Յազդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Յազդ
یزد
Yazd In 1 frame.jpg
31°51′00″ հս. լ. 54°22′00″ ավ. ե. / 31.85° հս. լ. 54.366667° աե. ե.
Երկիր Իրան Իրան
Օսթան Յազդ
Հիմնադրված է 3 հազարամյակ մ.թ.ա.
Կլիմայի տեսակ շոգ
Խոսվող լեզուներ Պարսկերեն
Բնակչություն 505,000 մարդ (2006)
Ազգային կազմ պարսիկներ,
Կրոնական կազմ շիի մուսուլմաններ, զրադաշտականներ
Ժամային գոտի UTC+3:30
Պաշտոնական կայք yazd.ir (պարս.)
##Յազդ (Իրան)
Red pog.png

Յազդ կամ Եզդ (պարսկերեն՝ یزد  - Յազդ), Իրանի իսլամանական հանրապետության կետրոնական հատվածում գտնվող քաղաք, համանուն Յազդ շրջանի վարչական կենտրոնը։ Իրանի ամենահին քաղաքային բնակավայրերից մեկը։ Բնակչության թիվը 505,000 հազար մարդ։

Պատմություն[խմբագրել]

Մ.թ.ա 3000 թվականից ի հայտ եկան քաղաքի մասին հիշատակումներ: Այն նշված էր, որպես Մեդիայի Իսատիս քաղաք: Հնագիտական պեղումների ընթացքում գտնվել են նաև առարկանրեր, որոնք պատկանում էին Ախեմենիդների դինաստիային:

Շենքերը կառուցված են հիմնականում կավից, որոնք կառուցվել են մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակում: Գտնվում է Իսֆահանից 250 կմ արևելք:

Յազդը գտնվում է պատմական մայրաքաղաքներից հեռու, այդ պատճառով էլ կարողացել է խուսափել վնասներից: Քաղաքում պահպանվել են պատմական հուշարձաններ և մշակութային հին մասունքներ:

Չինգիզ-Խանի հարձակումների ժամանակ այստեղ թաքնվում էին նկարիչներ, գիտնականներ և պոետներ:

Յազդ է այցելել Մարկո Պոլոն: Նրա պատմվածքներում, այս քաղաքը զարգացած էր մետաքսի արտադրությամբ:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել]

Յազդը Իրանի զարգացած քաղաքներից մեկն է, որտեղ պահպանվել է հին քաղաքի տեսքը, ինչպես մի քանի դար առաջ: Քաղաքում շատ կան պատմական հուշարձաններ:

Ամենահայտնի պատմամշակութային հուշարձանները՝

  • Դովազդեխ Իմամի դամբարան (11-րդ դար)
  • Մայր մզկիթ
  • Շամսիայի մեդրես
  • Ամիր Չակմակի համալիր
  • ջրի թանգարան
  • ավստրիական տաճար

Յազդը Իրանի մշակույթի կենտրոններից մեկն է: Մանրապատկերների հնագույն կենտրոնը:

Քամու աշտարակ[խմբագրել]

Քամու աշտարակը նախատեսված է օդի սառեցման համար:

Yazd from ChaqMaq.jpg

Կաջարով դինաստիայի ժամանակ Յսզդը ղեկավարում էր Բախտիյարա խանը:

Պատմամշակութային և հոգևոր մեծ արժեք ներկայացնելու համար Յազդը համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակույթի ժառանգություններից մեկը:

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել]

  • Շարաֆ ադ-Դին Յազդի
  • Մոհամմադ Հատամ
  • Մոշե Կացավ

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]