Գեորգի Էրիսթավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գեորգի Էրիսթավի
վրաց.՝ გიორგი დავითის ძე ერისთავი
გიორგი დავითის ძე ერისთავი.jpg
Ծնվել է 1813
Ծննդավայր Q12867927?, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է սեպտեմբերի 22, 1864(1864-09-22)
Վախճանի վայր Գորի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Գրական անուն გლუხარიჩი
Մասնագիտություն դրամատուրգ և բանաստեղծ
Լեզու վրացերեն
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Կրթություն Թիֆլիսի գիմնազիա
Ուշագրավ աշխատանքներ Q28120436?
Giorgi Eristavi Վիքիպահեստում

Գեորգի Դավիթի Էրիսթավի (վրաց.՝ გიორგი ერისთავი, 1811, Օձիսի - 1864, Օձիսի), վրացի գրող և դրամատուրգ, ռեժիսոր, դերասան, հասարակական գործիչ, թարգմանիչ[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեորգի Էրիսթավին ծնվել է 1811 թվականին Օձիսի գյուղում, որ գտնվում է Դուշեթ քաղաքից ոչ հեռու։ Սերում է Քարթլիի իշխանական տոհմից։ Սովորել է Թիֆլիսում՝ «ազնվականական ուսումնարանում», ապա Մոսկվայում՝ գիշերօթիկ դպրոցում[2]:

Ռազմական նահանգապետ բարոն Գրիգորի Ռոզենի մոտ եղել է հատուկ հանձնարարությունների չինովնիկ։ Մասնակցել է արքունի դավադրությանը, ինչի պատճառով Վրաստանից աքսորվել է Լիտվա: Կարողացել է հայրենիք վերադառնալ միայն 1839 թվականին[3]: Աքսորի տարիներին ուսումնասիրել է լեհական, արևմտաեվրոպական ու ռուսական գրականությունները[2]:

Գրական գործունեությունն սկսել է 1832 թվականին: Գեորգի Էրիսթավիի գրական ստեղծագործությունների հիմնական թեման դարձել է վաշխառուներին, առևտրականներին, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների կաշառակերությունն ու քմահաճությունները ծաղրելը[3]:

Գեորգի Էրիսթավիի «Բաժանում» պիեսի ազդագիրը

Գեորգի Էրիսթավին գրել է «Բաժանում» (առաջին անգամ բեմադրվել է 1850 թվականին), «Հայց» (գրվել է 1840 թվականին, բեմադրվել է 1850 թվականին), «Ժլատը» (1851), «Անտեսանելի դարձնող գլխարկ» (1852), «Աթաբեգ Կվարկվարե» (1853), «Ցնորվածը» (1862), «Հին ժամանակների պատկերներ» (1863)[1]: Գեորգի Էրիսթավին վրացական ռեալիստական պրոֆեսիոնալ թատրոնի հիմնադիրն է[3]: Էրիսթավին է Շոթա Ռուսթավելու Ընձենավորը պոեմի բեմադրության հեղինակը։ Վրացերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի Խելքից պատուհաս ստեղծագործությունը[3], ինչպես նաև արձակ լեհերեն է թարգմանել «Ընձենավորը»[1]:

1852-1853 թվականներին խմբագրել է վրացական «Ցիսկարի»[2] ամսագիրը։

Էրիսթավին նաև տաղանդավոր դերասան էր։ Նա է ավանդույթ դարձրել բեմական խոսքում վրացերենի քարթալինյան բարբառի օգտագործումը[3]:

Գեորգի Էրիսթավին է բացահայտել Զուրաբ Անտոնովի ինքնակա տաղանդը[3]:

Գեորգի Էրիսթավին մահացել է 1864 թվականի սեպտեմբերի 9-ին (21-ին) հայրենի Օձիսի գյուղում։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 30. Экслибрис - Яя. 1978. 632 стр., илл.; 30 л. илл.; 9 л. карт.
  2. 2,0 2,1 2,2 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. Б. А. Введенский, 2-е изд. Т. 49. Элоквенция - Яя. 1957. 680 стр., илл.: 69 л. илл. и карт.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 5 - М.: Советская энциклопедия, Табакова - Ягушин, 1967, 1136 стб. с илл., 8 л. илл.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бухникашвили Г., Театр Георгия Эристави, Тбилиси, 1948 год.
  • Хаханов А. С.,. Эристов, Георгий Давидович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.