Ադամ Չարտորիսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադամ Չարտորիսկի
Prince Czartoryski by Nadar.jpg
 
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ, թարգմանիչ, դրամատուրգ, բանաստեղծ, քաղաքական գործիչ, գրող և ռազմական գործիչ
Ծննդյան օր հունվարի 14, 1770(1770-01-14)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[4]
Վախճանի օր հուլիսի 15, 1861(1861-07-15)[1][2][3][…] (91 տարեկան)
Վախճանի վայր Մոնֆերմել
Գերեզման Champeaux cemetery of Montmorency
Թաղված Champeaux cemetery of Montmorency
Դինաստիա Czartoryski family?
Քաղաքացիություն Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Ռեչ Պոսպոլիտա, Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն և Q11750128?
Հայր Adam Kazimierz Czartoryski?
Մայր Izabela Czartoryska?
Ամուսին Anna Zofia Sapieha?
Զավակներ Władysław Czartoryski?, Witold Czartoryski? և Izabella Elżbieta Działyńska?
 
Պարգևներ

Q65812487? և Knight's Cross of the Virtuti Militari?

Ադամ Եժի (Յուրի) Չարտորիսկի (հունվարի 14, 1770(1770-01-14)[1][2][3][…], Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[4] - հուլիսի 15, 1861(1861-07-15)[1][2][3][…], Մոնֆերմել), լեհական և ռուսական քաղաքական և պետական գործիչ։

Ալեքսանդր I կայսեր մտերիմներից, Գաղտնի կոմիտեի (ռուս.՝ «Негласный комитет») անդամ, 1804—1806 թվականներին՝ արտաքին գործերի մինիստր։ Առաջադրել է Ալեքսանդր 1-ի իշխանության ներքո լեհական բոլոր հողերի միավորման ծրագիր։ 1815 թվականից Լեհական թագավորության սենատոր էր։ 1830-1831 թվականներին Լեհական ապստամբության ժամանակ եղել է Ազգական կառավարության ղեկավար, խոչընդոտել է սոցիալական և քաղաքական վերափոխումների անցկացմանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո տարագրվել է։ Չարտորիսկիի փարիզյան նստավայրը («Տոթել Լամբեր») դարձել է պահպանողական-միապետական վտարանդիների կենտրոն, իսկ նրա կողմնակիցները նրան հայտարարել են «դե ֆակտո թագավոր»։ Զարգացրել է արմական տերությունների օժանդակությամբ Լեհաստանի անկախության վերականգնման ծրագիր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 RKDartists
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118523171 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 676 CC-BY-SA-icon-80x15.png