Ֆենիա Չերտկոֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆենիա Չերտկոֆ
Fenia Chertkoff.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 7, 1869(1869-10-07)
ԾննդավայրՕդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էմայիսի 31, 1927(1927-05-31) (57 տարեկանում)
Մահվան վայրԲուենոս Այրես, Արգենտինա
ՔաղաքացիությունFlag of Argentina.svg Արգենտինա
ԿրթությունՓարիզի համալսարան
Մասնագիտություննկարչուհի, լրագրող և քանդակագործ

Ֆենիա Չերտկոֆ դե Ռեպետտո (իսպ.՝ Fenia Chertkoff de Repetto, հոկտեմբերի 7, 1869(1869-10-07), Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 31, 1927(1927-05-31), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), ֆեմինիստ, մտավորական, մանկավարժ, քաղաքական գործիչ և քանդակագործ: Ծնվել է Ռուսաստանում, հետագայում դարձել Արգենտինայի քաղաքացի: Ամուսնացել է արգենտինացի ֆիզիկոս, Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ Նիկոլաս Ռեպետտոյի հետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չերտկոֆը ծնվել է Ռուսական կայսրության Խերսոնի նահանգի (ներկայիս Ուկրաինա) Օդեսա քաղաքում, 1869 թվականին: Նրա քույրը՝ Մարիանան, Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության հիմնադիր Խուան Բաուտիստա Խուստոյի կինն էր և Ադելան, որ ամուսնացավ սոցիալիստական տեսաբան Ադոլֆո Դիքմանի հետ[1]: 1887 թվականին հայրենի քաղաքում ստացել է ուսուցչի որակավորւմ, սովորել է երաժշտություն, թատրոն և պար: Քաղաքական ներգրավվածության պատճառով նա ստիպված էր աքսորվել ընտանիքի հետ: Չերտկոֆին հրավիրվել են Լոզանի համալսարան, Շվեյցարիա, որտեղ 1897-1898 թվականներին մասնագիտացել է մանկավարժության մեջ, մեկ տարի անց ավարտելով իր ուսումնասիրությունները Սորբոնում: Ամուսնացել է սոցիալիստ Գաբրիել Գուկովսկու հետ, որի հետ ունեցել է դուստր՝ Վիկտորյա Գուկովսկին[2]: Ամուսինը մահացել է Եվրոպայում:

Արգենտինայում ապրել է Սանտա Կլարայում, Արևելյան Եվրոպայի հրեաների կողմից հիմնադրված մի գաղութում, որտեղ նա հիմնել է դպրոց և զարգացրել է գրադարանը: Չերտկոֆը և նրա քույրերը դարձել են Արգենտինայի քաղաքացիներ: Ֆենիա Չերտկոֆը տեղափոխվել է Բուենոս Այրես, որտեղ ապրել է Դիքմանի տանը, նախքան Սոցիալիստական կուսակցության անդամ Նիկոլա Ռեպետտոյի հետ ամուսնանալը[1]: 1903 թվականին, որպես Սոցիալիստական կուսակցության պատվիրակ, մասնակցել է Կոնգրեսի քննարկումներին, որտեղ ի թիվս այլ հարցերի, առաջարկել է գենդերային հավասարություն, օրենքի հավասարություն օրինական և անօրինական երեխաների համար, ամուսնալուծության օրենքի վավերացում և հայրության քննություն: Որպես սոցիալիստ՝ 1920 թվականին հիմնադրել է Կանանց սոցիալիստական կենտրոնը և Կանանց արհեստակցական միությունը, քույրերի և Գաբրիելա Լապերրիերի և Ռաքել Մեսինայի հետ: Ֆենիա Չերտկոֆը մասնակցել է աշխատողների և արհեստակցական միություների առաջին գործադուլներին տարբեր ոլորտներում, ինչպիսիք են հեռախոսը, տեքստիլը, առևտուրը և գործարանները` նպաստելով, որ կիրակի օրն օրենքով լինի հանգստյան օր: Նա նաև դատապարտել է անչափահասների աշխատանքային շահագործումը, գործարանների վատ սանիտարական պայմանները և երկար աշխատանքային ժամերը: Վերջին 20 տարիների ընթացքում վատ առողջական վիճակի պատճառով մահացել է Բուենոս Այրեսում 1927 թվականին, 59 տարեկան հասակում[1]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Luis O. Cortese & Nora Capaccioli. La mujer en las calles de Puerto Madero (Իսպաներեն)
  • Recorrido histórico por colonias judías del centro de Entre Ríos. Diario El Día (20 January 2008) (Իսպաներեն)
  • Partido Socialista Auténtico. Fenia Chertkoff - Datos biográficos (Իսպաներեն)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Rappaport Helen (2001)։ Encyclopedia of Women Social Reformers։ ABC-CLIO։ էջեր 148–։ ISBN 978-1-57607-101-4 
  2. Deutsch Sandra McGee (22 June 2010)։ Crossing Borders, Claiming a Nation: A History of Argentine Jewish Women, 1880–1955։ Duke University Press։ էջեր 154–։ ISBN 0-8223-9260-7