Բոստոնի ահաբեկչություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բոստոնի ահաբեկչություն
2013 Boston Marathon aftermath people.jpg
Տեսակ պայթյուն և ահաբեկչություն[1][2][3]
Երկիր Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Գրոհի վայր Բոստոն, Քեմբրիջ, Ուոթերթաուն և Մասաչուսեթս
Գրոհի նպատակ Քաղաքացիական բնակչություն
Տարեթիվ ապրիլի 15, 2013-ին
Գրոհի միջոց Ռմբարկություն, կրակահերթ
Զենք

Ռմբարկություն` 2 ճնշումային օդաքաշով ռումբ
Հրաձգություն`

  • Ինքնաշեն պայթուցիկներ
  • «9mm Ruger P95» տեսակի կիսավտոմատ ատրճանակ
  • Գողացված «Mercedes-Benz M-Class» մեքենա
Զոհվածներ 3
Վիրավորներ 264
Ահաբեկիչների քանակ 2
Կասկածյալ Թամերլան Ցարնաև (մահացած)
Ջոխար Ցարնաև (մահապատիժ)
Կոորդինատներ: 42°20′59.132400099996″ հս․ լ. 71°4′44.187600100001″ ամ. ե. / 42.34975900002777394° հս․. լ. 71.07894100002778259° ավ. ե. / 42.34975900002777394; 71.07894100002778259
2013 Boston Marathon bombings Վիքիպահեստում

Բոստոնյան ամենամյա մարաթոնի ժամանակ կատարված ահաբեկչական գործողությունը տեղի է ունեցել 2013 թ. ապրիլի 15-ին։ Ճնշումային օդաքաշով առաջին ռումբը պայթել է տեղի ժամանակով ժամը 14։49-ին՝ Բոստոնի ամենամյա միջազգային թեթևաթլետիկական մարաթոնյան վազքի ավարտական հատվածում։ Մոտ 190 մ միջտարածությամբ տեղադրված մյուս ռումբը պայթել է 12 վայկյան անց։ Ռմբարկության և դրանից հետո կատարված փոխհրաձգությունների պատճառով սպանվել է 3 և վիրավորվել 264 մարդ։ Պայթյունների վայրից ոչ հեռու ոստիկանությունը ևս 2 պայթուցիկ սարք է հայտնաբերել, որոնք ամնիմջապես ենթարկվել են ականազերծման։[4][5]

Ապրիլի 18-ին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (ՀԴԲ) կատարվածի առթիվ հարուցում է քրեական գործ։ Հիմնվելով փողոցային տեսախցիկների կողմից արված տեսագրությունների վրա[6]` ահաբեկչական գործողություններում որպես կասկածյալ են դիտարկվում 2 անձ։ Շուտով պարզվում է անձանց ինքնությունը. ահաբեկչական գործողության կազմակերպիչներներն էին ամերիկաբնակ չեչեն եղբայրներ Թամերլան և Ջոխար Ցարնաևները։ Լուսանկարների հրապարակումից հետո կասկածյալներն սպանում են Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ոստիկանի, գողանում ամենագնաց ավտոմեքենա և Ուոթերթաունում փոխհրաձգության մեջ մտնում ոստիկանական ջոկատի հետ։ Փոխրաձգության ժամանակ ոստիկանության աշխատակիցներից մեկը հրազենային ծանր վնասվածք է ստանում։ Կրակահերթի ընթացքում բազմաթիվ հրազենային վնասվածքներ է ստանում նաև ավագ եղբայր Թամերլան Ցարնաևը, իսկ Ջոխար Ցարնաևը փորձում է մեքենայով փախուստի դիմել` ճանապարհին վրաերթի ենթարկելով եղբորը։

