Եկատերինա Լահնո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եկատերինա Լահնո
ուկր.՝ Катерина Олександрівна Лагно
Kateryna Lahno 2013.jpg
Պետություն(ներ)Flag of Ukraine.svg Ուկրաինա և Flag of Russia.svg Ռուսաստան[1]
Ծննդյան ամսաթիվդեկտեմբերի 27, 1989(1989-12-27) (31 տարեկան)
ԾննդավայրԼվով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Կոչումգրոսմայստեր[2], կանանց գրոսմայստեր, կանանց միջազգային վարպետ, կանանց ՖԻԴԵ-ի վարպետ և միջազգային վարպետ
Ներկայիս վարկանիշ2558
ՖԻԴԵ համար14109336
365chessKateryna__Lagno
Chesstempo համար114785
ICCF համար114785
Մասնակցել էԿանանց շախմատային օլիմպիադա 2004[3], Շախմատի կանանց օլիմպիադա 2006[3], Կանանց շախմատային օլիմպիադա 2008[3], Կանանց շախմատային օլիմպիադա 2010[3], Կանանց շախմատային օլիմպիադա 2012[3] և Կանանց շախմատային օլիմպիադա 2014[3]
Պարգևներ և մրցանակներՕլգա II իշխանուհու աստիճանի շքանշան, Օլգա իշխանուհու III աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի I աստիճանի մեդալ և Բարեկամության շքանշան
Kateryna Lahno Վիքիպահեստում

Եկատերինա Ալեքսանդրովնա Լահնո (ուկր.՝ Катерина Олександрівна Лагно, դեկտեմբերի 27, 1989(1989-12-27), Լվով, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), արմատներով ուկրաինացի ռուսաստանցի շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (2007), Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ, Շախմատի Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (2005, 2008), կանանց կայծակնային շախմատի աշխարհի եռակի չեմպիոն (2010, 2018, 2019), արագ շախմատի կանանց աշխարհի չեմպիոն (2014), Ուկրաինայի կանանց թիմի կազմում Թուրինի շախմատի օլիմպիադայի հաղթող (2006), Աստանայում տեղի ունեցավ կանանց շախմատի աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող (2013), Վարշավայում տեղի ունեցած Եվրոպայի թիմային առաջնության հաղթող, Խանտի-Մանսիյսկում տեղի ունեցած աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող (2017), Եվրոպայի բլից առաջնության փոխչեմպիոն (2017)[4], Թրոմսյոյում տեղի ունեցած շախմատի օլիմպիադայի հաղթող (2014), Ռուսաստանի թիմի կազմում դարձել է շախմատի օլիմպիադայի և Եվրոպայի թիմային առաջնության հաղթող (2017)[5]։

2020 թվականին դարձել է կայծակնային շախմատի Ստեյնիցի անվան միջազգային առցանց հուշամրցաշարի հաղթող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Լվովում, շախմատ խաղալ սովորել է երկու տարեկանում[6], հետագայում տեղափոխվել է Դոնեցկ[6], եղել է Ուկրաինայի կանանց մինչև 10 տարեկանների եռակի չեմպիոն (1997, 1998, 1999) և երեք անգամ անընդմեջ Ուկրաինայի կանանց մինչև 12 տարեկանների չեմպիոն (1999, 2000 2001)[7], 12 տարեկան 4 ամսականում լրացնելով գրոսմայստերի նորման՝ դարձել է կանանց ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը շախմատի ողջ պատմության ընթացքում[6][8]։ Այդ նվաճումը գրանցվել Է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ 2003 թվականին լրացրել է տղամարդկանց գրոսմայստերի առաջին նորման, իսկ 2007 թվականին՝ 17 տարեկան հասակում դարձել գրոսմայստեր[8]։

Ուկրաինայի կանանց թիմի կազմում Թուրինի շախմատի օլիմպիադայի հաղթող (2006)

Միջազգային առաջին հաջողությունը Եկատերինան գրանցել է 15 տարեկանում՝ դարձել կանանց շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն[9]։

