Գեորգի Էրիսթավի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գեորգի Էրիսթավի
վրաց.՝ გიორგი დავითის ძე ერისთავი
გიორგი დავითის ძე ერისთავი.jpg
Ծնվել է1813
ԾննդավայրՕձիսի (Դուշեթի շրջան), Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էսեպտեմբերի 22, 1864(1864-09-22)
Վախճանի վայրԳորի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Գրական անունგლუხარიჩი
Մասնագիտությունդրամատուրգ և բանաստեղծ
Լեզուվրացերեն
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ԿրթությունԹիֆլիսի գիմնազիա
Ուշագրավ աշխատանքներQ28120436?
Giorgi Eristavi Վիքիպահեստում

Գեորգի Դավիթի Էրիսթավի (վրաց.՝ გიორგი ერისთავი, 1811, Օձիսի - 1864, Օձիսի), վրացի գրող և դրամատուրգ, ռեժիսոր, դերասան, հասարակական գործիչ, թարգմանիչ[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գեորգի Էրիսթավին ծնվել է 1811 թվականին Օձիսի գյուղում, որ գտնվում է Դուշեթ քաղաքից ոչ հեռու։ Սերում է Քարթլիի իշխանական տոհմից։ Սովորել է Թիֆլիսում՝ «ազնվականական ուսումնարանում», ապա Մոսկվայում՝ գիշերօթիկ դպրոցում[2]:

Ռազմական նահանգապետ բարոն Գրիգորի Ռոզենի մոտ եղել է հատուկ հանձնարարությունների չինովնիկ։ Մասնակցել է արքունի դավադրությանը, ինչի պատճառով Վրաստանից աքսորվել է Լիտվա: Կարողացել է հայրենիք վերադառնալ միայն 1839 թվականին[3]: Աքսորի տարիներին ուսումնասիրել է լեհական, արևմտաեվրոպական ու ռուսական գրականությունները[2]:

Գրական գործունեությունն սկսել է 1832 թվականին: Գեորգի Էրիսթավիի գրական ստեղծագործությունների հիմնական թեման դարձել է վաշխառուներին, առևտրականներին, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների կաշառակերությունն ու քմահաճությունները ծաղրելը[3]:

Գեորգի Էրիսթավիի «Բաժանում» պիեսի ազդագիրը

Գեորգի Էրիսթավին գրել է «Բաժանում» (առաջին անգամ բեմադրվել է 1850 թվականին), «Հայց» (գրվել է 1840 թվականին, բեմադրվել է 1850 թվականին), «Ժլատը» (1851), «Անտեսանելի դարձնող գլխարկ» (1852), «Աթաբեգ Կվարկվարե» (1853), «Ցնորվածը» (1862), «Հին ժամանակների պատկերներ» (1863)[1]: Գեորգի Էրիսթավին վրացական ռեալիստական պրոֆեսիոնալ թատրոնի հիմնադիրն է[3]: Էրիսթավին է Շոթա Ռուսթավելու Ընձենավորը պոեմի բեմադրության հեղինակը։ Վրացերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի Խելքից պատուհաս ստեղծագործությունը[3], ինչպես նաև արձակ լեհերեն է թարգմանել «Ընձենավորը»[1]:

1852-1853 թվականներին խմբագրել է վրացական «Ցիսկարի»[2] ամսագիրը։

Էրիսթավին նաև տաղանդավոր դերասան էր։ Նա է ավանդույթ դարձրել բեմական խոսքում վրացերենի քարթալինյան բարբառի օգտագործումը[3]:

Գեորգի Էրիսթավին է բացահայտել Զուրաբ Անտոնովի ինքնակա տաղանդը[3]:

Գեորգի Էրիսթավին մահացել է 1864 թվականի սեպտեմբերի 9-ին (21-ին) հայրենի Օձիսի գյուղում։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 30. Экслибрис - Яя. 1978. 632 стр., илл.; 30 л. илл.; 9 л. карт.
  2. 2,0 2,1 2,2 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. Б. А. Введенский, 2-е изд. Т. 49. Элоквенция - Яя. 1957. 680 стр., илл.: 69 л. илл. и карт.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. Т. 5 - М.: Советская энциклопедия, Табакова - Ягушин, 1967, 1136 стб. с илл., 8 л. илл.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бухникашвили Г., Театр Георгия Эристави, Тбилиси, 1948 год.
  • Хаханов А. С.,. Эристов, Георгий Давидович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.