Ապրիլի 19-ին՝ Ջոխար Ցարնաևի թաքստոցը գտնելու համար, իշխանություններն հայտարարում են աննախադեպ մարդաորսի մասին՝ խնդրելով Ուոթերթաունի և հարակից տարածքների (ներառյալ Բոստոն քաղաքը) բնակիչներին չլքել իրենց կացարանները։ Մարդաորսի ժամանակ կանգնեցվում է հասարակական տրանսպորտի, ինչպես նաև հանրային հաստատությունների և մի շարք ձեռնարկությունների գործունեությունը՝ ստեղծելով մեկուսացված քաղաքային միջավայր։ Արտակարգ ռեժիմի ավարտից հետո Ուոթերթաունի բնակիչներից մեկը, երեկոյան ժամը 7։00-ին, պատահական հայտնաբերում է Ցարնաևին, ով փորձել էր թաքնվել բնակչի տան բակում տեղադրված նավակի մեջ։[7][8] Ձերբակալվելուց հետո Ցարնաևը տեղափոխվում է հիվանդանոց` փոխրաձգության ընթացքում ստացված բազմաթիվ վնասվածքների պատճառով։

Մասաչուսեթս նահանգի շրջանային դատարանի նախնական հարցաքննությանը Ջոխար Ցարնաևը մասնակցում է հիվանդսենյակից` հեռուստահամաժողովի ռեժիմով։[9] Նիստի ժամանակ Ջոխար Ցարնաևը պնդում է, որ ահաբեկչական գործողության գաղափարական ոգեշնչողն ու գլխավոր կազմակերպիչը եղել է ավագ եղբայր Թամերլանը։ Ցարնաևը նաև հայտարարում է, որ ինքը և եղբայրը գործել են միայնակ և կապվածություն չեն ունեցել որևէ միջազգային ահաբեկչական խմբավորման հետ։ Ցարնաևը պատմում է, որ եղբոր հետ պայթուցիկներ պատրաստել էր սովորել «Ալ-Քաիդային» պատկանող եմենյան ամսագրից, և բոստոնյան ռմբակոծությունն հաջող կատարելու դեպքում եղբայրներն ուղևորվելու էին Նյու Յորք և ռմբակոծության էին ենթարկելու նաև Թայմս Սքուերը։ Ապրիլի 22-ին Ջոխարին առաջադրվում են մեղադրանքներ 30 կետով,[9] ներառյալ՝ զանգվածային ոչնչացման զենքի կրում, հանրային գույքի ծրագրված ոչնչացում՝ մահվան ելքով և այլն։[10]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Fox News Channel — 1996.
  2. ABC News — 1945.
  3. CBS Evening News
  4. Շահվերդյան Աստղիկ (Ապրիլի 16, 2013)։ «Կրկնակի ահաբեկչություն ԱՄՆ-ում. կան զոհեր /վիդեո/»։ «http://henaran.am/» 
  5. «Ահաբեկչություն՝ Բոստոնում»։ «irates.am»։ Ապրիլի 16, 2013 
  6. «Բոստոնի պայթյունների գործով կասկածյալը բերման է ենթարկվել»։ «Սիվիլնեթ»։ Ապրիլի 16, 2013 
  7. «Ահաբեկչություն՝ Բոստոնում»։ «Լրատվական ռադիո»։ Ապրիլի 20, 2013 
  8. «ԱՄՆ բնակիչները գումար են հավաքում Ցարնաեւ կրտսերին գտած «հերոսի» նավակի համար»։ «news.am»։ Ապրիլի 22, 2013 
  9. 9,0 9,1 «Ջոխար Ցարնաև․ պայթյունների գլխավոր կազմակերպիչը Թամերլանն է եղել»։ «Սիվլինեթ»։ Ապրիլի 20, 2013 
  10. «Միացյալ Նահանգներն ընդդեմ Ջոխար Ցարնաևի, գործ № 1:13-mj-02106-MBB» (PDF)։ «Միացյալ Նահանգների արդարադատության դեպարտամենտ»։ Ապրիլի 21, 2013։ Վերցված է Ապրիլի 22, 2013  (արխիվ)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]