Բլագոևգրադի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Բլագոևգրադի մարզ
բուլղար․՝ Област Благоевград

Զինանշան
Gerb blagoevgrad.svg
Emblem of Blagoevgrad.svg
Blagoevgrad in Bulgaria.svg
ԵրկիրԲուլղարիա Բուլղարիա
ԿարգավիճակԲուլղարիայի մարզ
Մտնում էԲուլղարիա
ՎարչկենտրոնԲլագոևգրադ
ԲԾՄ555 ± 1 մետր
ՄարզպետՎալերի Սմիլենով
Բնակչություն323 522 մարդ (2011)[1][2]
Խտություն57.2
Տարածք6449,47 կմ²[3]
Blagoevgrad in Bulgaria.svg
Հիմնադրված էհունվարի 8, 1999 թ.
Սահմանակցում էԿյուստենդիլի մարզ, Սոֆիայի մարզ, Պազարջիկի մարզ, Սմոլյանի մարզ և Մակեդոնիա
Ժամային գոտիDAZD?
ISO 3166-2 կոդBG-01
Ավտոմոբիլային կոդE
bl.government.bg

Բլագոևգրադի մարզ (բուլղար․՝ Област Благоевград), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի հարավարևմտյան մասում։ Մարզի սահմաններում է գտնվում Պիրինյան Մակեդոնիա աշխարհագրական տարածաշրջանը։ Հարավում մարզը սահմանակից է հունական Մակեդոնիա երկրամասին, արևմուտքում՝ Հյուսիսային Մակեդոնիա պետությանը։ Սահմանակից է նաև բուլղարական չորս այլ մարզերի։ Կազմված է 14 համայնքներից։ Մարզկենտրոնը Բլագոևգրադ քաղաքն է։ Մարզի կազմում կա ևս 12 քաղաք, ներառյալ Գոցե Դելչևը, Բանսկոն, Մելնիկը, Պետրիչը, Ռազլոգը, Սադանսկին և Սիմիթլին։

Աշխարհագրությունը և կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզն զբաղեցնում է 6,449.5 քառակուսի կիլոմետր տարածք (երկրի ամբողջ տարածքի 5,8 տոկոսը), ունի 323,552 բնակիչ։ Բուլղարիայում մեծությամբ երրորդն է՝ Բուրգասի և Սոֆիայի մարզերից հետո։ Բլագոևգրադի մարզում են մասամբ կամ ամբողջությամբ գտնվում Ռիլա (ամենաբարձր գագաթը Մուսալա լեռն է, որը նաև Բալկանների ամենաբարձր գագաթն է և ունի 2925 մետր բարձրություն), Պիրին (ամենաբարձր գագաթը՝ Վիհրեն, 2914 մ) լեռնաշղթաները, Ռոդոպներ լեռնազանգվածը, Սլավյանկա, Բելասիտցա, Վլահինա, Մալեշևո, Օգրաժդեն, Ստարգաչ սարերը։ Մարզի տարածքով հոսում են երկու բավականին մեծ գետ՝ Ստրուման և Մեստան։

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման տատանվում է բարեխառը մայրցամաքայինից մինչև միջերկրածովյան (ծայր հարավային հատվածում)։ Բնական պաշարներն են փայտանյութը, հանքային ջրերը, ածուխը, շինանյութերը՝ ներառյալ մարմար ու գրանիտ։ Լավ պահպանված, գեղեցիկ բնաշխարհը ևս համարվում է բնական ռեսուրս։ Ստեղծվել են մի շարք ազգային պարկեր ու արգելոցներ, որոնցում հոգ է տարվում կենսաբազմազությունը պահպանելու մասին։

Համայնքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բլագոևգրադի մարզի համայնքների քարտեզը

Բլագոևգրադի մարզի կազմում են հետևյալ 14 համայնքները.

