Ագդա Մոնտելիուս

Ագդա Մոնտելիուս; շվեդ.՝ Agda Montelius
Ծնվել է	ապրիլի 23, 1850[…]
Ծննդավայր	Q58814313?, Շվեդիա[…]
Մահացել է	հոկտեմբերի 27, 1920[…] (70 տարեկան)
Մահվան վայր	Մարիա Մագդալենա ծխական համայնք, Շվեդիա[…]
Գերեզման	Հյուսիսային գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն	Շվեդիա
Մայրենի լեզու	շվեդերեն
Մասնագիտություն	բարեգործ, կանանց իրավունքների պաշտպան և ֆեմինիստ
Ամուսին	Օսկար Մոնտելիուս
Ծնողներ	հայր՝ Ալեքսանդր Ռեյտերսկիելդ, մայր՝ Anna Birgitta Charlotta Schenström?
Զբաղեցրած պաշտոններ	President of the Fredrika Bremer Association?
Անդամություն	Q10444886? և Ֆրեդրիկա Բրեմերի ասոցիացիա
	Agda Montelius Վիքիպահեստում

Ագդա Մոնտելիուս (շվեդ.՝ Agda Montelius, լրիվ անունը՝ շվեդ.՝ Agda Georgina Dorothea Montelius, ծննդյամբ շվեդ.՝ Reuterskiöld, ապրիլի 23, 1850(1850-04-23)^[2]^[3]^[4]^[…], Q58814313?, Շվեդիա^[2]^[4]^[5]^[…] - հոկտեմբերի 27, 1920(1920-10-27)^[2]^[3]^[4]^[…], Մարիա Մագդալենա ծխական համայնք, Շվեդիա^[2]^[3]^[4]^[…]), շվեդ ֆեմինիստուհի և բարեգործ^[12]։

Կենսագրություն

Ագդա Մոնտելիուսը ծնվել է 1850 թվականի ապրիլի 23-ին, Կյոպինգում։ Նա երկրի պաշտպանության նախարար գեներալ-լեյտենանտ Ալեքսանդր Ռեյտերսկիելդի և նրա կնոջ՝ Աննա Շենստրյոմի (Anna Schenström) դուստրն էր։ Սովորել է Ստոկհոլմի Hammarstedtska flickpensionen կանանց դպրոցում։ 1900-ական թվականներին դարձել է Շվեդիայի բարեգործական ասոցիացիայի առաջատար ներկայացուցիչը՝ ղեկավարելով մի շարք կանանց ասոցիացիաներ` Maria skyddsförening, New Idun և Föreningen för välgörenhetens ordnande, 1889-1911 թվականներին ընդգրկվել է Sällskapet för uppmuntran av öm och sedlig modersvård,Centralförbundet för socialt arbete և Svenska fattigvårdsförbundet ընկերությունների վարչությունների կազմում։

1886 թվականին Ագդա Մոնտելիուսը դարձել է «Ֆրեդերիկ Բրեմերի ասոցիացիա» (Fredrika Bremer Förbundet, FBF) կանանց կազմակերպության անդամ, 1895 թվականին՝ նրա փոխնախագահը։ Մոնտելիուսը ակտիվորեն մասնակցել է կանանց ձայնի իրավունքի համար մղվող պայքարին։ 1899 թվականին FBF–ի պատվիրակությունը Ագդայի գլխավորությամբ Շվեդիայի վարչապետ Էրիկ Բոստրյոմին հանձնել է կանանց ընտրական իրավունք տրամադրելու վերաբերյալ առաջարկությունը։

1902 թվականին հիմնադրվեց Կանանց ընտրական իրավունքի Շվեդիայի ազգային ասոցիացիան (Landsföreningen för kvinnans politiska rösträtt, LKPR): Մոնտելիուսը այդ կազմակերպության անդամ չէր, բայց ակտիվորեն օժանդակում էր այդ ասոցիացիային։ 1912 թվականին նա ամուսինների իրավունքների մասին օրենքի բարեփոխման հարցերով կառավարական հանձնաժողովի խորհրդատուն էր և վերջնական արդյունքում 1920 թվականին հասավ նրան, որ ամուսինները ստացան հավասար իրավունքներ։

