Քերովբե Պատկանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քերովբե Պատկանյան
Patkanov KP.jpg
Ծնվել է մայիսի 4 (16), 1833
Ծննդավայր Նոր Նախիջևան, Novorossiysk Governorate, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել է ապրիլի 2 (14), 1889 (55 տարեկանում)
Մահվան վայր Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Ազգություն հայ
Կրթություն Լազարյան ճեմարան և Տարտուի համալսարան
Մասնագիտություն հայագետ, գրող, լեզվաբան և արևելագետ
Աշխատավայր Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան
Անդամություն Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա

Քերովբե Պատկանյան (մայիսի 4 (16), 1833, Նոր Նախիջևան[1] - ապրիլի 2 (14), 1889, Սանկտ Պետերբուրգ[1]), հայ արևելագետ, լեզվաբան-հայագետ, գրող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քերովբե Պատկանյանը ծնվել է 1833 թվականի մայիսի 4-ին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ մայիսի 23-ին) Նոր Նախիջևանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Ստավրոպոլում, ապա սովորել է Լազարյան ճեմարանում (Մոսկվա), Դորպատում և Պետերբուրգում։ Մի որոշ ժամանակ Թիֆլիսում պաշտոնավարել է որպես ուսուցիչ, իսկ 1861 թվականից աշխատել է Պետերբուրգի համալսարանում։ 1885 թվականից գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ է։ Տիրապետում էր բազմաթիվ լեզուների։ Ունեցել է պատմաբանասիրական հետաքրքրություններ։ Զբաղվել է հայերենի ծագման ակունքների, այլ լեզուների հետ նրա ունեցած առնչակցությունների, հայ բարբառների դերի հարցերով։

Լեզվաբանական հայացքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քերովբե Պատկանյանն այն կարծիքն է հայտնել, թե գրաբարն արդեն V դարում զարգացող լեզու չէր, «արվեստական էր»։ Հնում եղել են շատ բարբառներ, գրաբարը նախապես մի բարբառ էր, վերնախավի, արքունիքի լեզուն՝ գրական աստիճանի բարձրացած։ Սկզբում հարել է «հայերենը- իրանական բարբառ» տեսությանը։ Հայերենի ծագումն ու ցեղակցությունը որոշելու խնդրում կարևորում էր բարբառների համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Ուշադրություն է հրավիրել հայ-փոքրասիական, հայ-թուրքական լեզվական ընդհանրությունների վրա։ Իր ուշ շրջանի ուսումնասիրություններում հարել է Հյուբշմանի տեսությանը։ Ունի պատմաբանասիրական բնույթի բազմաթիվ հետազոտություններ։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Исследование о диалектах армянскаго языка ։ Филологический опыт, СанктПетербург, Имп. Акад. наук, 1869։
  • Цыганы ։ Несколько слов о наречиях закавказских цыган։ боша и карачи, СанктПетербург, Имп. Акад. наук, 1887։
  • Материалы для армянскаго словаря, Санкт-Петербург։
  • Վանի արձանագրութիւնները և նրանց նշանակութիւնը Առաջաւոր Ասիայի պատմութեան համար, Քերովբե Պատկանյան, Գաս. Եաղուբեան, Թիֆլիս, 1883։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Է. Աղայան, Հայ լեզվաբանության պատմություն, հ. 1, Երևան, 1958։
  • Մերի Սաղյան, Պատկանյաններ, Երևան, 1982։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]