Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե
National Advisory Committee for Aeronautics
US-NACA-Logo.svg
NACA-ի պատկերանիշ
Տեսակպետական մարմին
ԵրկիրԱՄՆ
ՀապավումNACA
Ստեղծման թվականմարտի 3, 1915
Լուծարման թվականհոկտեմբերի 1, 1958
ԵնթարկումԴաշնային գործակալություն
ՇտաբակայանՎաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ

Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտե (անգլ.՝ National Advisory Committee for Aeronautics, կրճատ NACA,), ԱՄՆ-ի դաշնային գործակալությունը, որը զբաղվում է ավիացիայի ոլորտում հետազոտություններով (վերակազմավորվել է 1958 թվականին)։ Դա NASA-ի նախակարապետն է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

NACA-ի փորձարկման պոլիգոնը Էդվարդսում, Կալիֆորնիա:
Ինժեներն ուղղում է դասավորությունը գերձայնային աերոդինամիկ խողովակում փորձարկումից առաջ։

NACA-ն ստեղծվել է 1915 թվականին, ԱՄՆ-ի առաջին համաշխարհային պատերազմում մասնակցության պայմաններում ծագաց ավիացիոն ոլորտի համակարգման անհրաժեշտության պատճառով։

Ամերիկյան գերատեսչության համար նախատիպ է ծառայել օդագնացության հարցերով զբաղվող Մեծ Բրիտանիայի խորհրդատվական կոմիտեն, ինչպես նաև այլ եվրոպական տերությունների նմանատիպ գործակալությունները։

Մարտի 3-ի կոնգրեսի հիմնադիր ակտում ասվում էր, որ՝ «օդագնացության հարցերով զբաղվող խորհրդատվական կոմիտեի պարտականություններն են թռիչքի խնդրի վերաբերյալ գիտական աշխատանքների վերահսկումն և կառավարումը՝ դրանց գործնական լուծման նպատակով»[1]:

1922 թվականին NAСA-ի աշխատակիցների թիվը հասել է 100-ի, 1938-ին՝ 426-ի։ Նրանց ջանքերով NACA-ում մշակվել են իրենց սեփական մոդելների աերօդինամիկ խողովակներ և օդային ընդունիչներ։ Վերջինս դեռ օգտագործվում է ժամանակակից ավիացիայում, ինչպես, օրինակ, F-22 Raptor կործանիչի նախագծի մեջ։

NACA-ի կառուցվածքի մեջ էին մտնում․

  • Langley Memorial Aeronautical լաբորատորիան Վիրջինիա նահանգի Հեմփթոն քաղաքում։
  • Ames Aeronautical լաբորատորիան (Մոֆֆետի օդանավակայան)
  • Aircraft Engine Research լաբորատորիան (Lewis Research կենտրոն)
  • Muroc Flight Test Unit (Էդվարդս ավիաբազա)

1957 թվականի նոյեմբերի 21-ին գործակալության ներսում ստեղծվել է տիեզերական տեխնոլոգիաների հարցերով զբաղվող հատուկ կոմիտե[2]։ Հետաքրքիր է, որ այդ Կոմիտեի կազմում միաժամանակ ընդգրկված էին Հենդրիկ Ուեյդ Բոդենը (մասնակցել է ավտոմատ հրետանային համակարգի մշակմանը, որը Լոնդոնի ռմբակոծության ժամանակ ոչնչացրել է Ֆաու-1 հրթիռները) և Վերներ ֆոն Բրաունը (գլխավորել է Ֆաու-2 նախագիծը)[3]։

Կոմիտեի ղեկավար նշանակվեց Գայֆորդ Սթիվերը։ Դրա պատճառով ստորաբաժանումը կոչվում էր Սթիվերի հանձնաժողով: 1958 թվականի մարտի 5-ին գիտա-խորհրդատվական կոմիտեի ղեկավար Ջեյմս Քիլիանը՝ Դուայթ Էյզենհաուերին ներկայացրեց «Organization for Civil Space Programs» անվանումով հուշագիր, որում նա նախագահին կոչ էր անում հաստատել NASA-ի հաստատությունը հիմնված՝ «ուժեղացված և վերանվանված» օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտեի վրա: Այսպիսով, 7500 կոմիտեի աշխատակիցները և 300 մլն դոլարի ակտիվները անցել են նոր ձևավորված տիեզերական գործակալության սեփականությանը:

NACA պատճեն պատկերող Ռայթ եղբայրների առաջին չվերթը

Ղեկավարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ջորջ Սքրիվեն (ԱՄՆ Բանակ) (1915-1916)
  2. Ուլյամ Դյուրանդ (Սթենֆորդի համալսարան) (1916-1918)
  3. Ջոն Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
  4. Չարլզ Ուոլքոթ (Սմիթսոնյան ինստիտուտ) (1920-1927)
  5. Ջոզեֆ Էյմս (Ջոնս Հոփքինսի ինստիտուտ) (1927-1939)
  6. Վենիվար Բուշ (Քարնեգի ինստիտուտ) (1940-1941)
  7. Ջերոմ Հանսեր (ՌԾՈՒ, ՄՏԻ) (1941-1956)
  8. Ջեյմս Դուլիթլ (Shell Oil) (1957-1958)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Dawson Virginia P.։ «Engines and Innovation»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-05-ին։ Վերցված է 2010-12-01 
  2. Erickson Mark։ Into the Unknown Together - The DOD, NASA, and Early Spaceflight։ ISBN 1-58566-140-6։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-09-20-ին։ Վերցված է 2019-11-15 
  3. Germans at last learn truth about von Braun’s 'space research' base Archived 2010-12-04 at the Wayback Machine. The Telegraph. Retrieved 9-3-07.

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]