Գրանդ բազար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կոորդինատներ: 41°0′38.09″ հս․ լ. 28°58′4.56″ ավ. ե. / 41.0105806° հս․. լ. 28.9679333° ավ. ե. / 41.0105806; 28.9679333

Գրանդ բազար
Գրանդ բազարի ընդհանուր տեսքը

Գրանդ բազար (Փակ շուկա, Քափալըչարշի, թուրք.՝ Kapalıçarşı), աշխարհի ամենամեծ փակ շուկաներից մեկը: Գտնվում է Ստամբուլի պատմական հատվածում` Ֆաթիհ թաղամասում: Զբաղեցում է ավելի քան 30 700 քառակուսի մետր տարածք: Շուկայում առկա է ավելի քան 4000 խանութներ, որոնք գտնվում են շուկայի 66 փողոցների վրա: Ամեն օր Գրանդ բազար է այցելում ավելի քան կես միլիոն այցելու և զբոսաշրջիկ: 2013 թվականին դարձել է աշխարհի ամենաայցելվող տեսարժան վայրը:

Գրանդ բազարում վաճառվող ապրանքների տեսականին մեծ է: Այստեղ վաճառվում են հուշանվերենր, զարդեր, հնատիպ իրեր, կաշի, տեքստիլ, գորգեր, տուրիստական ապրանքներ, փայտից և կերամիկայից պատրաստված առարկաներ: Գրանդ բազարի ներսում գործում են ռեստորաններ, աղբյուրներ, մզկիթներ, բնակելի շինություններ, նույնիսկ գերեզմանատուն:

Գրանդ բազարի պատմությունը և ճարտարապետությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազարի կառուցումը սկսվել է դեռևս Մեհմեդ II Ֆաթիհի օրոք՝ Կոստանդնուպոլսի անկումից անմիջապես հետո: Նախկինում այդ վայրերում են գտնվել բյուզանդական քաղաքային շուկաները: Սուլթանի հրամանով կառուցվել է երկու բեդեստան, որոնց շուրջը կառուցվել է շուկան: Հաջորդող տարիներին շուկան մեծապես կառուցվել և վերաշինվել է: 1894 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո, տեղի է ունեցել շուկայի լայնամասշտաբ վերանախագծում: Օսմանյան ժամանակաշրջանում Գրանդ բազարում զբաղվել են ոչ միայն առևտրով, այլ նաև ֆինանսական և տնտեսական գործունեությամբ: Բազարում գործել են բանկեր, առկա է եղել նաև բորսա: Մինչ XIX դարի կեսը Գրանդ բազարը եղել է ստրկավաճառության խոշոր կենտրոն:

Գրանդ բազարը ունի, ընդհանուր առմամբ, 18 դարպասներ, որոնց թվում հայտնի է կենտրոնական «Նուրուօսմանիե» դարպասը (տեղակայված է Չեմբերլիթաշ հրապարակում): Դարպասի վրա գրված է «Աստված ներում է նրան, ով իրեն տալիս է առևտրին»: Հայտնի է նաև Բեյազիդ դարպասը, որը գտնվում է Բեյազիդ հրապարակում: Հին (թուրք.՝ Sahaflarbedesteni) և սանդալային (թուրք.՝ Sandalbedesteni) բեդեստանները, որոնք գտնվում են Գրանդ բազարի կենտրոնում, ունեն կամարաձև և գմբեթանման առաստաղ և համարվում են բազարի ամենահին կառույցները: Շուկայի փողոցները պահպանել են իրենց հին անվանումները՝ Ակնագործների փողոց (թուրք.՝ Kalpakcilar Caddesi), Նարգիլեագործների փողոց (թուրք.՝ Nargileci Caddesi), Ինքնաեռի փողոց (թուրք.՝ Semaver Sokak) և այլն:

2013 թվականին Գրանդ բազարը դարձել է աշխարհի ամենաայցելվող տեսարժան վայրը: 2013 թվականին ավելի քան 91 միլիոն մարդ է այցելել Գրանդ բազար:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]