Ավազակները (պիես)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ավազակները
Die Räuber[1]
Schiller Die Räuber 1781.jpg
ՀեղինակՖրիդրիխ Շիլլեր[1]
Տեսակպիես
Ժանրդրամա[1]
Բնօրինակ լեզուգերմաներեն
Ստեղծման տարեթիվ1781
ԵրկիրԳերմանիա
Հրատարակման տարեթիվ1781[1]
Die Räuber (Friedrich Schiller) Վիքիպահեստում

Ավազակները (գերմ.՝ Die Räuber)՝ գերմանացի դրամատուրգ Ֆրիդրիխ Շիլլերի պիեսը: Ֆրիդրիխ Շիլլերի դրամայի առաջին հրապարակումը գրվել է 1781 թվականին: Ներկայացման առաջնախաղն ըստ պիեսի տեղի է ունեցել 1782 թվականի հունվարի 13-ին Մանհեյմում: Ստեղծագործությունը հիմք դարձավ մեկ այլ գրական ժանրի, ավազակային վեպի, ստեղծմանը: «Ավազակներ»-ի մոտիվներով Ջուզեպպե Վերդին ստեղծել է նույնանուն օպերա:

Ստեղծման պատմություն և հրապարակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շիլլերը կարդում է Ավազակները պիեսը Բոպսերսկյան անտառում նկարի էսքիզը

Պիեսի վրա աշխատանքը Շիլլերը սկսել է զինվորական ակադեմիայի բժշկական ֆակուլտետում սովորելու տարիներից: Ըստ հետազոտողների, ստեղծագործության սյուժեն նորություն չէր, «ազնիվ ավազակների» թեման, ովքեր թալանում էին հարուստներին աղքատների համար, հայտնի էր Ռոբին Հուդի մասին միջնադարյան բալլադից: Դրամայի համար նյութի աղբյուր նաև ծառայել է XVIII դարի Գերմանիայի կյանքը, որտեղ շատ էին ավազակային խմբերը և նրանց հարձակումները: Մյուս մոտիվը, որը «եղբայրական թշնամանքի» հետ է կապված, վերցված էր գերմանական պոետ Շուբարտի «Մարդկային սրտի պատմությունից», որից մի հատված հրապարակվել է 1775 թվականին «Շվաբսկի ժուռնալում»: Շուբարտի հերոսները՝ Վիլհելմ և Կառլ եղբայրները, տարբերվում էին միմյացից և՛ բնավորությամբ, և՛ սովորույթներով: Իրադարձությունների մեջ ներգրավված էր նաև նրանաց երիտասարդ հայրը: Շուբարտը մտածում էր, որ նրանց ընտանեկան պատմությունը կօգնի հասկանալ և բացահայտել գերմանական ազգային բնավորությունը: Իր աշխատանքի նախաբանում նա մատնանշել է, որ աշխարհը սպասում է մի մարդու, ով ունակ է բացելու հոգու բոլոր խորշերը: Արդյունքում Շիլլերն իր «Ավազակները» պիեսի նախաբանում գրել էր նույն բանը: Թողնելով ակադեմիան` երիտասարդը ցանկացել է գտնել հրատարակչի, ով պատրաստ էր տպագրել «Ավազակները»: Այս որոնումները հաջողությամբ չեն պսակվում, և 1781 թվականին փող պարտք անելով Շիլլերը հրատարակեց պիեսը անանուն և իր միջոցներով[2]: Այդ ժամանակ նա նաև այցելեց իր «գրական առաջնորդ» Շուբարտին, ով բանտարկված էր Ասպերգ ամրոցում:

Գործող անձինք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոմս ֆոն Մոոր֊Կարլի և Ֆրանցի հայրը
  • Կարլ֊կոմսի ավագ որդին, Ամալիայի սիրեցյալը․ ամրոցը լքել է գործողությունների սկսվելուց մի քանի տարի առաջ
  • Ֆրանց֊կոմսի կրտսեր որդին
  • Ամալիա ֆոն Էդելրեյխ
  • Շպիգելբերգ, Շվեյցար, Գրիմմ, Ռաման, Շուֆտերլե, Ռոլլեր, Կոսինսկիյ, Շվարց֊անզգամ երիտասարդներ, ովքեր ավազակներ են դառնում
  • Գերման֊ ազնվականի անօրինական որդին
  • Դանիել֊ֆոն Մոորի կոմսի սպասավորը
  • Պաստոր Մոզեր
  • Պատեր
  • Ավազակների խմբավորում

Բեմական ճակատագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրապարակելով պիեսը` հեղինակն այն ուղարկել է գրավաճառ Շվանին, ով հայտնի էր ձեռագրերի կույտի մեջ գլուխգործոց գտնելու կարողությամբ: Նա փոխանցեց «Ավազակները» Մանհեյմյան թատրոնի ղեկավար բարոն ֆոն Դալբերգին: Տնօրենի խորհրդով Շիլլերը փոփոխություն մտցնելով որոշ գլուխներում գրել է վերջաբան: Ըստ վերամշակված տարբերակի, Ֆրանցը հրդեհից հետո ամրոցում ողջ էր մնացել, անտառում նրան հասավ եղբայրական վրեժը:

Առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1782 թվականի հունվարին: Կառլա Մորայի դերը կատարում էր Ի. Բեկը, եղբոր` Ֆրանցի դերը` Ա. Իֆլանդը, Ամալյայի դերը` դերասանուհի Ե. Տոսկանին: Շիլլերը կարողացել է արտահայտել այցելության գաղտնիքը Շուբարտի ներկայացումից և շատ երջանիկ էր: Հանդիսատեսը ընդունեց ներկայացումը մեծ ոգևորությամբ, գովազդի վրա հենց պիեսի անվանումն էր` «Ավազակներ»: Ռուսաստանում պիեսի առաջին թարգմանությունը կատարել է իրավաբան Նիկոլայ Սանդունովը 1793 թվականին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]