Ապոդակա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Զինանշան
Escudo Municipal de Apodaca - Color (PNG).png

Motel en apodaca.jpg
ԵրկիրՄեքսիկա Մեքսիկա
Մակերես183 500 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ405±1 մետր, 418 մետր
Բնակչություն523 370 մարդ (2010)[1]
Ժամային գոտիUTC-6
Պաշտոնական կայքapodaca.gob.mx
##Ապոդակա (Մեքսիկա)
Red pog.png
Տեսարան Ապոդակայի կենտրոնից

Ապոդակա (իսպաներեն՝ Apodaca. Իսպաներեն արտասանություն՝ [apoˈðaka]), քաղաք և համայնք Մեքսիկայի Նուևո Լեոն նահանգում։ Մոնտեռեյի մետրոպոլիսային տարածքի բաղկացուցիչ մասն է (ընկած է դրա հյուսիսարևելյան հատվածում)։ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 393.195, իսկ ամբողջ համայնքինը՝ 418.784.[2] The municipality has an area of 183.5 km2: Ապոդական այդ ցուցանիշով Նուևո Լեոն նահանգում զբաղեցնում է չորրորդ տեղը (Մոնտեռեյից, Գվադելուպեից ու Սան Նիկոլաս դե լոս Գարսայից հետո) և համարվում է նահանգի ամենաարագ զարգացող բնակավայրերից մեկը։ Արդյունաբերական խոշոր կենտրոն է և տրանսպորտային կարևոր հանգույց։ Ունի երկու միջազգային օդանավակայան, որոնցից գեներալ Մարիանո Էսկոբեդոյի պատվին անվանակոչվածը ուղևորների ու բեռների փոխադրումների ծավալով չորրորդ տեղն է զբաղեցնում Մեքսիկայում և տասներորդը՝ ամբողջ Լատինական Ամերիկայում։ Դա Մոնտեռեյի ագլոմերացիային սպասարկող հիմնական օդանավակայանն է։

Անվանումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն անվանակոչվել է ի պատիվ Լինարեսի եպիսկոպոս, դոկտոր Սալվադոր Ապոդակայի (ծնվել է 1769 թվականին, Գվադալախարայում)[3]։

Ապոդակայի կենտրոնական հրապարակում գտնվող Սան Ֆրանսիսկո դե Ասիս կաթոլիկ եկեղեցին

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հիմնադրվել է 1585 թվականին։ Սկզբնական շրջանում կրել է Ասիենդա Սան Ֆրանսիսկո անվանումը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոնտերեյի՝ տնտեսապես հզոր մեգապոլիսում ընդգրկված լինելու շնորհիվ Ապոդակայի բնակչության թվաքանակը անընդհատ և մեծ տեմպերով աճում է։ Ստորև ներկայացված են քաղաքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները 1990-2015 թվականների միջակայքում[4]։

Տարին Բնակչ. թվ.
1990 103.364
1995 212.118
2000 270.369
2005 393.195
2010 467.157
2015 535.100

