Դորոնիկում Բալանզայի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դորոնիկում Բալանզայի
Doronicum orientale.JPG
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Ընտանիք Բարդածաղկավորներ
Տեսակ Դորոնիկում Բալանզայի
Լատիներեն անվանում
Doronicum balansae


Դորոնիկում Բալանզայի (լատ.՝ Doronicum balansae), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

60-100 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է: Արմատամերձ տերևները սրտաձև–ձվաձև են և երկար կոթուններով: Ծաղկակիրները վերին մասում ունեն գեղձային թավոտություն: Զամբյուղները գտնվում են վահանիկանման ծաղկաբույլերում: Եզրի ծաղիկները միաշարք են, լեզվակավոր, իգական և դեղին: Միջին ծաղիկները խողովակաձև են և երկսեռ[1]:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է Վերին Ախուրյանի (Օկսյուզ և Աղբաբա լեռնագագաթներ, Ջավախեթի լեռնաշղթա) և Զանգեզուրի (Տաշտունի լեռնանցք) ֆլորիստիկական շրջաններում: Աճում է նաև Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում[1]:

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1800–2500 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև մարգագետիններում: Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վտանգված տեսակ է: Հայկական բարձրավանդակի էնդեմիկ բույս է: Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս: Գերարածեցման արդյունքում և աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատման վտանգ: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ: CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ[1]:

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6