Բալսաս (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բալսաս
Río Balsas desde Coyuca de Catalán.JPG
Depresion del balsas.png
Բնութագիր
Երկարություն 724
Ավազանի մակերես 113 100 կմ²
Ավազան Խաղաղ օվկիանոս
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Մեքսիկական բարձրավանդակ
 · Գետաբերանի տեղակայում Խաղաղ օվկիանոս
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Cupatitzio River, Q6115418? և Q10859016?
Երկիր Մեքսիկա Մեքսիկա
Գետը Վիքիպահեստում

Բալսաս (իսպ.՝ Río Balsas), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, որը ձևավորվել է Հարավային Մեքսիկայի կենտրոնական հատվածում: Համարվում է Մեքսիկայի խոշորագույն գետերից մեկը (724 կմ): Սկսվում է Մեքսիկական բարձրավանդակի հարավային մասից և Պուեբլա նահանգի տարածքում խառնվում է Սան Մարտին և Զաուպան գետերին: Հոսում է հարավ-արևմուտք, ապա Գեռերո նահանգից հոսում է դեպի արևմուտք՝ կազմելով Միչոական նահանգի հետ սահմանը: Թափվում է Խաղաղ օվկիանոս՝ Լասարո Կարդենաս քաղաքից ոչ շատ հեռու:

Բալսաս գետը ամբողջ ընթացքում հոսում է լեռներով, և իր տարբեր հատվածներում ունի տարբեր անուններ. Մորելոս նահանգում՝ Ամակուզակ (Amacuzac), Օախակա նահանգում՝ Միքստիտեկո, Պուեբլա նահանգում՝ Ատոյակ և Գեռերո նահանգում՝ Մեզկալա (Mezcala):

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բալսաս գետը տեղակայված է Հարավային Սիերա-Մադրե գոտու և Տրանսմեքսիկական հրաբխային գոտու տեկտոնական իջվածքի միջև:
Բալսաս գետի ավազանում կան ոսկու, կապարի, պղնձի, ցինկի, երկաթի, ածուխի, բարիտի, մանգանի, մկնդեղի, ծարիրի, տալկի հանքեր:

Գետն ունի մի քանի սահանքներ: Ավազանի մեծ մասը զբաղեցնում է արևադարձային սաղարթախիտ անտառները: Գետի ձախակողմյան հիմնական վտակներն են Միստեկոն, Տլապենկոն, աջից՝ Նեհապան, Կուցամալան, Տակամ-բարոն, Տեպալկատեպեկը:

Կլիման ավազանում տատանվում է բարեխառն և մերձարևադարձային գոտիների միջև, իսկ տարեկան միջին ջերմաստիճանը տանատնվում է 12.5-ից մինչև 28 °C-ի սահմաններում[1]: Ավազանի տեղումները խիստ սեզոնային են և տարվա անձրևների 90%-ը թափվում են մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին: 546 մմ-ով տեղումներ են գրանցվում հիմնականում չորային տարածքներում և ձորում, իսկ 1000-1600 մմ լեռնաշխարհի լճերի տարածքում[1]:

Բնիկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բալսաս գետի հովտում ապրում են տեղի բնիկները՝ ամերինդիաները[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Peregrine Peter N. (31 December 2001)։ Middle America։ Springer։ էջեր 416–17։ ISBN 978-0-306-46259-7։ Վերցված է 27 December 2010 
  2. Galeano Eduardo, Belfrage Cedric (1988)։ Century of the wind։ Pantheon։ էջ 226։ ISBN 978-0-394-55361-0։ Վերցված է 27 December 2010 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]