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապոդական Նուևո Լեոն նահանգի արդյունաբերական խոշոր կենտրոններից է։ Այստեղ ձեռնարկություններ ունեն ամերիկյան Whirlpool, General Electric, Polaris, Callaway Golf Company, Parker Hannifin, Visteon, ճապոնական Denso, կորեական LG, չինական Lenovo, դանիական Danfoss և այլ ընկերություններ։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սան Ֆրանսիսկո ծխական եկեղեցի. կառուցվել է 1848 թվականին, զանգակատան շինարարությունն ավարտվել է 1966-ին։
  • Ապոդակայի համայնքապետարանի շենքը. 1976 թվականին մոդեռնիստական ոճով կառուցված շինություն է։
  • Մեքսիկայում կրթության բնագավառի մեծ բարեփոխիչ Մոյսես Սաենսի հուշարձանը. կանգնեցվել է 1962 թվականին։
  • Մեքսիկայի ներկայիս տարածքում եվրոպացիների առաջին բնակավայրի հիմնադիր համարվող Գասպար Կաստանիո դե Սոսայի (1550-1593 թթ.) հուշարձանը. կանգնեցվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, Օխո դե Ագուա թաղամասում[5]։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապոդակա (1951–2010)ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 40.0
(104)
42.0
(107.6)
48.0
(118.4)
50.0
(122)
47.5
(117.5)
46.0
(114.8)
47.0
(116.6)
45.0
(113)
44.0
(111.2)
41.0
(105.8)
41.0
(105.8)
38.0
(100.4)
50.0
(122)
Միջին բարձր °C (°F) 22.9
(73.2)
24.7
(76.5)
29.5
(85.1)
33.1
(91.6)
35.0
(95)
36.9
(98.4)
37.2
(99)
37.3
(99.1)
34.0
(93.2)
30.0
(86)
26.4
(79.5)
23.3
(73.9)
30.9
(87.6)
Միջին օրական °C (°F) 14.0
(57.2)
15.4
(59.7)
19.5
(67.1)
23.3
(73.9)
25.8
(78.4)
27.8
(82)
28.0
(82.4)
28.2
(82.8)
25.7
(78.3)
21.7
(71.1)
17.7
(63.9)
14.5
(58.1)
21.8
(71.2)
Միջին ցածր °C (°F) 5.1
(41.2)
6.1
(43)
9.5
(49.1)
13.5
(56.3)
16.7
(62.1)
18.8
(65.8)
18.9
(66)
19.0
(66.2)
17.5
(63.5)
13.5
(56.3)
9.0
(48.2)
5.7
(42.3)
12.8
(55)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −6.5
(20.3)
−7.5
(18.5)
−5.0
(23)
0.0
(32)
2.5
(36.5)
7.0
(44.6)
8.0
(46.4)
7.0
(44.6)
3.0
(37.4)
−2.0
(28.4)
−5.0
(23)
−8.5
(16.7)
−8.5
(16.7)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 16.4
(0.646)
19.8
(0.78)
15.5
(0.61)
39.9
(1.571)
51.5
(2.028)
63.2
(2.488)
65.9
(2.594)
68.7
(2.705)
150.8
(5.937)
54.1
(2.13)
20.4
(0.803)
22.3
(0.878)
588.5
(23.169)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 0.1 mm) 3.5 3.6 2.7 3.9 5.4 4.6 3.9 5.2 8.1 5.1 3.3 3.5 52.8
աղբյուր: Servicio Meteorologico Nacional[6][7]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.inegi.org.mx/sistemas/consulta_resultados/iter2010.aspx?c=27329&s=est
  2. Link to tables of population data from Census of 2005 Archived 28 March 2007 at the Wayback Machine. INEGI: Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática
  3. "Apodaca", Encilopedia de los Municipios de México Archived 9 March 2007 at the Wayback Machine.
  4. «Nuevo León (Mexiko): Bundesstaat & Städte – Einwohnerzahlen, Karten, Grafiken, Wetter und Web-Informationen» (German) 
  5. http://siglo.inafed.gob.mx/enciclopedia/EMM19nuevoleon/municipios/19006a.html%7Ctítulo=Nuevo(չաշխատող հղում) León- Apodaca|fechaacceso=17 de mayo de 2017|sitioweb=siglo. inafed.gob.mx}}
  6. «Estado de Nuevo Leon-Estacion: Apodaca»։ Normales Climatologicas 1951–2010 (Spanish)։ Servicio Meteorologico Nacional։ Արխիվացված է օրիգինալից 22 February 2016-ին։ Վերցված է 17 February 2016 
  7. «Extreme Temperatures and Precipitation for Apodac 1964–2010» (Spanish)։ Servicio Meteorológico Nacional։ Արխիվացված է օրիգինալից 22 February 2016-ին։ Վերցված է 17 February 2016 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Israel Cavazos Garza. Nuevo León a Través de sus Municipios, Introducción. Protocolos del Archivo Municipal de Monterrey (AMM).
  • Eugenio de León. Historia del Nuevo Reino de León (1577-1723).
  • Ramiro Estrada Sánchez. Nuevo León a Través de sus Municipios, Tomo I, Apodaca.
  • Juvencio Treviño Galindo. Apodaca Eternamente.
  • Valentina Garza Martínez. Tesis Doctoral. Documentos diversos inéditos sobre el Noreste Novohispano.
  • Familysearch. Documentos en Línea, México, Nuevo León, Monterrey (Catedral) y Apodaca (San Francisco de Asís), bautismos, matrimonios, defunciones.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]