Թարխանա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
2 տեսակ թարխանա՝ յոգուրտով (ձախից) և ցորենի ալյուրից (Կրետե)

Թարխանա, (թուրք.՝ Kishk, արաբ․՝ Tarkhana‎‎, հունարեն՝ τραχανάς), ավանդական չորացված խառնուրդ, որն օգտագործվում է մի շարք խոհանոցներում տարատեսակ ուտեստների պատրաստման մեջ։

Հայկական թարխանան պատրաստվում է մածունով, ձվով, ցորենի ալյուրից և օսլայից։ Խմորից փոքրիկ կտորներ են պատրաստում և չորացնում, որից հետո պահում են ապակե տարաներում և օգտագործում չոր վիճակում հիմնականում ապուրների մեջ։ [1]

Թուրքական թարխանան պատրաստվում է ալյուրից, լոլիկից, մածունից, կարմիր պղպեղից, սոխից, խմորիչից և աղից։ [2]

Անվան ծագում[խմբագրել]

Թարխանա անվան ստույգ ծագումը հայտնի չէ։ Հույներն այն անվանում են թրխանա։ Ապուրի մասին մի քանի լեգենդ կա, որից մեկի համաձայն՝ այն ծագել է երկու՝ «դար» և «խանե» բառերի միաձուլումից (բառացի թարգմանությամբ՝ «նեղ տարածություն», փոխաբերական իմաստով՝ «սահմանափակ հնարավորություններ»)։ Ըստ լեգենդի՝ մի օր արշավի ժամանակ սուլթանին հրավիրեցին մի գյուղացու տուն։ Քանի որ տանը ուտելու ոչինչ չկար, տան տիրուհին արագ ապուր պատրաստեց։ Ամաչելով սուլթանից՝ կինը ներողություն խնդրեց նրանից սեղմ պայմաններում պատրաստված ապուրի համար։ Արդյունքում «դար խանե» արտահայտությունը վերածվեց «թարխանայի»։ [3]

Պատրաստում[խմբագրել]

Թարխանա պատրաստելու համար բոլոր բաղադրիչները խառնում են՝ դարձնելով միատարր խառնուրդ։ Այնուհետև մաղում են ու խմորում 10 օր սառը, չոր վայրում։ Թուրքական խոհանոցում ընդունված է այն պատրաստել մեծ քանակությամբ և օգտագործել ձմռանը։ [2]

Կիրառում[խմբագրել]

Թուրքական թարխանան օգտագործում են ապուրների պատրաստման ժամանակ, որն ապուրին յուրահատուկ համուհոտ է տալիս։ Թուրքական խոհանոցի գլուխգործոցն է համարվում «tarhana corbasi», որը պատրաստում են տոմատի մածուկով, սխտորով և բուսական յուղով։ [2]

Օգտակար է աղեստամոքսային ուղու հիվանդությունների դեպքում, քանի որ ստամոքսի պատերի վրա թողնում է տտպող ազդեցություն։ Չի պարունակում ճարպեր և ցածր կալորիականություն ունի։ [4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]