2006 թվականին Կրասնատուրսկում տեղի ունեցած կանանց խոշոր միջազգային մրցաշարում լրացրել է գրոսմայստերի ամբողջական նորման[10]։ Նույն թվականին դարձել է Թուրինում տեղի ունեցած շախմատաի օլիմպիադայի հաղթող[11]։

2008 թվականին Բուլղարիայի Պլովդիվե քաղաքում տեղի ունեցած մրցաշարի ընթացքում երկրորդ անգամ նվաճել է Եվրոպայի կանանց չեմպիոնի տիտղոսը[12]։

2009 թվականին ամուսնացել է ֆրանսիացի շախմատիստ և հեռուստալրագրող Ռոբեր Ֆոնտենի հետ և տեղափոխվել Ֆրանսիա՝ շարունակելով հանդես գալ Ուկրաինայում։ Որդու ծննդից հետո՝ 2010 թվականին դարձել է կայծակնային շախմատի կանանց աշխարհի չեմպիոն։ Հետագայում շախմատիստներն ամուսնալուծվել են։

2012 թվականին Ստամբուլում տեղի ունեցած 40-րդ շախմատային օլիմպիադայում առաջին խաղատախտակի վրա հանդես գալու համար անհատական հաշվարկում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2014 թվականի ապրիլին կանանց արագ շախմատի աշխարհի առաջնությունում 15 հնարավորից հավաքել է 10,5 միավոր, թայ-բրեյքում հաղթել Ալեքսանդրա Կոստենյուկին և դարձել չեմպիոն։

2014 թվականի մարտ ամսին տեղեկություն է հայտնվել, որ Լահնոն փաստաթղթեր է պատրաստում Ռուսաստանի քաղաքացիություն ստանալու համար և պատրաստվում է հետագայում հանդես գալ Ռուսաստանի կազմում[13]։ Ուկրաինայի շախմատի ֆեդերացիան բողոք է ներկայացրել Լահնոյի դեմ՝ ռուսական իրավազորության տակ անցնելու համար[14]։ Նույն թվականի հուլիսի 11-ին Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահական խորհուրդը թույլ է տվել անցում կատարելու[15]։

Aquote1.png Ինձ համար, կիսով չափ ռուս, ռուսերենով խոսող և պարզապես Ուկրաինայի պատմությունը հիշող Ռուսաստանը այնքան մոտ է ինձ, որքան Ուկրաինան։ Միակ բանը, որ կցանկանայի նշել, այն է, որ իմ անցումը ոչ մի կապ չունի Ուկրաինայի քաղաքական իրավիճակի հետ։
- Լահնոյի հայտարարությունն իր տեղափոխման մասին[16]։
Aquote2.png


2014 թվականի հուլիսի 22-ին հրապարակվել է Լահնոյի Ռուսաստանի քաղաքացի ստանալու մասին հրամանագիրը[17]։

Նույն թվականի օգոստոսին ընդգրկվել է Ռուսաստանի հավաքականի կազմում և մասնակցել Թրոմսյոյում տեղի ունեցած 41-րդ շախմատային օլիմպիադային։ Ռուսաստանի հավաքականն այդ առաջնությունում երրորդ անգամ անընդմեջ հաղթող է ճանաչվել։

2016 թվականի մայիսին ունեցել է 2529 վարկանիշ և տեղ է զբաղեցրել աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստուհիների տասնյակում։

2018 թվականի նոյեմբերին Լահնոյի վարկանիշն ամենաբարձրն էր Ռուսաստանի շախմատիստուհիների շարքում՝ 2556։

2018 թվականի դեկտեմբերի 30-ին երկրորդ անգամ հաղթող է ճանաչվել արագ և կայծակնային շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությունում։

2019 թվականի ապրիլի 1-ին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել Եկատերինա Լահնոյին «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին՝ 2018 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում տեղի ունեցած արագ և կայծակնային շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությունում Ռուսաստանի հավաքականի կազմում հաջող խաղ ցույց տալու համար[18]։

2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին երրորդ անգամ հաղթող է ճանաչվել արագ և կայծակնային շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությունում[19]։

