիմնադրվել է 1849 թվականին՝ որպես քաղաք-նավահանգիստ Էրեղլիի մոտ գտնվող քարածխային հանքավայրերի համար, ածխի առևտուրը մնում է նրա հիմնական տնտեսական գործունեությունը[փա՞ստ]: Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի՝ Զոնգուլդաքի բնակչությունը կազմում է 108 792 մարդ։ Ներկայիս քաղաքապետը «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության ներկայացուցիչ Օմեր Սելիմ Ալանն է։

Ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի անվան ծագման հետ կապված կան մի քանի տարբեր վարկածներ.

  • այն ծագել է Զոն Գոլ-Դաղ-ից՝ ֆրանսիական և բելգիական հանքարդյունաբերական կազմակերպությունների[1][2] կողմից ֆրանսիական «զոնա» և ֆրանսիական արտասանությամբ թուրքական Գոլդագի՝ Դևրեքի շրջանի ամենաբարձր լեռան անուններից,
  • անունը ծագել է թուրքական զոնգուրա կամ զոնգալիք բառից, որը նշանակում է ճահիճ,
  • անունը կարող է սկիզբ առնել Սանդարաքա կամ Սանդարաքե (հին հունարեն՝ Σανδαράκη) հինավուրց բնակավայրից,
  • այն կարող է ծագել «ջունգլի»՝ գումարած թուրքերեն դագ (լեռ) բառից։

1920 թվականի զեկույցով Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը անվանել է Զոնգուլդաք Զունգուլդաք[3]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոնգուլդաք նավահանգստային քաղաքը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծանր ռմբակոծության է ենթարկվել Ռուսաստանի կողմից՝ ըստ «Լուբոկ» հայտնի տպագրության վերադրի[4]։

1920 թվականի դրությամբ նավահանգիստը եղել է «Հերակլեա» ածխային ընկերության հսկողության տակ։ Ափի հյուսիսային հատվածը առանձնանում է մարդածին նավահանգստով՝ շոգենավ օգտագործելու համար։ Այդ ժամանակ նրանք ունեին 2 ամբարձիչներ, որոնք ածուխը բաշխում էին արտահանող նավերի միջև[3]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոնգուլդաքն ունի մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա։ Ամռանը տաք է, միջին ջերմաստիճանը հուլիսին և օգոստոսին մոտ 23°C է։ Ձմռանը ցուրտ է, միջին ջերմաստիճանը հունվարին և փետրվարին 6°C է։ Տեղումները հաճախակի են հատկապես ցուրտ ամիսներին, ամենառատը աշնանը և ձմռանն է, ամենաթեթև՝ գարնանը։

Ջրի ջերմաստիճանը միշտ բավականին մեղմ է, տատանվում է 8-20°C:

Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Զոնգուլդաք (քաղաք)ում
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ

Առողջություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ածխի պատճառով այստեղ կան շատ թոքային հիվանդություններ[5]։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թուրքիայի ածխի արդյունաբերության մեջ աշխատատեղերը կորչում են[6], և ՎԶԵԲ-ն առաջարկել է արդար անցում[7]։


Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոնգուլդաքի հին ածխի նավահանգիստը՝ կառուցված 1848 թվականին
Կառուցողական աշխատանքներ քաղաքում
Զոնգւլդաքի նավահանգիստը և ծովապատնեշը

Քաղաքը գտնվում է Իրմակի երկաթգծի սահմանին՝ 1937 թվականին կառուցված Զոնգուլդաքի երկաթգծի կայարանի հետ սահմանին։

Միջազգային հարաբերություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զույգ քաղաքներ- քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զոնգուլդաքը քույր քաղաք է համարվում հետրևալ քաղաքների հետ[8].

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էրգյուն Պենբե - թուրք նախկին ֆուտբոլիստ

Մուրատ Բոզ - թուրք երգիչ-երգահան և դերասան

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Governorship of Zonguldak - A Brief History Archived September 27, 2007, at the Wayback Machine. Կաղապար:In lang
  2. Financial Manager's Office of Zonguldak - A General Description Archived October 28, 2007, at the Wayback Machine. Կաղապար:In lang
  3. 3,0 3,1 Prothero G.W. (1920)։ Anatolia։ London: H.M. Stationery Office 
  4. The Russian-Turkish War. Sinking Four Turkish Cargo Ships.” World Digital Library. Accessed May 11, 2015.
  5. Ugurtas Selin (2020-04-17)։ «Coronavirus outbreak exposes health risks of coal rush»։ Al-Monitor (անգլերեն)։ Վերցված է 2021-03-01 
  6. «Ürettiği kömür kırıcılar 'kara elmas'ı sanayiye hazır hale getiriyor» 
  7. «The EBRD just transition initiative» 
  8. «Kardeş Kent İlişkileri»։ zonguldak.bel.tr (թուրքերեն)։ Zonguldak։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-01-18-ին։ Վերցված է 2020-01-19 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսանյութեր
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 702 CC-BY-SA-icon-80x15.png