Ասմոդեուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ասմոդեուսի պատկերը Կոլին դե Պլանսիի «Dictionnaire Infernal»-ում:

Ասմոդեուս, (հուն․՝ Ασμοδαίος, Asmodaios) կամ Աշմեդայ (եբրայերեն՝ אַשְמְדּאָי‎, ʾAšmədʾāy) դևերի թագավորը[1], որը հիմնականում հայտնի է պարականոն Տոբիթի գրքից, որտեղ գլխավոր հերոսն է[2]։ Դևի մասին խոսվում է նաև որոշ թալմուդյան առասպելներում, օրինակ՝ Սողոմոնի տաճարի կառուցման առասպելում։ Որոշ Վերածննդի քրիստոնյաներ Ասմոդեուսին համարում էին դժոխքի յոթ հարկերի թագավորը։ Ասմոդեուսին համարում են նաև դժոխքի յոթ արքայազներից մեկը։ Բինսֆելդի դևերի դասակարգման մեջ, յոթ արքայազններից յուրաքանչյուրը համապատասխանում են յոթ մահացու մեղքերից մեկին՝ բղջախոհություն, որկրամոլություն, նախանձ, ծուլություն, բարկություն և հպարտություն։ Ասմոդեուսը բղջախոհության դևն է և դրա համար պատասխանատու է մարդկանց սեռական ցանկությունների փոփոխության համար, որի մասին խոսվում է Տոբիթի գրքում[3]։

Ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասմոդայ բառը ենթադրաբար ծագել է ավեստերեն *aēšma-daēva-ից, որտեղ aēšma նշանակում է «բարկություն» իսկ daēva նշանակում է «դև» կամ «աստվածային էակ»։ Զրադաշտականության մեջ daēva Aēšma-ն բարկության դևն է, սակայն aēšma-daēva ձևով բառը զրադաշտական տեքստերում չի հանդիպում։ Ենթադրվում է, սակայն, որ այսպիսի ձև գոյություն է ունեցել. Տոբիթի գրքի «Ասմոդայոս»-ը (Ἀσμοδαῖος) և թալմուդյան «Աշմեդայ»-ը (אשמדאי) ծագել են այդ ձևից[4]։

Օգտագործվում են նաև Ասմոդայ[5][6], Աշմոդի[7][8], Օսմոդեուս[9][10] և Օսմոդայ[11][12] անվանումները։ 1906 թվականին տպագրված «Հրեական հանրագիտարանը» մերժում է ընդունված տեսակետն, ասելով, որ պարսկական զրադաշտականությունը չէր կարող ունենալ այդպիսի մեծ ազդեցություն հրեական աստվածաբանության վրա[13]։ Ենթադրվում է նաև, որ դևի անվանումը կարող է ծագել Ռամզես Մեծի հունական անվանումից՝ Օզիմանդիասից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "Asmodeus" in The New Encyclopaedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica Inc., 15th edn., 1992, Vol. 1, p. 635.
  2. «Asmodeus/Asmoday»։ Judeo-Christian Demons։ Deliriumsrealm.com։ մարտի 25, 2003։ Վերցված է 2009-03-04 
  3. Asmodeus; Or, The Devil on Two Sticks By Alain Rene Le Sage - 1841 - London - Joseph Thomas
  4. Stave Erik (2002) [1901–1906]։ «Æshma (Asmodeus, Ashmedai)»։ in Singer, Isidore; Adler, Cyrus։ Jewish Encyclopedia։ New York: Funk & Wagnalls։ LCCN 16-014703։ Վերցված է հունիսի 24, 2008 
  5. Milton John (1671)։ Paradise Regained 
  6. Pomfret John (1724)։ «Cruelty and Lust»։ Poems Upon Several Occasions։ D. Brown։ էջ 73 
  7. Mauriac François (1939)։ Asmodee; or, The Intruder։ Secker & Warburg 
  8. Kleu Michael, Eayrs Madelene (2010)։ Who Are You?։ USA: Xulon Press։ էջ 214։ ISBN 978-1-61579-841-4 
  9. Connell Evan S. (1992)։ The Alchymist's Journal։ Penguin Books։ էջ 110։ ISBN 0-14-016932-6 
  10. Guppy Henry (1960)։ «Tobit»։ Bulletin of the John Rylands Library 42։ Manchester University Press։ էջ 375 
  11. Garibay Mora Ernesto (2005)։ Dictionary of Demons and Related Concepts։ Miami, Florida: L. D. Books։ էջ 103։ ISBN 970-732-108-3 
  12. Nares Robert (1888)։ A Glossary of Words, Phrases, Names, and Allusions։ London: Reeves & Turner։ էջ 21 
  13. Jewish encyclopedia unedited full text 1906 version, entry "Aeshma"