Ադամ Չարտորիսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադամ Չարտորիսկի
Adam Jerzy Czartoryski (1808).jpeg
 
Քաղաքացիություն՝ Flaga Rzeczypospolitej Obojga Narodow ogolna.svg Ռեչ Պոսպոլիտա, Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն և Q11750128?
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ, թարգմանիչ, դրամատուրգ, բանաստեղծ, քաղաքական գործիչ և գրող
Ծննդյան օր հունվարի 14, 1770(1770-01-14)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[5]
Վախճանի օր հուլիսի 15, 1861(1861-07-15)[1][2][3][4] (91 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոնֆերմել
Թաղված Champeaux cemetery of Montmorency
Դինաստիա Czartoryski family
Հայր Adam Kazimierz Czartoryski
Մայր Izabela Czartoryska
Ամուսին Anna Zofia Sapieha
Զավակներ Władysław Czartoryski, Witold Czartoryski և Izabella Elżbieta Czartoryska
 
Պարգևներ

Սպիտակ Արծվի շքանշան և Knight's Cross of the Virtuti Militari

Ադամ Եժի (Յուրի) Չարտորիսկի (հունվարի 14, 1770(1770-01-14)[1][2][3][4], Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[5] - հուլիսի 15, 1861(1861-07-15)[1][2][3][4], Մոնֆերմել), լեհական և ռուսական քաղաքական և պետական գործիչ։

Ալեքսանդր I կայսեր մտերիմներից, Գաղտնի կոմիտեի (ռուս.՝ «Негласный комитет») անդամ, 1804—1806 թվականներին՝ արտաքին գործերի մինիստր։ Առաջադրել է Ալեքսանդր 1-ի իշխանության ներքո լեհական բոլոր հողերի միավորման ծրագիր։ 1815 թվականից Լեհական թագավորության սենատոր էր։ 1830-1831 թվականներին Լեհական ապստամբության ժամանակ եղել է Ազգական կառավարության ղեկավար, խոչընդոտել է սոցիալական և քաղաքական վերափոխումների անցկացմանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո տարագրվել է։ Չարտորիսկիի փարիզյան նստավայրը («Տոթել Լամբեր») դարձել է պահպանողական-միապետական վտարանդիների կենտրոն, իսկ նրա կողմնակիցները նրան հայտարարել են «դե ֆակտո թագավոր»։ Զարգացրել է արմական տերությունների օժանդակությամբ Լեհաստանի անկախության վերականգնման ծրագիր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 676 CC-BY-SA-icon-80x15.png