Արտուրո Մարկես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արտուրո Մարկես
Arturo Márquez.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 20, 1950(1950-12-20)[1] (68 տարեկան)
Ալամոս[2]
ԵրկիրFlag of Mexico.svg Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր և դիրիժոր
ՇրջանավարտՄեքսիկայի ազգային կոնսերվատորիա և Կալիֆորնիայի արվեստների ինստիտուտ
Կայքarturomarquez.org

Արտուրո Մարկես (իսպ.՝ Arturo Márquez, դեկտեմբերի 20, 1950(1950-12-20)[1], Ալամոս[2]), նվագախմբային երաժշտության մեքսիկացի կոմպոզիտոր, որն իր ստեղծագործություններում ներառում է մեքսիկական ազգային երաժշտական ձևերն ու ոճերը[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտուրո Մարկեսը ծնվել է 1950 թվականին Մեքսիկայի Սոնորա նահանգի Ալամոս քաղաքում՝ Արտուրո Մարկեսի և Ավրորա Մարկես Նավառոյի ընտանիքում: Եղել է ընտանիքի ինը երեխաներից առաջնեկը, և միայն նա է զբաղվել երաժշտությամբ: Մարկեսի հայրը Մեքսիկայում, ավելի ուշ` Լոս Անջելեսում մարիաչի երաժիշտ էր, հայրական պապը՝ մեքսիկացի ժողովրդական երաժիշտ Սոնորա և Չիուաուայի հյուսիսային նահանգներից: Հոր և պապիկի շնորհիվ Մարկեսը մանկուց եղել է մի քանի երաժշտական ոճերի ազդեցության տակ, մասնավորապես, մեքսիկական «սալոնային երաժշտության», որն ազդել է նրա հետագա երաժշտական ռեպերտուարի վրա:

Մարկեսը ստեղծագործել սկսել է 16 տարեկան հասակում, այնուհետև ընդունվել է Մեքսիկայի երաժշտական կոնսերվատորիա, որտեղ 1970-1975 թվականներին սովորել է դաշնամուրի և երաժշտության տեսություն: Հետագայում 1976-1979 թվականներին կոմպոզիցիա է սովորել Ֆեդերիկո Իբարայի, Խոակին Գուտիերես Էրասի և Էկտոր Քինտանարի (Միրանդա 2001) մոտ: ԱՄՆ-ում արժանացել է Ֆուլբրայթի կրթաթոշակի և 1990 թվականին Կալիֆոռնիայի արվեստների ինստիտուտից ստացել է արվեստի մագիստրոսի աստիճան:

Դանսոնները (Danzón) հիմնված են Մեքսիկայի Վերակրուս նահանգի երաժշտության վրա: Danzón no. 2-ը ընդգրկվել է Սիմոն Բոլիվարի երիտասարդական նվագախմբի ծրագրում դիրիժոր Գուստավո Դուդամելի 2007 թվականին Եվրոպա և ԱՄՆ կատարած շրջագայությունների ժամանակ: Այն նաև բացահայտեց կոմպոզիտորի կողմից գրված այլ ստեղծագործություններ, որոնք ավելի հաճախ են կատարվում ամբողջ աշխարհում և Լատինական Ամերիկայում: Տավիղի և մագնիտոֆոնի համար գրված Son a tamayo ստեղծագործությունը 1996 թվականին ներկայացվել է Տավիղների համաշխարհային կոնգրեսին:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Leyenda De Miliano, նվագախմբի համար
  • Danzón No. 1, նվագախմբի համար
  • Danzón no. 2, նվագախմբի համար
  • Marcha a Sonora
  • Espejos en la Arena, թավջութակի և նվագախմբի համար
  • Danzón no. 3, ֆլեյտայի, կիթառի և փոքր նվագախմբի համար
  • Danzón no. 4, կամերային նվագախմբի համար
  • Danzón no. 5, portales de madrugada, կլառնետի քառյակի համար
  • Zarabandeo, կլառնետի և դաշնամուրի համար
  • Son a tamayo, տավիղի և մագնիտոֆոնի համար (ներկայացվել է 1996 թվականի Տավիղների համաշխարհային կոնգրեսին), Música para Mandinga-ի հետ, էլեկտրոակուստիկ ստեղծագործություն
  • Octeto Malandro
  • Danza de Mediodía, փողային քվինտետի համար
  • Días de Mar y Río
  • En Clave, for piano
  • Homenaje a Gismonti, լարային քառյակի համար
  • Paisajes bajo el signo de cosmos, նվագախմբի համար
  • Noche de luna, երգչախմբի և նվագախմբի համար
  • La pasión según San Juan de Letrán, De máscaras
  • Danzón No. 8, Homenaje to Maurice, նվագախմբի համար
  • Conga del Fuego Nuevo, նվագախմբի համար
  • Alas (a Malala Yousafzai), կլառնետի, նվագախմբի և երգչախմբի համար

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Noche de luna. Orquesta Sinfónica de Quintana Roo, México, sin fecha.
  • Canto claro. Coro de Cámara de Bellas Artes, INBA-SACM, México, sin fecha.
  • Ron-do. Cuarteto Latinoamericano. Musart -CIMM -INBA. México, sin fecha.
  • Peiwoh. Lidia Tamayo (arpa). EMI Capitol - CIMM. Colección Hispano - Mexicana de Música Contemporánea. México, 1987.
  • Moyolhuica. Danilo Lozano (flauta). INBA - SACM - CNCA. México, 1993.
  • Danzón no. 2. Música Sinfónica Mexicana - Urtext. México, 1996.

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ազգային պարգև արվեստի և գիտությունների ոլորտում, Մեքսիկա, 2009 թ.
  • Վաստակաշատ շրջանավարտ մրցանակ, պարգևատրվել է Կալիֆոռնիայի արվեստի ինստիտուտի կողմից
  • 1994 թվականի Կարակասի միջազգային երաժշտական փառատոնը մեկնարկել է կոմպոզիտորի պատվին

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Esquer, José Carlos (2009) Mar que es arena y espejos: un acercamiento a la obra del compositor Arturo Márquez; Instituto Sonorense de Cultura, ISBN 978-60-7759-808-4.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #123997550 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 Freebase Data DumpsGoogle.
  3. (Mexico) Sociedad de Autores y Compositores de Música, (Mexico) Fondo de Cultura Económica (1996-1998)։ Diccionario de compositores mexicanos de música de concierto, siglo XX։ Sociedad de Autores y Compositores de Música։ ISBN 9681656474։ OCLC 36270381 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]