Աթիլա Իլհան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աթիլա Իլհան
թուրք.՝ Attilâ İlhan
Ծնվել էհունիսի 15, 1925(1925-06-15)[1]
ԾննդավայրՄենեմեն, Իզմիրի նահանգ, Թուրքիա
Մահացել էհոկտեմբերի 10, 2005(2005-10-10)[2] (80 տարեկանում)
Մահվան վայրՍտամբուլ, Թուրքիա
ՔաղաքացիությունFlag of Turkey.svg Թուրքիա
ԿրթությունՍտամբուլի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ
Մասնագիտությունսցենարիստ, բանաստեղծ, գրող, լրագրող և վիպասան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Յունուս Նադիի մրցանակ Q6089371? և Պետական արտիստ

Աթիլա Իլհան (թուրք.՝ Attilâ İlhan, հունիսի 15, 1925(1925-06-15)[1], Մենեմեն, Իզմիրի նահանգ, Թուրքիա - հոկտեմբերի 10, 2005(2005-10-10)[2], Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գրող, լրագրող և սցենարիստ: Հարում էր սոցիալիստական հայացքների, միևնույն ժամանակ նրան խորթ չէր ազգայնականությունը, որը քեմալականության հիմնական սկզբունքներից մեկն էր[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 15-ին Զմյուռնիայի նահանգի Մենյոմեն շրջանում: Նրա հայրը աշխատում էր որպես պետական պաշտոնյա: Հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր[3]:

16 տարեկանում ձերբակալվել է և դատապարտվել 2 ամսվա ազատազրկման` պրոխորհրդային բանաստեղծ Նազըմ Հիքմեթի մասին գրված բանաստեղծությունների համար: Այս դեպքն ընդհատել է գրողի ուսումը դպրոցում, որտեղից նա հեռացվել է և ստիպված է եղել ուսումը շարունակել մասնավոր քոլեջում[3]: Քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի համալսարան, բայց երկրորդ կուրսում թողել է այն և մեկնել է Ֆրանսիա, որպեսզի հենց` իր գրողի խոսքերով ասած` ուշադրություն հրավիրի Նազըմ Հիքմեթի դրության վրա, որը հացադուլ էր հայտարարել: Վերադարձից հետո Թուրքիայում կալանավորվել է, շատ չանցած` ազատ է արձակվել[3]:

1950-ականներին նա ապրել է մե՛կ Իզմիրում, մե՛կ Փարիզում, մե՛կ Ստամբուլում, աշխատել է լրագրող և կինոքննադատ: 1960-ականների սկսել է գրել սցենարներ ֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնք 1980-ականներին նրան լայն ճանաչում են բերել[3]: Մահացել է սրտի կաթվածից, 2005 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Ստամբուլի Կանլիջա թաղամասի իր բնակարանում: Թաղված է Աշիյան գերեզմանատանը[3]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերասանուհի Չոլպան Իլհանի եղբայրն է և Սադրի Ալիշիկի աներորդին: 1968-83 թվականներին ամուսնացած է եղել[3]:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960 թվականին նա հրապարակել է իր ստեղծագործությունների առաջին երեք ժողովածուները: 1950-ական թվականներին գրված «Մթնշաղի բուլվար» բանաստեղծությունների ժողովածուն իր ժամանակի իմաժիզմի ամենահայտնի գործերից մեկն է: Բացի բանաստեղծություններից, գրել է հոդվածներ, որոնք արտացոլել են իր տեսակետներն այնպիսի թեմաների վերաբերյալ, ինչպիսիք են արևմտականացումը, ձախ քաղաքականությունը սեքսը և քեմալականությունը[3].

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Attila İlhan: Extraordinary leftist poet

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]