Ցամաքուրդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ցամաքուրդ Լոթալում

Ցամաքուրդ, դրենաժ (ֆր.՝ drainage), հողերի ցամաքեցման եղանակ՝ ստորգետնյա արհեստ, ջրհոսքերի միջոցով։ Կիրառվում է հավելուրդային խոնավություն ունեցող հողերը ցամաքեցնելու (ցամաքեցման ցամաքուրդ), աղակալած հողերը աղազերծելու (աղազերծման ցամաքուրդ), ծանր կավային հողերում գազափոխանակությունն ուժեղացնելու (աերացիային ցամաքուրդ) համար։ Ցամաքուրդները լինում են բաց և փակ։ Բաց ցամաքուրդները տեղադրվում են մինչև 200 մ հեռավորության վրա՝ 1-2 մ խորությամբ, փակ ցամաքուրդները հիմնականում գետնաջրերի հեռացման համար են։ Այս դեպքում կառուցում են խրամներ, դրանց հատակին դնում տարբեր կառուցվածքներով ցամաքուրդներ և ծածկում հողով։ Ջրատար շերտից ջուրը հոսում է ցամաքուրդի մեջ, որի հետևանքով իջնում է ջրի մակարդակը։ Հեռավորությունը փակ ցամաքուրդների միջև 10-50 մ է։

Տեսակներ[խմբագրել]

Ցամաքեցման ցամաքուրդները կիրառում են այն հողերում, որտեղ գրունտային ջրերի մակարդակը չորացման չափաքանակից ցածր է։ Գործնականում տարածված են հորիզոնաան, խողովակային ցամաքուրդները, հանքային հողերի ցամաքուրդների համար կավե ցամաքային խողովակներ և այլն։

Աղազերծման ցամաքուրդը կիրառվում է գրունտային ջրերի մակարդակի իջեցման, լվացման ջրերի հեռացման և ոռոգելի հողերի աղակալումը կանխելու համար։ Աղակալած ոռոգելի հողերում ցամաքուրդները պետք է ստեղծեն գետնաջրերի անընդհատ արտահոսք, ջրատար շերտում ջրափոխանակություն, որի շնորհիվ ապահովվում է հողի արմատամերձ շերտի և գետնաջրերի լրիվ աղազերծումը։

ՀՀ-ում ցամաքուրդներ կիրառում են Արարատյան դաշտի, Գեղարքունիքի, Լոռու մարզերի հողատարածքների հավելուրդային ջրերը հեռացնելու, հողերն աղազերծելու նպատակով։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png