Էդմոնդ Քեոսայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էդմոնդ Գարեգինի Քեոսայան
EDMOND KEOSAYAN.jpg
կինոռեժիսոր, կինոդրամատուրգ
Անունը Էդմոնդ Գարեգինի Քեոսայան
Ծնվել է 1936, հոկտեմբերի 9
Ծննդավայր {{{2}}} Լենինական, ՀԽՍՀ (ներկայիս Գյումրի, ՀՀ)
Մահացել է 1994, ապրիլի 21
Մահվան վայր {{{2}}} Մոսկվա, ՌԴ

Էդմոնդ Գարեգինի Քեոսայան (1936, հոկտեմբերի 9, Լենինական - 1994, ապրիլի 21, Մոսկվա), խորհրդային ժամանակաշրջանի ճանաչված հայ կինոռեժիսոր, կինոդրամատուրգ։ Աշխատել է «Մոսֆիլմ» և «Հայֆիլմ» կինոստուդիաներում։ Համարվել է խորհրդային կինոյի արկածային ժանրի լավագույն վարպետներից մեկը։

Կենսագրությունը[խմբագրել]

Ծնվել է 1936 թ. հոկտեմբերի 9-ին, Լենինականում, ՀԽՍՀ (ներկայումս՝ Գյումրի, ՀՀ)։ 1952-1954 թթ. ուսանել է Մոսկվայի տնտեսագիտական ինստիտուտում, 1954-1958 թթ.՝ Երևանի թատերական ինստիտուտում, աշխատել է Պետական էստրադային նվագախմբում որպես ելույթավար Կ. Օրբելյանի ղեկավարությամբ։ 1964 թ. ավարտել է Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը (Եֆիմ Ձիգանի արվեստանոց)։ 1964 թ. սկսած Քեոսայանը որպես ռեժիսոր աշխատել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, 1972 թ.-ից՝ «Հայֆիլմում»։

Քեոսայանի ուսանողական կարճամետրաժ աշխատանքներն արդեն արժանացել են միջազգային կինոփառատոների մրցանակների։ 1965 թ. նա էկրանավորել է Ա. Սաֆրոնովի «Խոհարարը»։ Ռեժիսորին փառք բերեց 1966 թ. նկարահանված «Անորսալի վրիժառուներ» ժապավենը (Պ. Բլյախինի «Կարմիր սատանիկներ» վեպի հիման վրա)։ Արկածային կինոնակարը դարձավ 1960-ականների կինոյի ամենավառ իրադարձություններից մեկը և ունեցավ երկու շարունակություն, որոնք հանդիսատեսի կողմից ընդունվեցին ոչ պակաս ջերմորեն։

1970-ականներին Էդմոնդ Քեոսայանը, աշխատելով «Հայֆիլմում», անդրադարձավ ազգային հայկական թեմատիկային՝ նկարահանելով «Տղամարդիկ» և «Մոռացված հեքիաթների կիրճը»։ 1975 թ. նա «Մոսֆիլմում» նկարահանեց «Երբ գալիս է սեպտեմբերը» ժապավենը, որն արժանացավ Վատիկանի և Կինոյի բրիտանական ակադեմիայի գլխավոր մրցանակներին։ 1977 թ. նկարահանեց «Հուսո աստղ» կինոնկարը, որտեղ գերազանց կերպով արտացոլվել էր Մխիթար Սպարապետի ղեկավարած ազգային ազատագրական պայքարը։ 1982 թ. Քեոսայանը նորից սկսեց աշխատել «Մոսֆիլմում»՝ նկարահանելով հակաֆաշիստական դիմադրության հերոսների մասին պատմող «Ինչ-որ տեղ լալիս է պիրոլը» (1982) և ռեպրեսիաների զոհերի մասին պատմող «Համբարձում» (1989) ժապավենները։ Ռեժիսորը միաժամանակ հանդես էր գալիս որպես իր ֆիլմերի սցենարների հեղինակ կամ համահեղինակ[1]։

Ընտանիքը[խմբագրել]

Ֆիլմագրությունը[խմբագրել]

Ռեժիսորական աշխատանքները[խմբագրել]

  1. 1962 - Սանդուղք (Лестница)
  2. 1963 - Երեք ժամ ճանապարհին (Три часа дороги)
  3. 1964 - Որտե՞ղ ես այժմ, Մաքսիմ (Где ты теперь, Максим?)
  4. 1965 - Խոհարարը (Стряпуха)
  5. 1966 - Անորսալի վրիժառուները (Неуловимые мстители)
  6. 1968 - Անորսալիների նոր արկածները (Новые приключения неуловимых)
  7. 1971 - Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները (Корона Российской империи, или Снова неуловимые)
  8. 1973 - Տղամարդիկ (Мужчины)
  9. 1974 - Լքված հեքիաթների կիրճը (Ущелье покинутых сказок)
  10. 1975 - Երբ գալիս է սեպտեմբերը (Когда наступает сентябрь)
  11. 1977 - Հուսո աստղ (Звезда надежды)
  12. 1979 - Լեգենդ ծաղրածուի մասին (Легенда о скоморохе)
  13. 1982 - Ինչ որ տեղ լալիս է պիրոլը (Где-то плачет иволга)
  14. 1988 - Համբարձում (Вознесение)

Սցենարները[խմբագրել]

  1. 1966 - Անորսալի վրիժառուները (Неуловимые мстители)
  2. 1968 - Անորսալիների նոր արկածները (Новые приключения неуловимых)
  3. 1971 - Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները (Корона Российской империи, или Снова неуловимые)
  4. 1973 - Տղամարդիկ (Мужчины)
  5. 1974 - Լքված հեքիաթների կիրճը (Ущелье покинутых сказок)
  6. 1975 - Երբ գալիս է սեպտեմբերը (Когда наступает сентябрь)
  7. 1979 - Լեգենդ ծաղրածուի մասին (Легенда о скоморохе)
  8. 1982 - Ինչ-որ տեղ լալիս է պիրոլը (Где-то плачет иволга)
  9. 1988 - Համբարձում (Вознесение)

Դերասանական աշխատանքները[խմբագրել]

  1. 1964 - Որտե՞ղ ես այժմ, Մաքսիմ (Где ты теперь, Максим?)
  2. 1971 - Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները (Корона Российской империи, или Снова неуловимые)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. http://tigrankeosayan.narod.ru/family.htm Неофициальный сайт Тиграна Кеосаяна