Ադամ Չարտորիսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ադամ Եժի Չարտորիսկի
ռուս.՝ А́дам Е́жи Чарторы́йский
լեհ.՝ Adam Jerzy Czartoryski
Adam Jerzy Czartoryski by Felix Nadar.PNG
Ըստ Նադարի
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Poland.svg Լեհաստան
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ, գրող, դրամատուրգ, բանաստեղծ և քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր 1770 հունվարի 14
Ծննդավայր Վարշավա, Լեհաստան
Վախճանի օր հուլիսի 15, 1861(1861-07-15) (տարիքը 91)
Վախճանի վայր Մոնֆերմեյ, Ֆրանսիա
Թաղված Champeaux cemetery of Montmorency
Դինաստիա Czartoryski family
Հայր Adam Kazimierz Czartoryski
Մայր Izabela Czartoryska
Ամուսին Anna Zofia Sapieha
Զավակներ Władysław Czartoryski, Witold Czartoryski և Izabella Elżbieta Czartoryska
 
Պարգևներ
Սպիտակ Արծվի շքանշան

Չարտորիսկի Ադամ Եժի (Յուրի) (1770-1861), լեհական և ռուսական քաղաքական և պետական գործիչ։

Ալեքսանդր I կայսեր մտերիմներից, Գաղտնի կոմիտեի (ռուս.՝ «Негласный комитет») անդամ, 1804—1806 թվականներին՝ արտաքին գործերի մինիստր։ Առաջադրել է Ալեքսանդր 1-ի իշխանության ներքո լեհական բոլոր հողերի միավորման ծրագիր։ 1815 թվականից Լեհական թագավորության սենատոր էր։ 1830-1831 թվականներին Լեհական ապստամբության ժամանակ եղել է Ազգական կառավարության ղեկավար, խոչընդոտել է սոցիալական և քաղաքական վերափոխումների անցկացմանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո տարագրվել է։ Չարտորիսկիի փարիզյան նստավայրը («Տոթել Լամբեր») դարձել է պահպանողական-միապետական վտարանդիների կենտրոն, իսկ նրա կողմնակիցները նրան հայտարարել են «դե ֆակտո թագավոր»։ Զարգացրել է արմական տերությունների օժանդակությամբ Լեհաստանի անկախության վերականգնման ծրագիր։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 676 CC-BY-SA-icon-80x15.png