Մամոնտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
† Մամոնտ
Մամոնտ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Լատիներեն անվանում
Mammuthus

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS {{{1}}}
NCBI {{{1}}}
EOL {{{1}}}


Մամոնտ (լատ.՝ Mammuthus primigenius), սառցադարաշրջանում վերացած, չորքոտանի փղերի ընտանիքի անհետացած կաթնասուն կնճիթավոր կաթնասուն։ Ապրել է Եվրոպայում, Հյուսիսային Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, պլեյստոցենի երկրորդ կեսում: Մահացել է մոտ 10 հազար տարի առաջ: Չափերով (բարձրությունը՝ 2,5-3,5 մ), մամոնտը չի գերազանցել այժմ ապրող փղերին, քաշը՝ մինչև 7 ա: Ունեցել է խիտ բրդով ծածկված և բրդի տակ աղվամազածածկույթով մաշկ։ [1] Սնվել է խոտերով և թփուտներով, ձմռանը սնունդ է հայթայթել ձյան տակից՝ խիստ կորացված ժանիքների օգնությամբ:

Մամոնտը եղել է քարի դարում ապրող մարդու ժամանակակիցը: Սիբիրի հյուսիսում և Ալյասկայում հայտնաբերված են մամոնտի ավելի քան 40 դիեր, որոնք պահպանվել են հավերժական սառած ապարներում: Առավել լրիվ նմուշահատը պեղել է (1901-02) Պետերբուրգի ԳԱ արշավախումբը Բերյոզովկա գետի (Կոլիմայի վտակ) ափին:

Այն ենթարկվել է անատոմիական, հյուսվածաբանական, կենսաքիմիական հետազոտությունների: Ցուցանմուշ կա նաև ՀՀ ԳԱ երկրաբանական թանգարանում: Մամոնտի մնացորդները կարևոր ղեկավարող բրածոներ են անթրոպոգենի նստվածքների երկրաբանական հասակը որոշելու համար: մամոնտների սառած շերտերում գտնված ժանիքներն օգտագործվում են գեղարվեստական իրերի պատրաստման գործում:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. (1981) խմբ․ Վ.Հ. Համբարձումյան և այլն: Հայկական Սովետական Հանրագիտարան. 7-րդ հատոր։ Երևան: «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան» հրատարակչություն։ 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png