Ապրակսինների տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Ապրակսինների տուն
Moscow, Znamenka 19 2015 2.JPG
ՏեսակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՄոսկվա և Զնամենկա փողոց
ՓողոցԶնամենկա փողոց
Հիմնադրված է1790
ԻրադարձություններՎերակառուցում, հրդեհ[1][2] և Վերակառուցում
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ

Ապրակսինների տուն (ռուս.՝ Дом Апраксиных, ՌԴ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի հին շենք, ռուս.՝ Старое здание Генерального штаба ВС РФ), շենք Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Զնամենկա փողոց, տուն 19-21։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1790-ական թվականներին գեներալ Ստեպան Ստեպանովիչ Ապրակսինը գնել է Զնամենկա փողոցում գտնվող երկու կալվածք և փողոցի երկայնքով կառուցել է երկհարկանի երկար տուն։ Նախագծի հեղինակը ենթադրաբար ճարտարապետ Ֆ. Ի. Կամպորեզին է։ 1812 թվականին Նապոլեոնի զորքերի կողմից Մոսկվայի բռնազավթման ժամանակ շենքում գործել է ֆրանսիական բանակի համբարակային շտաբը։ Տունը հիշատակվում է գրող Ստենդալի հուշերում, որը ծառայել է շտաբում[3]։

Մոսկվայի ազատագրումից հետո ֆրանսիացիների գտնվելու հետևանքները վերացվեցին, և շենքը վերածվեց թատրոնի։ 1814-1818 թվականներին այստեղ ներկայացումներ էր տալիս Մոսկվայի կայսերական թատրոնի թատերախումբը, որից հետո այն փոխարինեց Ապրակսինի ճորտական թատրոնը։ Ներկայացումներից մեկին (1827 թվականի փետրվարի 7-ին) ներկա է եղել Ալեքսանդր Պուշկինը[4]։ 1827 թվականին Ստեպան Ստեպանովիչը մահացել է, և նրա տունն անցել է պետությանը։ Այն ձեռք է բերել Ալեքսանդրյան որբերի ինստիտուտը, որտեղ սովորում էին 1830 թվականի խոլերայի համաճարակի ժամանակ մահացած զինվորականների և պաշտոնյաների երեխաները։ Նոր գործառույթն իրականացնելու համար տունը վերակառուցվել է։ Գլխավոր ճակատի ճակտոնի ներքին դաշտը զարդարվել է երկգլխանի արծվով, կողային ճակատին տեղադրվել է քանդակագործ Իվան Վիտալիի մեծ հորինվածքը, որի կենտրոնում գտնվում էր Միներվա աստվածուհու պատկերը։ Ինստիտուտը հետագայում վերածվել է կադետական կորպուսի, իսկ ավելի ուշ՝ Ալեքսանդրյան ռազմական ուսումնարանի, որը նկարագրվում է Ալեքսանդր Կուպրինի «Յունկերներ» վեպում[3]։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան զինված ապստամբության ընթացքում ուսումնարանի շենքը զբաղեցրել են բոլշևիկների ջոկատներին դիմադրող յունկերներն ու սպաները[3]։

Խորհրդային տարիներին տունը զբաղեցնում էր Հեղափոխական ռազմական խորհուրդը, հետո նրան փոխարինել է ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարիատը, որը հետո վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության։ 1944-1946 թվականներին շենքի տեսքն արմատապես փոխվել է վերակառուցման և վերնաշինվածքի արդյունքում, որի նախագիծը մշակել են ճարտարապետներ Միխայիլ Պոսոխինը և Աշոտ Մնդոյանցը։ Զանգվածեղ շենքը, որի ճակատներն ունեն ավազագույն երանգ, զարդարված է տասներկու սյուներից բաղկացած մոնումենտալ սյունաշարով, որը պսակում է ԽՍՀՄ զինանշանի, դրոշների և զինվորական ատրիբուտների պատկերով ռելիեֆը[3]։

2016 թվականի ապրիլի 3-ին շենքում հրդեհ է բռնկվել, որին շնորհվել է բարդության բարձրագույն աստիճան։ Կրակը տարածվել է շենքի բոլոր հինգ հարկերով։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://tass.ru/en/defense/866845
  2. http://tass.ru/proisshestviya/3172609
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Дом Апраксиных» (ռուսերեն)։ Узнай Москву։ Վերցված է 2015-05-31 
  4. Васькин, Александр Анатольевич Волхонка. Знаменка. Ленивка. — М.: Центрполиграф, 2015. — С. 178. — 384 с.