  • Բանսկո
  • Բելիցա
  • Բլագոևգրադ
  • Գոցե Դելչև
  • Գռման
  • Կրեսնա
  • Պետրիչ
  • Ռազլոգ
  • Սանդանսկի
  • Սատովչա
  • Սիմիթլի
  • Ստրումյանի
  • Հաջիդիմովո
  • Յակորուդա

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով՝ Բլագոևգրադի մարզն ուներ 323,552 բնակիչ, որոնցից 159,508-ը արական սեռի, 164,602-ը՝ իգական[4][5][6][7]։

Էթնիկ խմբերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթնիկ խմբեր (2011 թ.)
Էթնիկ խումբ Տոկոսը
բուլղարներ
  
88.6 %
թուրքեր
  
6.0 %
գնչուներ
  
3.4 %
այլք
  
2.0 %

Ամբողջ բնակչությունը (2011 թ.): 323 552
Էթնիկ խմբեր (2011 թ.)[8]։

Մարզում էթնիկ մակեդոնացիների թվաքանակի հարցը համարվում է վիճահարույց։ Մակեդոնացի քաղաքական ակտիվիստ, Իլինդեն-Պիրին կազմակերպության ղեկավար Ստոյկո Ստոյկովը հայտարարել է, որ Բուլղարիայում էթնիկ մակեդոնացիների թիվը տատանվում է 5 հազարից 10 հազարի միջև[9]։ Այնինչ՝ 2017 թվականին միայն Բլագոևգրադի համայնքում գրանցված էր 18,000 էթնիկ մակեդոնացի բնակիչ, իսկ ամբողջ մարզում, իհարկե, ավելի շատ[10]։ Նրանք Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքացիներ են, սակայն ունեն նաև Բուլղարիայի քաղաքացիություն[11]։ Մյուս կողմից՝ մարզի էթնիկ բուլղարացի բնակիչների մի մասը ևս միաժամանակ ունի մակեդոնական քաղաքացիություն[12], և ազգային երկու խմբերի միջև հստակ տարբերակում չկա[13]։ Բայց 2011 թվականին անցկացված մարդահամարի ժամանակ Բլագոևգրադի մարզում ընդամենը 561 մարդ է հայտնել, որ ինքը էթնիկ մակեդոնացի է։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://censusresults.nsi.bg/Reports/2/2/R1.aspx?OBL=BLG
  2. 2,0 2,1 http://www.nsi.bg/census2011/PDOCS2/Census2011final_en.pdf
  3. 3,0 3,1 http://www.zei.de/download/Phare/bulgaria.pdf
  4. Bulgarian National Statistical Institute - 2011 census Archived 2011-07-14 at the Wayback Machine.
  5. „WorldCityPopulation“
  6. „pop-stat.mashke.org“
  7. Կաղապար:Bg icon Population by 01.02.2011 by Area and Sex Archived 2011-04-08 at the Wayback Machine. from Bulgarian National Statistical Institute: Preliminary results of Census 2011
  8. «Population by province, municipality, settlement and ethnic identification, by 01.02.2011; Bulgarian National Statistical Institute»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-22-ին։ Վերցված է 2019-05-04 
  9. «source»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-06-29-ին։ Վերցված է 2019-05-04 
  10. Over 70,000 Macedonian nationals have received Bulgarian citizenship between 2001 and 2018, or roughly 3.5% of the population.
  11. в-к Труд, Март 26, 2017, В Благоевградска община има регистрирани 18 хиляди македонци.
  12. «Center for Documentation and Information on Minorities in Europe - Southeast Europe (CEDIME-SE) - Macedonians of Bulgaria»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-07-23-ին։ Վերցված է 2019-05-04 
  13. Day Alan John, East Roger, Thomas Richard (2002)։ Political and economic dictionary of Eastern Europe։ Routledge։ էջ 94։ ISBN 1-85743-063-8 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Who are the Macedonians? by Hugh Poulton. London: 1995.