Ադամ Չարտորիսկի
| Ադամ Չարտորիսկի | |
| Մասնագիտություն՝ | դիվանագետ, թարգմանիչ, դրամատուրգ, բանաստեղծ, քաղաքական գործիչ, գրող, ռազմական գործիչ, տարածքների սեփականատեր, պետական գործիչ, emigration activist, copper engraver, գծանկարիչ և նախարար |
|---|---|
| Ծննդյան օր | հունվարի 14, 1770[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[4] |
| Վախճանի օր | հուլիսի 15, 1861[1][2][3][…] (91 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Մոնֆերմել[4] |
| Թաղված | Church of the Assumption in Sieniawa |
| Դինաստիա | House of Czartoryski? |
| Քաղաքացիություն | Ռեչ Պոսպոլիտա, |
| Հայր | Adam Kazimierz Czartoryski? |
| Մայր | Իզաբելա Չարտորիյսկայա |
| Ամուսին | Anna Zofia Sapieha?[5] |
| Զավակներ | Władysław Czartoryski?, Witold Czartoryski? և Izabella Elżbieta Działyńska? |
| Ինքնագիր | |
| Պարգևներ | |
Ադամ Եժի (Յուրի) Չարտորիսկի (հունվարի 14, 1770[1][2][3][…], Վարշավա, Ռեչ Պոսպոլիտա[4] - հուլիսի 15, 1861[1][2][3][…], Մոնֆերմել[4]), լեհական և ռուսական քաղաքական և պետական գործիչ։
Ալեքսանդր I կայսեր մտերիմներից, Գաղտնի կոմիտեի (ռուս.՝ «Негласный комитет») անդամ, 1804—1806 թվականներին՝ արտաքին գործերի մինիստր։ Առաջադրել է Ալեքսանդր 1-ի իշխանության ներքո լեհական բոլոր հողերի միավորման ծրագիր։ 1815 թվականից Լեհական թագավորության սենատոր էր։ 1830-1831 թվականներին Լեհական ապստամբության ժամանակ եղել է Ազգական կառավարության ղեկավար, խոչընդոտել է սոցիալական և քաղաքական վերափոխումների անցկացմանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո տարագրվել է։ Չարտորիսկիի փարիզյան նստավայրը («Տոթել Լամբեր») դարձել է պահպանողական-միապետական վտարանդիների կենտրոն, իսկ նրա կողմնակիցները նրան հայտարարել են «դե ֆակտո թագավոր»։ Զարգացրել է արմական տերությունների օժանդակությամբ Լեհաստանի անկախության վերականգնման ծրագիր։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 3 4 RKDartists (նիդերլ.)
- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
- 1 2 3 4 http://tnk.krakow.pl/czlonkowie/czartoryski-ksiaze-adam-jerzy/
- ↑ Гісторыя Сапегаў : жыццяпісы, маёнткі, фундацыі (բելառուս.) — Мінск: Віктар Хурсік, 2017. — P. 105. — 586 p. — ISBN 978-985-7025-75-6
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ադամ Չարտորիսկի» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 8, էջ 676)։ |
- Հունվարի 14 ծնունդներ
- 1770 ծնունդներ
- Վարշավա քաղաքում ծնվածներ
- Հուլիսի 15 մահեր
- 1861 մահեր
- Անձինք այբբենական կարգով
- Լեհ հեղափոխականներ
- Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
- Լեհ պետական գործիչներ
- Լեհ դիվանագետներ
- Լեհ թարգմանիչներ
- Լեհ դրամատուրգներ
- Լեհ բանաստեղծներ
- Լեհ գրողներ
- Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ
- Լեհ ռազմական գործիչներ