2020 թվականին մասնակցել է կայծակնային շախմատի Ստեյնիցի անվան միջազգային առցանց հուշամրցաշարին, եզրափակչում հաղթել չիննացի Լեյ Թինցզեին և ճանաչվել չեմպիոն[20]։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին ամուսնացել է ֆրանսիացի շախմատիստ և հեռուստալրագրող Ռոբեր Ֆոնտենի հետ։

Այժմ ամուսնացած է կայծակնային շախմատի աշխարհի եռակի չեմպիոն, գրոսմայստեր Ալեքսանդր Գրիշչուկի հետ, ունի չորս երեխա[21]։

Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլոյի վարկանիշի փոփոխություններ[22]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2014
  2. ratings.fide.com
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 OlimpBase
  4. «Результаты индивидуального чемпионата Европы по блицу среди женщин 2017г.» 
  5. «Результаты командного чемпионата Европы среди женщин 2017г.» 
  6. 6,0 6,1 6,2 Пак В. Н. Будущие шахматные короли. Москва: АСТ; Донецк: Сталкер, 2005.
  7. «Международный гроссмейстер Екатерина Лагно: Я какой была, такой и осталась…»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-11-ին։ Վերցված է 2012-11-30 
  8. 8,0 8,1 «15-летняя украинка Екатерина Лагно стала взрослой чемпионкой Европы по шахматам»։ Վերցված է 2008-08-19 
  9. «15-летняя украинка Екатерина Лагно стала взрослой чемпионкой Европы по шахматам»։ Վերցված է 2008-08-19  , «15-летняя украинка Екатерина Лагно стала чемпионкой Европы по шахматам»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-02-ին։ Վերցված է 2008-08-19 
  10. «Катин день»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-02-ին։ Վերցված է 2008-08-19 
  11. «Черно-белый свет олимпийского золота»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-02-12-ին։ Վերցված է 2008-08-19 
  12. «Лагно выиграла чемпионат Европы»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-27-ին։ Վերցված է 2008-08-19  , «Европейская корона Екатерины Лагно»  , «Екатерина Лагно стала чемпионкой Европы по шахматам»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-02-ին։ Վերցված է 2008-08-19  , «Украинка Екатерина Лагно — чемпионка Европы по шахматам!»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-02-ին։ Վերցված է 2008-08-19  , «Екатерина Лагно завоевала Европу!»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-08-29-ին։ Վերցված է 2008-08-19 
  13. «Украинская шахматистка Лагно будет выступать за Россию»։ Sports.ru։ 2014-04-28։ Վերցված է 2014-06-03 
  14. «Украина не отпустила шахматистку в Россию»։ 2014-06-30 
  15. «Титулованная украинская шахматистка получила добро на выступление за Россию. Федерации шахмат Украины не удалось запретить переход спортсменки под другую юрисдикцию»։ 2014-07-12 
  16. Информация об игроке Лагно Екатерина
  17. {{cite web|url=http://www.kremlin.ru/acts/bank/38694%7Ctitle=Указ Президента Российской Федерации от 21.07.2014 г. № 521|publisher=[[Kremlin.ru|Президент России|accessdate=2016-08-02}}
  18. «Указ Президента Российской Федерации от 01.04.2019 № 140 "О награждении государственными наградами Российской Федерации"»։ Официальный интернет-портал правовой информации։ 2019-04-01։ Վերցված է 2019-04-02 
  19. «Российская шахматистка Лагно выиграла ЧМ по блицу»։ Российская газета։ 2019-12-30։ Վերցված է 2019-12-31 
  20. «Шахматистка Лагно выиграла мемориал Стейница» (ռուսերեն)։ RT на русском։ Վերցված է 2020-06-05 
  21. Андрей Сидорчик (2019-12-31)։ «Корона для Екатерины. Многодетная мать стала чемпионкой мира по шахматам»։ aif.ru։ Վերցված է 2020-06-05 
  22. Էլոյի վարկանիշը ՖԻԴԵ ցանկերից։ Աղբյուրներ՝ fide.com, benoni.de, olimpbase.org

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]