Դոբոյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոբոյ (այլ կիրառումներ)
Բնակավայր
Դոբոյ
բոս․՝ Grad Doboj
սերբական կիրիլիցա Град Добој
Զինանշան
Grb grada Doboja.png

Dobojska Opstina.JPG
ԵրկիրԲոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա
Հիմնադրված էհունիսի 28, 1415 թ.
Մակերես648 կմ²
ԲԾՄ143 մետր
Բնակչություն68 514 մարդ (2013)[1]
Ժամային գոտիUTC+1 և Կենտրոնական եվրոպական ժամանակ
Հեռախոսային կոդ053
Փոստային ինդեքսներ74000
##Դոբոյ (Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Red pog.png

Դոբոյ (բոս․՝ Doboj, սերբ.՝ Добој / Doboj, խորվ.՝ Doboj, dôboj[2]), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսում, Սերբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է Բոսնա գետի մոտ։ Երկաթուղային խոշոր հանգույց է[3]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ Դոբոյը հիշատակվել է 1415 թվականին Դուբրովնիկի հանրապետության փաստաթղթերից մեկում, չնայած հնագիտական պեղումները վկայում են, որ ժամանակակից քաղաքի տարածքում գտնվող բնակավայրը գոյություն է ունեցել դեռ քարե դարում։ Մեր թվարկության 1-ին դարում ներկայիս Դոբոյի շրջակայքում գոյություն է ունեցել հռոմեական ռազմական ճամբար (կաստրում) և բնակավայր (լատ.՝ Canabea)։ 6-րդ դարում սլավոնների գալստից հետո բնակավայրը դարձել է Ուսորայի մի մասը։

Դոբոյի ամրոցն առաջին անգամ կառուցվել է 13-րդ դարի սկզբին, ապա ընդարձակվել է 1415 թվականին, 1476 թվականին ենթարկվել է թուրքերի ճնշումներին, 1490 թվականին կրկին ընդլայնվել է։ Ամրոցը երկար ժամանակ խոչընդոտ է հանդիսացել հյուսիսից եկող նվաճողների համար. սկզբում հունգարացիների, իսկ հետո Հաբսբուրգների կայսրության։ Դոբոյի շրջակայքում շատ մարտեր են տեղի ունեցել, մինչև որ քաղաքը Բոսնիայի և Հերցեգովինայի հետ միասին 1878 թվականին դարձել է Ավստրո-Հունգարիայի մաս։

Առաջինն համաշխարհային աշխարհամարտի ժամանակ Դոբոյում է տեղակայվել սերբերի համար ավստրիական ամենախոշոր ճամբարը, որտեղ եղել է շուրջ 46 հազար մարդ[4]։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դոբոյը պարտիզանական շարժման կարևոր կենտրոն էր։ Ազատագրվել է 1945 թվականի ապրիլի 17-ին։

Բոսնիական պատերազմի ժամանակ քաղաքը, որը վերահսկում էին սերբերը, գնդակոծել են բոսնիական և խորվաթական զորքերը։ Դեյտոնական համաձայնագրի համաձայն՝ Դոբոյը ներառվել է Սերբական Հանրապետության կազմում։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1971-1991 թվականներին Դոբոյի ընդհանուր բնակչությունը՝

Մարդահամարի տարի Ընդամենը Սերբեր Բոսնիացիներ Խորվաթներ Հարավսլավացիներ Այլ
1991 102 549 39 820 (38,83%) 41 164 (40,14%) 13 264 (12,93%) 5 765 (5,62%) 2 536 (2,47%)
1981 99 548 39 224 (39,40%) 35 742 (35,90%) 14 522 (14,58%) 8 064 (8,10%) 1 996 (2,00%)
1971 88 985 39 884 (44,82%) 32 418 (36,43%) 14 754 (16,58%) 1 124 (1,26%) 805 (0,90%)

Քաղաք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1991 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքում բնակվել է 27 498 մարդ, որոնցից 11,154-ը (40,56%) եղել են բոսնիացիներ, 8,011-ը (29,13%) սերբ էին, 4,365 (15,87%) անվանել են իրենց հարավսլավիացիներ, իսկ 2 714 (9.87%)՝ խորվաթներ:

Այսօր քաղաքի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը սերբ է:

Քաղաքի բնակչությունը 2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 26 987 մարդ, համայնքինը `77 223 մարդ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. перепись населения в Боснии и Герцеговине в 2013 году
  2. Mangold Max (2005)։ Das Aussprachewörterbuch (German) (6th ed.)։ Mannheim: Dudenverlag։ էջ 279։ ISBN 9783411040667 
  3. Bosnia and Herzegovina Railways Public Corporation: Contact
  4. Paravac Dušan (1970)։ Logor smrti [(Hronika o austrougarskom logoru interniraca u Doboju 1915-1917. godine). (Undetermined)։ Doboj: "Glas komuna"