Ադամա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Ադամա
Adama
AdamaHotels.jpg
Ադիս Աբեբա-Դիրե Դաուա ճանապարհը Ադամայում
ԵրկիրԵթովպիա Եթովպիա
ՇրջանՕրոմիա
ԲԾՄ1712±1 մետր
Բնակչություն324 000 մարդ (2015)[1]
Ժամային գոտիEast Africa Time? և UTC+3
Հեռախոսային կոդ22
##Ադամա (Եթովպիա)
Red pog.png

Ադամա (ամհարերեն՝ ኦሮሚያ ክልል), պաշտոնապես հայտնի է որպես Ադամա, նախկին անվանումն է Նազրեթ (ամհարերեն՝ ናዝሬት)[2], քաղաք Եթովպիայի Օրոմիա մարզի կենտրոնում[3]։ Ադաման կազմում է Օրոմիայի հատուկ գոտի և շրջապատված է Արևելյան Շևայի գոտով։ Գտնվում է 8°32′ հս․. լ. 39°16′ ավ. ե.HGЯO սահմաններում, ծովի մակարդակից 1712 մ բարձրության վրա, Ադիս Աբեբա քաղաքից 99 կմ հարավարևելք, բարձրադիր լեռների և Արևելաաֆրիկական Մեծ բեկվածքային գոտու միջև։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամա քաղաքի անունը ծագել է օրոմո լեզվի «adaamii» բառից, որը նշանակում է կակտուս կամ կակտուսի նման ծառ[4], ճյուղավոր իշակաթնուկ[5], իշակաթնուկազգիների ընտանիքի ծառ, մինչդեռ «hadaamii» կնշանակեր հնդկական բրինձ[6]։

2000 թվականին կառավարությունը Օրոմիայի շրջանային մայրաքաղաքը Ադիս Աբեբայից տեղափոխեց Ադամա, ինչը լուրջ հակասություններ առաջացրեց։ Այս քայլի քննադատները կարծում էին, որ Եթովպիայի կառավարությունը ցանկանում էր ընդգծել Ադիս Աբեբայի գտնվելու վայրը Օրոմիայի շրջանում։ Մյուս կողմից, կառավարությունը պնդում էր, որ Ադիս Աբեբայի տեղը «համարվում է անհարմար ՝ օրոմո ժողովրդի լեզուն, մշակույթը և պատմությունը զարգացնելու տեսանկյունից։

2005 թվականի հունիսի 10-ին, Օրոմոյի Ժողովրդավարական կուսակցությունը, որը իշխող «Եթովպիայի հեղափոխական ժողովրդավարական ճակատ» կոալիցիայի անդամ էր, պաշտոնապես հայտարարեց, որ նախատեսում է շրջանի մայրաքաղաքը նորից տեղափոխել Ադիս Աբեբա[7]։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամայի համալսարանը հիմնադրվել է 1993 թվականին։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադաման տրանսպորտային կենտրոն է, գտնվում է Ադիս Աբեբան Դիրե Դաուային միացնող ճանապահի վրա։ Մեծ թվով բեռնատարներ նավահանգիստներից Ջիբութի և Ասեբ երթևեկելու ժամանակ անցնում են այդ նույն երթուղով (չնայած վերջինս ներկայումս Եթովպիայի ենթակայության տակ չէ՝ Եթովպա-էրիթրեական պատերազմից հետո)։ Բացի այդ, Ադամայի միջով անցնում է Ադիս Աբեբա-Ջիբութի նոր երկաթուղին[8]։

Երկրպագության վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրպագության վայրերը հիմնականում քրիստոնեական եկեղեցիներն ու տաճարներն են։

  • Եթովպիական ուղղափառ եկեղեցի,
  • Եթովպական ավետարանչական եկեղեցի,
  • Եթովպիական կաթոլիկ եկեղեցի։

Կան նաև մահմեդական մզկիթներ։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամայի քույր քաղաքներն են՝

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման համակարգի կլիման խոնավ և չոր արևադարձային է։

Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Ադամա
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ տարին
միջին առավելագույնը (°C) 27,0 28,1 29,6 30,1 30,5 29,6 24,4 26,1 27,5 27,9 26,7 25,7 27,8
միջին նվազագույնը (°C) 11,4 12,8 14,3 15,2 14,6 15,3 12,5 15,1 14,7 12,3 10,8 10,8 10,6
տեղումների քանակը (մմ) 11 22 45 58 43 74 201 210 101 2 13 7 1
Աղբյուր՝ «Climate: Adama - Climate graph, Temperature graph, Climate table»։ Climate-Data.org։ Վերցված է 23 October 2013 </ref> [11]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.citypopulation.de/Ethiopia.html
  2. Alain Gascon, "Adaama" in Siegbert Uhlig, ed., Encyclopaedia Aethiopica, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2003, p.70.
  3. 2009 CIA map marks Nazrēt (Adama) as an administrative (regional) capital..
  4. «Origin and Development of Adama City»։ Adama City Administration։ Արխիվացված է օրիգինալից January 4, 2014-ին։ Վերցված է November 3, 2012 
  5. Workineh Kelbessa (2001)։ «Traditional Oromo Attitudes towards the Environment: An Argument for Environmentally Sound Development» (PDF)։ Social Science Research Report Series (19): 44։ Վերցված է 4 Փետրվար 2014 
  6. Ayele Azimitachew (2010)։ «Chromosome Study of Local Farmers' Varieties of Opuntia ficus-indica (L.) Mill. (Cactaceae) from Tigray, Northern Ethiopia.» (PDF)։ էջ 1 (չաշխատող հղում)
  7. «Chief Administrator of Oromia says decision to move capital city based on study»։ Walta Information Center։ 2005-06-11։ Արխիվացված է օրիգինալից June 13, 2005-ին։ Վերցված է February 25, 2006 
  8. Lindahl Bernhard (2005)։ «Dil Amba - Djibiet» (pdf)։ Local History in Ethiopia։ The Nordic Africa Institute։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-03-ին։ Վերցված է 2011-09-20։ «The Franco-Ethiopian railway company in 1960-1963 carried out surveys for extending the railway with a 310 km line from Nazret to Dilla.» 
  9. «Uzaklar Yakinlaşti - Sivas Twin Towns»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-27-ին։ Վերցված է 2020-07-04 
  10. «Aurora enters into first new sister city agreement: Adama, Ethiopia»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 15 Հուլիս 2014 
  11. «Weather for Adama, Ethiopia - Climate»։ Storm247։ Արխիվացված է օրիգինալից 29 October 2013-ին։ Վերցված է 23 October 2013