Մահացել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, Ստոկհոլմում։

Պարգևներ

Շվեդական մշակույթին, գիտությանը և հասարակությանը մատուցած ակնառու ծառայությունների համար 1910 թվականին Ագդա Մոնտելիուսն արժանացել է Իլլիս Կվորում մրցանակի։

Անձնաձնական կյանք

1871 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ագդա Մոնտելիուսը ամուսնացավ Շվեդական ակադեմիայի անդամ, պրոֆեսոր Օսկար Մոնտելիուսի հետ։ Երկուսն էլ թաղված են Ստոկհոլմի Հյուսիսային գերեզմանոցում (Norra begravningsplatsen)^[13]: Նա աչքի հիվանդություն ուներ ինչի արդյունքում կորցրել էր մեկ աչքը։

Շվեդական Antikvarisk-topografiska arkivet արխիվում պահվում են ամուսինների անձնական փաստաթղթերի հավաքածուն, որն իր մեջ ընդգրկում է Ագդայի և Օսկարի նամակագրությունը, ինչպես նաև Ագդա Մոնտելիուսի ձեռագրերը։

Ծանոթագրություններ

1 2 http://www2.ub.gu.se/kvinndata/portaler/rostratt/pdf/rostrattsfragan.pdf
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Hatje A. Agda G D A Montelius — P. 684.
1 2 3 4 5 6 Sveriges dödbok (շվեդերեն) — Sveriges Släktforskarförbund, 1995.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Agda Georgina Dorothea Montelius 1850-04-23 — 1920-10-27 Rösträttskvinna, filantrop
1 2 3 Köpings landsförsamlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10691/C/4 (1842-1859), bildid: C0009636_00022
↑ Norra begravningsplatsen.se
↑ Montelius, AGDA GEORGINA DOROTEA ALEXANDRA — Svenskagravar.se.
↑ Maria Magdalena kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, huvudserie, SE/SSA/0012/F I/22 (1918-1920), bildid: 00015112_00304, sida 267
↑ Շվեդիայի 1880 թվականի մարդահամար (շվեդերեն) — Riksarkivet.
↑ Reuterskiöld, släkt
↑ Till regeringen från svenska kvinnor ingifna skrifvelser i rösträttsfrågan 1905-1906 — 1906.
↑ Agda G D A Montelius
↑ Montelius, AGDA GEORGINA DOROTEA ALEXANDRA

Գրականություն

Österberg, Carin et al. (1990) Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare (Lund: Signum) ISBN 91-87896-03-6
Barbro Hedwall; Susanna Eriksson Lundqvist (2011) Vår rättmätiga plats. Om kvinnornas kamp för rösträtt (Stockholm: Förlag Bonnier) ISBN 978-91-7424-119-8

Արտաքին հղումներ

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ագդա Մոնտելիուս» հոդվածին։

[_a45350454ce82843-1] 1 2 http://www2.ub.gu.se/kvinndata/portaler/rostratt/pdf/rostrattsfragan.pdf

[_66a899c5d62558fe-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Hatje A. Agda G D A Montelius — P. 684.

[_3da5be9ab7ce4787-3] 1 2 3 4 5 6 Sveriges dödbok (շվեդերեն) — Sveriges Släktforskarförbund, 1995.

[_57206c862bc8e995-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Agda Georgina Dorothea Montelius 1850-04-23 — 1920-10-27 Rösträttskvinna, filantrop

[_e63768d8de10f41f-5] 1 2 3 Köpings landsförsamlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/10691/C/4 (1842-1859), bildid: C0009636_00022

[_78a27e250183a088-6] Norra begravningsplatsen.se

[_f50522fd0ee8709f-7] Montelius, AGDA GEORGINA DOROTEA ALEXANDRA — Svenskagravar.se.

[_193d677582366f2a-8] Maria Magdalena kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, huvudserie, SE/SSA/0012/F I/22 (1918-1920), bildid: 00015112_00304, sida 267

[_72cfdbd36631aa0e-9] Շվեդիայի 1880 թվականի մարդահամար (շվեդերեն) — Riksarkivet.

[_2f6e555bf6b7571b-10] Reuterskiöld, släkt

[_f55c3f5c9bb3fd33-11] Till regeringen från svenska kvinnor ingifna skrifvelser i rösträttsfrågan 1905-1906 — 1906.

[12] Agda G D A Montelius

[13] Montelius, AGDA GEORGINA DOROTEA ALEXANDRA

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]