Յազդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Յազդ
یزد
Yazd In 1 frame.jpg
31°51′00″ հս. լ. 54°22′00″ ավ. ե. / 31.85° հս. լ. 54.366667° աե. ե.
Երկիր Իրան Իրան
Օսթան Յազդ
Հիմնադրված է 3 հազարամյակ մ.թ.ա.
Կլիմայի տեսակ շոգ
Խոսվող լեզուներ Պարսկերեն
Բնակչություն 505,000 մարդ (2006)
Ազգային կազմ պարսիկներ,
Կրոնական կազմ շիի մուսուլմաններ, զրադաշտականներ
Ժամային գոտի UTC+3:30
Պաշտոնական կայք yazd.ir (պարս.)
##Յազդ (Իրան)
Red pog.png

Յազդ կամ Եզդ (պարսկերեն՝ یزد  - Յազդ), Իրանի իսլամանական հանրապետության կետրոնական հատվածում գտնվող քաղաք, համանուն Յազդ շրջանի վարչական կենտրոնը։ Իրանի ամենահին քաղաքային բնակավայրերից մեկը։ Բնակչության թիվը 505,000 հազար մարդ։

Պատմություն[խմբագրել]

Մ.թ.ա 3000 թվականից ի հայտ եկան քաղաքի մասին հիշատակումներ։ Այն նշված էր, որպես Մեդիայի Իսատիս քաղաք։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում գտնվել են նաև առարկանրեր, որոնք պատկանում էին Ախեմենիդների դինաստիային։

Շենքերը կառուցված են հիմնականում կավից, որոնք կառուցվել են մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակում։ Գտնվում է Իսֆահանից 250 կմ արևելք։

Յազդը գտնվում է պատմական մայրաքաղաքներից հեռու, այդ պատճառով էլ կարողացել է խուսափել վնասներից։ Քաղաքում պահպանվել են պատմական հուշարձաններ և մշակութային հին մասունքներ։

Չինգիզ-Խանի հարձակումների ժամանակ այստեղ թաքնվում էին նկարիչներ, գիտնականներ և պոետներ։

Յազդ է այցելել Մարկո Պոլոն։ Նրա պատմվածքներում, այս քաղաքը զարգացած էր մետաքսի արտադրությամբ։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել]

Յազդը Իրանի զարգացած քաղաքներից մեկն է, որտեղ պահպանվել է հին քաղաքի տեսքը, ինչպես մի քանի դար առաջ։ Քաղաքում շատ կան պատմական հուշարձաններ։

Ամենահայտնի պատմամշակութային հուշարձանները՝

  • Դովազդեխ Իմամի դամբարան (11-րդ դար)
  • Մայր մզկիթ
  • Շամսիայի մեդրես
  • Ամիր Չակմակի համալիր
  • ջրի թանգարան
  • ավստրիական տաճար

Յազդը Իրանի մշակույթի կենտրոններից մեկն է։ Մանրապատկերների հնագույն կենտրոնը։

Քամու աշտարակ[խմբագրել]

Քամու աշտարակը նախատեսված է օդի սառեցման համար։

Yazd from ChaqMaq.jpg

Կաջարով դինաստիայի ժամանակ Յսզդը ղեկավարում էր Բախտիյարա խանը։

Պատմամշակութային և հոգևոր մեծ արժեք ներկայացնելու համար Յազդը համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակույթի ժառանգություններից մեկը։

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել]

  • Շարաֆ ադ-Դին Յազդի
  • Մոհամմադ Հատամ
  • Մոշե Կացավ

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]